)
PSU Bank Merger: સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ચારમાં સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI), પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB), બેંક ઓફ બરોડા (BoB) અને કેનેરા-યુનિયન બેંકનું સંયુક્ત માળખું શામેલ હશે. આ યોજના હાલમાં નાણા મંત્રાલયમાં ઘડવામાં આવી રહી છે અને તેનો હેતુ જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની બેલેન્સ શીટને મજબૂત બનાવવા, કાર્યકારી કાર્યક્ષમતા વધારવા અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક મેગા-બેંક બનાવવાનો છે.
ચાર મોટી બેંકો માટે માળખું તૈયાર કરવાની તૈયારીઓ
સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે આ યોજનાનો હેતુ PSBની સંખ્યા 12 થી ઘટાડીને ચાર કરવાનો છે. આ મેળવવા માટે, નાના અને મધ્યમ કદના જાહેર ક્ષેત્રના બેંકોને પહેલા મોટી બેંકો સાથે મર્જ કરવામાં આવશે, અને પછી અંતિમ ચાર મોટી બેંક માળખું બનાવવામાં આવશે, જે દેશની વિકાસ જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે મજબૂત ધિરાણ ક્ષમતા ધરાવતી હશે.
કેનેરા બેંક અને યુનિયન બેંક મર્જર
સૂત્રો અનુસાર, સરકાર કેનેરા બેંક અને યુનિયન બેંક ઓફ ઇન્ડિયાના મર્જર સાથે આગળ વધી રહી છે. આ મર્જરથી ચાર મુખ્ય સંસ્થાઓમાંથી એક બનશે જે અંતિમ માળખાનો ભાગ બનશે. ઇન્ડિયન બેંક અને યુકો બેંકને પણ આ માળખામાં મર્જ કરવા માટે વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે, જેનાથી એક મોટી સંયુક્ત જાહેર ક્ષેત્રની બેંક બનશે. આ મેગા બેંક SBI, PNB અને BoBની સાથે ચાર મુખ્ય જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની યાદીમાં જોડાશે.
IOB, CBI, BoI, અને BoMને પણ મોટી બેંકો સાથે મર્જ કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે.
ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક (IOB), સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (CBI), બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (BoI), અને બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર (BoM) જેવી અન્ય મધ્યમ કદની PSBs ને SBI, PNB અથવા બેંક ઓફ બરોડા સાથે મર્જ કરવા માટે વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે. પંજાબ અને સિંધ બેંક અંગે હજુ સુધી અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ સૂત્રો સૂચવે છે કે તેને ચાર મુખ્ય બેંકોમાંથી એક સાથે પણ મર્જ કરી શકાય છે.
મંત્રાલયથી લઈને પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય (PMO) સુધી બહુ-સ્તરીય મંજૂરીઓની જરૂર પડશે
એકીકરણ યોજનાને પહેલા નાણામંત્રીને મંજૂરી માટે સુપરત કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ તે અનેક સમીક્ષા પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર થશે, જેમાં કેબિનેટ સચિવાલય, પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય (PMO)ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ દ્વારા સમીક્ષા અને ભારતીય સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ (SEBI) દ્વારા નિયમનકારી ટિપ્પણીઓનો સમાવેશ થાય છે. સૂત્રએ સમજાવ્યું કે ચર્ચાઓનો વિગતવાર રેકોર્ડ તૈયાર કરવામાં આવશે અને મંજૂરી પ્રક્રિયા સાથે પ્રક્રિયા આગળ વધશે. બજારની અસરને ધ્યાનમાં રાખીને SEBIનો અભિપ્રાય પણ માંગવામાં આવશે.
આ મેગા કોન્સોલિડેશન શા માટે જરૂરી છે?
સરકાર માને છે કે આગામી વર્ષોમાં ભારતના હાઈ વૃદ્ધિ લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરવા માટે બેંકિંગ સિસ્ટમને મજબૂત બનાવવી જરૂરી છે.
મોટી અને મજબૂત જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો
મોટા પાયે ધિરાણ આપી શકશે
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ્સને ભંડોળ પૂરું પાડી શકશે
ઝડપથી વિકસતી ખાનગી બેંકો સાથે અસરકારક રીતે સ્પર્ધા કરી શકશે
વધુમાં, આ પગલું
શાખા નેટવર્કનું એકીકરણ
ઓવરલેપિંગ ખર્ચમાં ઘટાડો
વધુ સારા મૂડી ઉપયોગ જેવા લાભો પ્રદાન કરશે.
સરકારી અધિકારીઓ કહે છે કે આ મર્જર અગાઉના રાઉન્ડ કરતાં વધુ સરળ રહેશે કારણ કે મોટી બેંકો હવે મજબૂત બેલેન્સ શીટ, વધુ સારા શાસન અને પરિપક્વ એકીકરણ પ્રણાલીઓ સાથે તૈયાર છે.
2017-2020 પછી બીજું સૌથી મોટું બેંકિંગ પુનર્ગઠન
જો નાણાકીય વર્ષ 27માં અમલમાં મૂકવામાં આવે, તો તે 2017-2020ના મોટા પુનર્ગઠન પછી બીજું મેગા મર્જર હશે, જેણે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની સંખ્યા 27 થી ઘટાડીને 12 કરી દીધી હતી.