મશરૂમની આ જાત કરી દેશે માલામાલ! 1 કિલોનો ભાવ 10 હજાર રૂપિયા, આ રીતે કરો ખેતી

Mushroom ki Kheti: ઓછી જગ્યા, ઓછો ખર્ચ અને ઓછા સમયમાં પ્રોફિટ આપતી ખેતીના વિકલ્પના રૂપમાં મશરૂમની ખેતી ખેડૂતો વચ્ચે ખૂબ લોકપ્રિય બની રહી છે. વધતી પોષણ જાગરૂકતા, શાકાહારી પ્રોટીનની વધતી માંગ અને ઔષધીય મશરૂમના ઊંચા બજાર ભાવે તેને પરંપરાગત પાકનો લાભકારી વિકલ્પ બનાવી દીધો છે. આ કારણ છે કે ખેડૂતો હવે ઘઉં-ધાનની સાથે-સાથે મશરૂમના ઉત્પાદન તરફ વળી રહ્યાં છે.

ગુણોથી ભરપૂર લાયન્સ મેન મશરૂમ
આમ તો મશરૂમની ઘણી વેરાયટી છે, પરંતુ લાયન્સ મેન મશરૂમની વાત અલગ છે. તેને વૈજ્ઞાનિક ભાષામાં હેરિશિયમ એરિનેસિયસ કહેવામાં આવે છે. આજે દુનિયાભરમાં પોતાના ઔષધીય પોષણ અને આર્થિક મહત્વને કારણે ઝડપથી લોકપ્રિય થઈ રહ્યાં છે.

આ મશરૂમ ન માત્ર દેખાવમાં અલગ છે, પરંતુ તેને સ્વાસ્થ્ય લાભ તેને સામાન્ય મશરૂમથી અલગ શ્રેણીમાં રાખે છે. ખાસ વાત છે કે ભારતમાં પણ હવે તેની ખેતી થઈ રહી છે.

શું છે લાયન્સ મેન મશરૂમ?
લાયન્સ મેન મશરૂમ આકારમાં મોટા હોય છે અને તેનું વજન આશરે અડધો કિલો હોય છે. અન્ય મશરૂમની જેમ તેમાં ગિલ્સ હોતા નથી, પરંતુ નીચે તરફ દાંત જેવી રચનાઓ હોય છે, જેના બીજ નીકળે છે. આ સામાન્ય રીતે સડેલા વૃક્ષો અને લાકડીઓ પર ઉગે છે અને એશિયા, યુરોપ તથા ઉત્તરી અમેરિકામાં પ્રાકૃતિક રૂપે મળે છે.

કેમ કહેવામાં આવે છે તેને બ્રેન બૂસ્ટર મશરૂમ?
આઈસીએઆરના રિપોર્ટ પ્રમાણે Lions Mane Mushroom ને ખાસ કરી યાદશક્તિ વધારવા અને નર્વસ સિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે જાણીતું છે. તેમાં રહેલ જેવ-સક્રિય યૌગિક ન્યૂરોન્સના નિર્માણમાં સહાયક હોય છે, સ્મૃતિ શક્તિમાં વધારો કરે છે. ચિંતા અને અવસાદને ઘટાડવામાં મદદરૂપ છે અને અલ્ઝાઇમર અને ડિમેન્શિયા જેવી બીમારીના જોખમને ઘટાડે છે. આ કારણ છે કે આધુનિક ચિકિત્સા અને આયુર્વેદ, બંનેમાં આ મશરૂમ પર ઝડપથી રિસર્ચ થઈ રહ્યું છે.

કઈ રીતે થાય છે લાયન્સ મશરૂમની ખેતી?
લાયન્સ મેન મશરૂમની ખેતી પોલીપ્રોપાઇલીન થેલીમાં કરવામાં આવે છે. આ માટે, 80% પહોળા પાંદડાવાળા લાકડાંઈ નો વહેર, 20% ઘઉંના ભૂસા અને 1% ચૂનાનું મિશ્રણ પાણીમાં પલાળીને ઓટોક્લેવમાં જંતુરહિત કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ સ્પાન ઉમેરવામાં આવે છે અને ૨૩-૨૫°C તાપમાને સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે. લગભગ 40-50 દિવસમાં, ફૂગનું નેટવર્ક ફેલાય છે, અને ફળ આવવાનું શરૂ થાય છે.

પાકનો સમય
તાપમાનઃ 18-22°C
ભેજઃ 80-85%
પ્રકાશની જરૂરિયાતઃ લઘુત્તમ

જ્યારે મશરૂમના વાળ નીચે તરફ લટકવા લાગે છે, ત્યારે તે લણણી માટે તૈયાર થાય છે.

બજારમાં કિંમત અને ઉપયોગ
લાયન્સ મેન મશરૂમની બજારમાં કિંમત 8થી 10 હજાર રૂપિયા પ્રતિ કિલો સુધી મળે છે. તેનો ઉપયોગ શાકભાજી તરીકે અથવા તળેલા, સૂકા, પાવડર, કેપ્સ્યુલ અને રસના સ્વરૂપમાં થાય છે. તેની ઊંચી કિંમત અને વધતી માંગને કારણે, તે મશરૂમ ખેડૂતો માટે નફાકારક વિકલ્પ બની રહ્યું છે.

લાયન્સ મેન મશરૂમના ઔષધીય ગુણ
પેટના અલ્સરથી બચાવ
હાર્ટ એટેકના જોખમમાં ઘટાડો
ડાયાબિટીસ કંટ્રોલ કરવામાં મદદરૂપ

માનસિક સ્વાસ્થ્યમાં સુધારમાં મદદરૂપ માનવામાં આવે છે. નિષ્ણાંતો અનુસાર આ મશરૂમ ભવિષ્યના ઔષધીય પાકના રૂપમાં ઉભરી રહ્યાં છે.