)
કાજુને 'સફેદ સોનું' કહેવામાં આવે છે, કારણ કે એકવાર રોકાણ કર્યાં બાદ તે વર્ષો સુધી કમાણી કરાવે છે. કાજુની માંગ બજારમાં સતત રહે છે અને કિંમત પણ સારી મળે છે. ભારત દુનિયામાં સૌથી મોટા કાજુ ઉત્પાદકોમાંથી એક છે, જ્યાં ગોવા, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, કેરળ, તમિલનાડુ અને આંધ્ર પ્રદેશમાં મોટા પાયે તેની ખેતી થાય છે. હવે દેશના અન્ય ભાગમાં પણ કાજુની ખેતી કરવા તરફ ખેડૂતો મળી રહ્યાં છે.
માટી અને વાતાવરણ
કાજુની ખેતી માટે ગરમ અને ભેજવાળી આબોહવા શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. તે દરિયાની સપાટીથી 700 મીટર ઊંચાઈ સુધીના વિસ્તારોમાં સારી રીતે ઉગે છે. રેતાળ અથવા ગોરાડુ જમીન આ માટે યોગ્ય છે, જેમાં પાણીનો નિકાલ સારો હોય છે. ખૂબ ઠંડી જગ્યાએ અથવા જ્યાં પાણી એકઠું થાય છે ત્યાં કાજુની ખેતી સફળ થતી નથી.
સારી જાત અને રોપવાની પદ્ધતિ
કાજુનું ઉત્પાદન વધારવા માટે સારી જાતની પસંદગી જરૂરી છે. ભારતમાં VRI-3, VRI-4, H-130, H-1601, અને ગોવા-1 જેવી જાત લોકપ્રિય છે. છોડ ચોમાસાની શરૂઆત એટલે કે જૂન-જુલાઈમાં લગાવવામાં આવે છે, તે માટે 60x60x60 સેન્ટીમીટરના ખાડા કરવામાં આવે છે અને દરેક એકરમાં લગભગ 100થી 120 છોડ લગાવવામાં આવે છે. છોડ વચ્ચે લગભગ 7થી 8 મીટરનું અંતર રાખવું જોઈએ.
કઈ રીતે કરશો જતન
કાજુની ખેતીમાં શરૂઆતી 2-3 વર્ષ સુધી સિંચાઈની જરૂરિયાત હોય છે, જેથી છોડ સારી રીતે વધી શકે. જેમ-જેમ છોડ મોટા થાય છે, તેને વધુ પાણીની જરૂર હોતી નથી. પરંતુ ફૂલ આવવા અને ફળ લાગવાના સમયે સિંચાઈ કરવાથી ઉત્પાદન સારૂ થાય છે. નીંદણના નિયંત્રણ માટે, સમયાંતરે ખેતરની સફાઈ કરવી જરૂરી છે.
લણણી અને ઉત્પાદન
કાજુના છોડ ત્રણથી ચાર વર્ષમાં ફળ આપવાનું શરૂ આપી દે છે. માર્ચથી મે વચ્ચે કાજુના ફળ પાકે છે. જ્યારે ફળ સંપૂર્ણ રીતે વિકસિત થઈ જાય તો તેના પડ્યા બાદ જમીનમાંથી ભેગા કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ફળમાંથી બીજને અલગ કરવામાં આવે છે અને તડકામાં સૂકવવામાં આવે છે.
ઘરમાં કઈ રીતે કરશો કાજુની ખેતી
જો તમારી પાસે થોડી ખાલી જગ્યા છે અને તમે ઘરની આસપાસ કે ફાર્મ હાઉસમાં કાજુ લગાવવા ઈચ્છો છો તો તે પણ સંભવ છે. ફક્ત ખાતરી કરો કે સ્થળ તડકાવાળું હોય, જમીન સારી રીતે પાણીવાળી હોય અને શરૂઆતના વર્ષોમાં છોડને પૂરતું પાણી મળે. યોગ્ય કાળજી સાથે, ત્રણથી ચાર વર્ષમાં ફળો દેખાવાનું શરૂ થાય છે.
ખર્ચ અને કમાણી
કાજુની ખેતીમાં શરૂઆતનું રોકાણ થોડું વધારે હોય છે, જેમ કે છોડ, ખાતર, સિંચાઈ અને મજૂરીનો ખર્ચ. જોકે, એકવાર બાગ તૈયાર થઈ જાય પછી, ઓછા ખર્ચે દર વર્ષે લાખો રૂપિયા કમાઈ શકાય છે. સરેરાશ, એક એકરમાં સાત થી દસ ક્વિન્ટલ કાજુનું ઉત્પાદન થાય છે. બજારમાં કાજુની કિંમત પ્રતિ કિલો રૂ. 800 થી રૂ. 1000 સુધીની હોય છે, જેનો અર્થ એ થાય કે એક એકરમાંથી વાર્ષિક રૂ. 5 થી 7 લાખની આવક થઈ શકે છે...