)
Sovereign Gold Bonds: ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)એ વર્ષ 2017-18 સિરીઝ VI સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ્સ (SGB) માટે અંતિમ રિડેમ્પશન તારીખ 6 નવેમ્બરના રોજ જાહેર કરી છે. 6 નવેમ્બર 2017ના રોજ જારી કરાયેલા બોન્ડ્સની ઇશ્યૂ કિંમત પ્રતિ ગ્રામ 2,895 રૂપિયા હતી, પરંતુ હવે રિડેમ્પશન પ્રાઈસ વધીને 12,066 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. આનો અર્થ એ થાય કે, આઠ વર્ષમાં 316.78%નો ચોખ્ખો નફો થયો છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આઠ વર્ષમાં 2,895 રૂપિયા ચાર ગણાથી વધુ વધીને 12,066 રૂપિયા થઈ ગયા છે. 8 વર્ષ માટે 2.5% વાર્ષિક વ્યાજ દર અલગ છે. ઓનલાઈન પેમેન્ટ પર 50 રૂપિયા ડિસ્કાઉન્ટને ધ્યાનમાં લેતા ઇશ્યૂ પ્રાઈસ 2,845 રૂપિયા માનીએ તો 324.11% નો ચોખ્ખો નફો થાય છે.
8 વર્ષ પછી મેચ્યોરિટી પર થશે પેમેન્ટ
RBIએ 4 નવેમ્બરના રોજ એક નિવેદનમાં કહ્યું કે, 8 વર્ષ પછી મેચ્યોરિટી પર પેમેન્ટ કરવામાં આવશે. રિડેમ્પશન પ્રાઈસ ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA)ના 31 ઓક્ટોબર, 3 નવેમ્બર અને 4 નવેમ્બર 2025ના રોજ ક્લોઝિંગ ગોલ્ડ પ્રાઈસ એવરેજ પર આધારિત છે. નોંધનીય છે કે, SGB પર મળતું 2.5% વાર્ષિક વ્યાજ ઈનકમ ટેક્સ એક્ટ 1961ની કલમ 43 હેઠળ કરપાત્ર છે. જો કે, રિડેમ્પશન પર થતું કેપિટલ ગેન લોકો માટે સંપૂર્ણપણે કરમુક્ત છે.
316% નફા પર કોઈ પ્રકારનો ટેક્સ નહીં
રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરવા પર લોન્ગ-ટર્મ કેપિટલ ગેનને ઇન્ડેક્સેશન બેનિફિટ પણ આપવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે, 316% નફા પર કોઈ ટેક્સ ચૂકવવાપાત્ર નથી. વ્યાજ વાર્ષિક ધોરણે સીધા બેન્ક ખાતામાં જમા થાય છે. આગામી વ્યાજ ચુકવણી તારીખે પાંચમા વર્ષ પછી અકાળ રિડેમ્પશન શક્ય હતું, પરંતુ મોટાભાગના રોકાણકારોએ 8 વર્ષ સુધી હોલ્ડ કરીને નોંધપાત્ર નફો મેળવ્યો છે.
શું છે સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ સ્કીમ?
ભારત સરકાર દ્વારા નવેમ્બર 2015માં SGB સ્કીમ લોન્ચ કરવામાં આવી હતી, જેથી ફિઝિકલ ગોલ્ડને બદલે સુરક્ષિત રોકાણ રહે. RBI સેન્ટર દ્વારા ગ્રામમાં ડિનોમિનેટેડ બોન્ડ જારી કરવામાં આવતા હતા. રોકાણકારોને તેના પર બેવડા ફાયદા મળ્યા હતા, 2.5% નો નિશ્ચિત વાર્ષિક વ્યાજ દર અને ગોલ્ડ પ્રાઈસ સાથે જોડેયાલ કેપિટલ એપ્રિશિએશન. તેનો હેતુ ઈન્પોર્ટેડ ગોલ્ડ પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો અને સ્થાનિક બચતને નાણાકીય સંપત્તિમાં ચેનલ કરવાનો હતો. આમાં કોઈ સંગ્રહ જોખમ, ચોરીનો ડર અથવા ચાર્જ લેવાની ચિંતા નહોતી.
SGB ઇશ્યૂ ઓક્ટોબર 2023માં કેમ બંધ કરવામાં આવ્યો?
સરકાર દ્વારા ઓક્ટોબર 2023માં ફ્રેશ SGB ઇશ્યૂ બંધ કરવામાં આવેલ છે. તેનું કારણ આ યોજનાના ઉદ્દેશ્યો પ્રાપ્ત થવાને કારણે થયું હતું. મેનેજમેન્ટ અને સર્વિસિંગ ખર્ચમાં વધારો થયો. ગોલ્ડ ETF અને ડિજિટલ ગોલ્ડ જેવા વિકલ્પોની ઉપલબ્ધતાને કારણે સમયાંતરે ઇશ્યૂ કરવાની જરૂરિયાત ઓછી થઈ. જો કે, હાલના બોન્ડ માન્ય રહે છે - રોકાણકારો પાસે હજુ પણ સમય પહેલા હોલ્ડ કરવાનો અથવા રિડીમ કરવાનો વિકલ્પ છે.