 "GST હટશે પરંતુ સસ્તો નહીં થાય વીમો, તેનાથી વિપરીત 5% સુધી પડી શકે છે મોંઘો! રિપોર્ટમાં થયો ખુલાસો")
GST: જીએસટી કાઉન્સિલની 56મી બેઠકમાં એક મહત્વનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. કાઉન્સિલે સ્વાસ્થ્ય અને જીવન વીમા પોલિસીઓ પર જીએસટી દરને 18% થી ઘટાડી શૂન્ય કરવાનો નિર્ણય લીધો. એટલે કે હવે હેલ્થ અને લાઇફ ઈન્શ્યોરન્સ પર કોઈપણ જીએસટી લાગશે નહીં. આ છૂટ 22 સપ્ટેમ્બર, 2025 એટલે કે નવરાત્રિના પ્રથમ દિવસથી લાગૂ થશે. આ નિર્ણય બાદ સામાન્ય ધારણા બની કે હવે વીમા પોલિસી લેવી સસ્તી થઈ જશે, કારણ કે 18 ટકા ટેક્સ લાગશે નહીં. પરંતુ એક નવા રિપોર્ટે તેના પર પાણી ફેરવી દીધું છે. કોટક ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇક્વિટીઝ રિસર્ચના રિપોર્ટ અનુસાર, આરોગ્ય વીમા પર GST નાબૂદ થવાથી ગ્રાહકોને લાભ મળવાને બદલે, પ્રીમિયમમાં 3 થી 5% નો વધારો સહન કરવો પડી શકે છે.
ITC ખતમ, કંપનીઓ વધારશે ભાવ
અત્યાર સુધી, વીમા કંપનીઓ તેમના ઓપરેશનલ ખર્ચ જેમ કે એજન્ટ કમિશન, જાહેરાત, પુનર્વીમા વગેરે પર ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) મેળવતી હતી. પરંતુ GST ના અંત સાથે, આ કંપનીઓ હવે ITCનો દાવો કરી શકશે નહીં. આનાથી તેમના ખર્ચનું માળખું બગડશે, જેને સંતુલિત કરવા માટે તેઓ પોલિસી રેટમાં 3-5% વધારો કરી શકે છે. રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે કંપનીઓના માર્જિનને તટસ્થ રાખવા માટે આ વધારો જરૂરી હોઈ શકે છે. મતલબ કે, ગ્રાહકોને જે કર રાહત આપવાની હતી તેનો સીધો લાભ વીમા કંપનીઓને બદલે તેમની પાસેથી વસૂલવામાં આવેલા વધેલા પ્રીમિયમનો લાભ મળશે.
ખર્ચ ઘટશે, પરંતુ ગ્રાહક પર કોઈ અસર થશે નહીં
રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે GST નાબૂદ થવાથી વીમા પોલિસીના કુલ ખર્ચમાં 12-15%નો ઘટાડો થઈ શકે છે. જોકે, આ ઘટાડો ગ્રાહકને સીધો લાગશે નહીં, કારણ કે કંપનીઓ ITC ન મળવાની ભરપાઈ કરવા માટે ટેરિફમાં 3-5%નો વધારો કરી શકે છે. આનાથી બજારમાં વીમાની માંગ થોડી વધી શકે તેવી શક્યતા ઊભી થાય છે, પરંતુ સામાન્ય ગ્રાહકને વાસ્તવિક દ્રષ્ટિએ ઓછા પ્રીમિયમનો લાભ ભાગ્યે જ મળશે.
રિઇન્શ્યોરન્સ સેવાઓને પણ મુક્તિ આપવામાં આવશે
રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે રિઇન્શ્યોરન્સ સેવાઓને પણ GSTમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે, પરંતુ વીમા કંપનીઓએ હજુ પણ ઘણી અન્ય સેવાઓ પર GST ચૂકવવો પડશે. આવી સ્થિતિમાં, કુલ કર રાહત અધૂરી રહેશે. ઉપરાંત, વ્યક્તિગત વીમા પોલિસીઓને "મુક્તિ સેવાઓ" ગણવામાં આવશે, તેથી તેઓ ઇન્વર્ટેડ ટેક્સ સ્ટ્રક્ચર (ITS) નો લાભ મેળવી શકશે નહીં. આનો સીધો અર્થ એ છે કે વીમા કંપનીઓને જે કર માળખું મળશે તે તેમના પક્ષમાં નહીં હોય અને તેઓ પ્રીમિયમ વધારીને આ નુકસાનની ભરપાઈ કરશે.
શું આ નિર્ણયથી સામાન્ય લોકોને ફાયદો નહીં થાય?
કુલ મળી આ નિર્ણય રાહત અપાવનાર લાગી શકે છે, પરંતુ વાસ્તવિક અસર અલગ હશે. નિષ્ણાંતોનું માનવું છે કે સરકારનું આ પગલું જનતાને સસ્તા વીમાની આશા અપાવી અંતે મોંઘા પ્રીમિયમના રૂપમાં ઝટકો આપી શકે છે. ખાસ કરી જે લોકો આ રાહતને લઈને ઉત્સાહિત હતા, તેને આવનારા સમયમાં નિરાશા હાથ લાગી શકે છે. તેનું સૌથી મોટું કારણ છે કે જીએસટી હટવાથી જે ટેક્સ રાહત મળશે, તે સીધી ગ્રાહકોના ખાતામાં જશે નહીં, પરંતુ કંપનીઓનો ખર્ચ વધવાથી તે આ રાહતનો લાભ લેશે.
)