)
Trump Tariff Controversy: યુએસ પ્રમુખ ટ્રમ્પના 50 ટકા ટેરિફ લાગુ થયા પછી, ભારતે બીજો મોટો નિર્ણય લીધો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ બેંકોને નિર્દેશ આપ્યો છે કે વેપારીઓને બ્રિક્સ દેશો સાથે નિકાસ-આયાત વ્યવહારો સંપૂર્ણપણે ભારતીય ચલણ રૂપિયામાં કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે. આ માટે વોસ્ટ્રો એકાઉન્ટનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે અને હવે બેંકોને પૂર્વ મંજૂરી લેવાની પણ જરૂર રહેશે નહીં.
ભારત સરકારે આ નિર્ણય કેમ લીધો?
તમને જણાવી દઈએ કે ભારત સરકારના આ પગલાને રૂપિયાની આંતરરાષ્ટ્રીય ભૂમિકાને મજબૂત કરવા અને ડોલર પર નિર્ભરતા ઘટાડવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે અમેરિકાએ ભારતીય નિકાસ પર 50 ટકા ટેરિફ લગાવ્યો છે. તમને જણાવી દઈએ કે હાલમાં ભારતીય વેપારીઓ લગભગ 85% વિદેશી વેપાર યુએસ ચલણ ડોલરમાં કરે છે, પરંતુ 10 થી 15 ટકા વ્યવહારો રૂપિયામાં ફેરવવાથી, ડોલર પરની નિર્ભરતા વાર્ષિક લગભગ $100 બિલિયન જેટલી ઓછી થશે.
BRICS શું છે અને તેના કેટલા દેશો સભ્ય છે?
તમને જણાવી દઈએ કે BRICS એક આંતર-સરકારી સંગઠન છે, જેના 10 સભ્યો ભારત, ચીન, રશિયા, બ્રાઝિલ, દક્ષિણ આફ્રિકા, ઇજિપ્ત, ઇથોપિયા, ઈરાન, ઇન્ડોનેશિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત છે. અગાઉ BRICS માં ફક્ત 5 દેશો હતા, બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકા, પરંતુ 1 જાન્યુઆરી, 2024 પછી, 5 વધુ દેશો તેના સભ્ય બન્યા. BRICS નું કોઈ મુખ્ય કાર્યાલય નથી, કારણ કે BRICS ની નાણાકીય સંસ્થા BRICS ન્યૂ ડેવલપમેન્ટ બેંક (NDB) નું મુખ્ય કાર્યાલય ચીનના શાંઘાઈમાં છે. BRICS ના સભ્ય દેશો દર વર્ષે વારાફરતી સમિટનું આયોજન કરે છે.
બ્રિક્સ દેશો સાથે ભારતનો વેપાર
તમને જણાવી દઈએ કે ભારત હજુ પણ બ્રિક્સ દેશો સાથે કપડાં, રસાયણો અને દવાનો વ્યવસાય કરી રહ્યું છે, પરંતુ હવે વ્યાપાર શ્રેણી વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે, ખાસ કરીને ટ્રમ્પ ટેરિફ પછી, ભારત સરકાર આ દિશામાં પગલાં લઈ શકે છે. બ્રિક્સ દેશો સાથે વેપાર કરાર કરીને દ્વિપક્ષીય વેપારને પ્રોત્સાહન આપી શકાય છે. વર્ષ 2008-09 થી 2023-24 સુધી, બ્રિક્સ દેશો સાથે ભારતનો વેપાર લગભગ બમણો થઈ ગયો છે, પરંતુ ચીન અને રશિયા સાથે વેપાર ખાધ એક પડકાર છે.
ભારતીય ચલણમાં વેપાર પર વિશેષ ધ્યાન
વેપાર ખાધ ઘટાડવા માટે, ભારત બ્રિક્સ દેશો સાથે તેના ચલણમાં વેપાર અને વ્યવહારોને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે, કારણ કે બ્રિક્સ દેશો સાથે વેપાર કરવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેની સ્થિતિ મજબૂત કરવાની, રોકાણ આકર્ષવાની તક મળે છે. તેથી, ભારત સરકારે આ દેશો સાથે ભારતીય ચલણમાં વેપારને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઘણા પગલાં લીધા છે. ઉદાહરણ તરીકે, સરકારે ભારતીય વેપારીઓને રૂપિયામાં વેપાર માટે ખાસ વોસ્ટ્રો એકાઉન્ટ્સ આપ્યા છે.