)
8th Pay Commission: કેન્દ્ર સરકારમાં જ્યારે પણ નવું પગાર પંચ રચાય છે, ત્યારે સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોનું પ્રાથમિક ધ્યાન તેમના પગાર અથવા પેન્શનમાં વધારો હોય છે. સામાન્ય રીતે, દર 10 વર્ષે રચાયેલ પગાર પંચ, પગાર માળખા, ભથ્થાં અને પેન્શનની સમીક્ષા કરે છે.
હવે જ્યારે 8મું પગાર પંચ ચાલુ થવા જઈ રહ્યું છે, ત્યારે કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો ફરી એકવાર નોંધપાત્ર વધારાની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે. જો કે, વાસ્તવિક લાભ સરકાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવનાર "ફિટમેન્ટ ફેક્ટર" પર આધાર રાખશે, જેની હજુ સુધી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. એ નોંધવું જોઈએ કે 8મું પગાર પંચ 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી લાગુ થવાની ધારણા છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે?
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક ગુણાંક છે, જેના દ્વારા હાલના મૂળભૂત પગાર અથવા પેન્શનમાં વધારો કરવામાં આવે છે. તે નવા પગાર માળખાને નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. એક્સપર્ટના મતે, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર નક્કી કરતી વખતે ફુગાવો, સરકારની તિજોરીની સ્થિતિ, કર્મચારીઓની જરૂરિયાતો અને આર્થિક પરિસ્થિતિ જેવા અનેક પરિબળો ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે દરેક પગાર પંચમાં આ પરિબળ બદલાય છે, અને તે મુજબ પગાર વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
પહેલાની પેટર્ન શું છે?
અગાઉના પગાર પંચની વાત કરીએ તો, છઠ્ઠા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.92 હતો. આનાથી લઘુત્તમ બેઝિક પગાર 3,200 રૂપિયાથી વધીને 7,440 રૂપિયા થયો, જ્યારે મહત્તમ બેઝિક પગાર 30,000 રૂપિયાથી વધીને 90,000 રૂપિયા થયો.
આ દરમિયાન, 7મા પગાર પંચે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 નક્કી કર્યો, જેનાથી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને નોંધપાત્ર ફાયદો થયો. આ સમયગાળા દરમિયાન, લઘુત્તમ બેઝિક પગાર 7,440 રૂપિયાથી વધીને 18,000 રૂપિયા થયો, અને મહત્તમ પગાર 90,000 રૂપિયાથી વધીને 2.50 લાખ રૂપિયા થયો.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.8થી 2.86ની વચ્ચે હોઈ શકે
8મા પગાર પંચ અંગે હવે ચર્ચા ચાલી રહી છે. એક્સપર્ટ માને છે કે તેનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.8 અને 2.86ની વચ્ચે હોઈ શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો આપણે આ ગુણોત્તર 2.15 માની લઈએ, તો 18,000 રૂપિયાનો મૂળ પગાર મેળવતા કર્મચારીને 38,700 રૂપિયાનો નવો મૂળ પગાર મળી શકે છે. આનો અર્થ એ થાય કે સીધો અને નોંધપાત્ર પગાર વધારો.
તેવી જ રીતે, પેન્શનરોના પેન્શનમાં પ્રમાણસર વધારો થશે, અને તેમને બાકી રકમ પણ મળી શકે છે. જ્યારે અંતિમ ચિત્ર સરકારના નિર્ણય પછી જ સ્પષ્ટ થશે, હાલમાં અપેક્ષાઓ વધારે છે.