India US Trade Deal: હજી સુધી કેમ નથી થઈ ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ ? અમેરિકન મંત્રીના દાવા પર વિદેશ મંત્રાલયે આપ્યો જવાબ

India US Trade Deal Update: ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે હાલમાં સંબંધોમાં થોડો તણાવ છે. આ તણાવ મુખ્યત્વે બંને દેશો વચ્ચેના વેપાર ક્ષેત્ર સાથે સંબંધિત છે. ગયા વર્ષના ફેબ્રુઆરીથી, ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે દ્વિપક્ષીય ટ્રેડ ડીલ (BTA) અંગે અનેક તબક્કાની વાટાઘાટો થઈ છે, પરંતુ આ કરાર હજુ સુધી પુષ્ટિ વગરનો રહ્યો છે. આ દરમિયાન, ગયા વર્ષના ઓગસ્ટમાં, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત પર 50 ટકાનો જંગી ટેરિફ લગાવ્યો હતો. આનાથી બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી વાટાઘાટો પર નોંધપાત્ર અસર પડી હતી. 

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ટ્રેડ ડીલ હજુ સુધી નક્કી ન થયો તેનું આ પણ એક કારણ છે. આ દરમિયાન, અમેરિકાના વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લુટનિકે દાવો કર્યો છે કે વડા પ્રધાન મોદી દ્વારા રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પને ફોન કરવામાં નિષ્ફળતાને કારણે વેપાર કરાર થઈ શક્યો નથી. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે ટ્રમ્પના મંત્રીના આ દાવાને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યો છે. ચાલો પહેલા ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના હજુ સુધી પુષ્ટિ ન થયેલા ટ્રેડ ડીલ પર ટ્રમ્પના મંત્રીના નિવેદનની તપાસ કરીએ, અને પછી આ બાબતે ભારતના વલણની તપાસ કરીએ.

અમેરિકાના વાણિજ્ય સચિવે શું દાવો કર્યો?

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ટ્રેડ ડિલ હાલમાં અનિશ્ચિત સ્થિતિમાં છે. વેપારને લઈને બંને દેશો વચ્ચે તણાવ સ્પષ્ટ છે. આનું એક કારણ ટ્રમ્પ દ્વારા વારંવાર ટેરિફ વધારવાની ધમકીઓ આપવામાં આવી રહી છે. આ દરમિયાન, યુએસ વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લુટનિકે દાવો કર્યો છે કે પીએમ મોદી દ્વારા ટ્રમ્પને ફોન કરવામાં નિષ્ફળતાને કારણે ટ્રેડ ડીલને અંતિમ સ્વરૂપ પામ્યો નહીં. 

ખરેખર, યુએસ વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લુટનિકે એક પોડકાસ્ટમાં ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલની ચર્ચા કરી હતી. લુટનિકે કહ્યું કે, મારે ટ્રેડ ડીલ પર વાટાઘાટો કરીને સમગ્ર સોદાને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનું હતું. પરંતુ એ સ્પષ્ટ છે કે આ સોદો તેમનો (ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો) સોદો હતો. તેઓ તેની ખૂબ નજીક હતા. બધું તૈયાર હતું, અને મોદીએ રાષ્ટ્રપતિ (ટ્રમ્પ) ને ફોન કરવો પડ્યો. તે તે કરવામાં આરામદાયક ન હતા. તેથી મોદીએ ફોન ન કર્યો, તે શુક્રવાર પસાર થઈ ગયો. પછીના અઠવાડિયે, અમે ઇન્ડોનેશિયા, ફિલિપાઇન્સ અને વિયેતનામ સાથે ટ્રેડ ડીલ પર હસ્તાક્ષર કર્યા, અને અમે અસંખ્ય કરારોની જાહેરાત કરી.

લુટનિકે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ભારતને ટ્રેડ ડીલ પર પહોંચવા માટે "ત્રણ શુક્રવાર" આપવામાં આવ્યા હતા. સમયમર્યાદા પછી, અમેરિકાએ અન્ય એશિયન દેશો સાથે કરારો કર્યા. તેમણે કહ્યું કે આ કરારો ઊંચા દરે વાટાઘાટો કરવામાં આવી હતી કારણ કે શરૂઆતમાં અમેરિકા માનતું હતું કે તે ભારત પહેલાં ટ્રેડ ડીલ કરશે. જોકે, જ્યારે ભારતે ત્રણ અઠવાડિયા પછી આગળ વધવા માટે ભારતનો સંપર્ક કર્યો, ત્યારે તેને કહેવામાં આવ્યું કે તક પસાર થઈ ગઈ છે.

અમે એક ટ્રેડ ડીલની નજીક હતા: વિદેશ મંત્રાલય

ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે યુએસ વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લુટનિકના આ દાવાનો જવાબ આપ્યો છે. હંમેશની જેમ, વિદેશ મંત્રાલયે શુક્રવારે તેની સાપ્તાહિક પ્રેસ કોન્ફરન્સ યોજી હતી. બ્રીફિંગ દરમિયાન, વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે તેઓ ઘણી વખત યુએસ સાથે કરારની નજીક હતા. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે યુએસ વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લુટનિક દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી "ખોટી" હતી. 

જયસ્વાલે કહ્યું, "અમે આ ટિપ્પણીઓ જોઈ છે (યુએસ વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લુટનિક દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી). ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ગયા વર્ષે 13 ફેબ્રુઆરીથી દ્વિપક્ષીય ટ્રેડ ડીલની વાટાઘાટો કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. એટલે કે, બંને પક્ષોએ સંતુલિત અને પરસ્પર લાભદાયી વેપાર કરાર પર પહોંચવા માટે અનેક રાઉન્ડની વાટાઘાટો કરી છે. તેમણે ઉમેર્યું કે, ઘણા પ્રસંગોએ, અમે કરાર સુધી પહોંચવાની નજીક આવ્યા હતા. આ ચર્ચાઓ વિશેના અહેવાલો અને નિવેદનો સચોટ નથી.

પીએમ મોદી અને ટ્રમ્પે ઘણી વખત ફોન પર વાત કરી: રણધીર જયસ્વાલ

વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે છેલ્લા એક વર્ષમાં ઘણી વખત ફોન પર વાત કરી છે, જેમાં ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચેની ભાગીદારીના વિવિધ પાસાઓ પર ચર્ચા થઈ છે. 

તેમણે યુએસ વાણિજ્ય સચિવ હોવર્ડ લુટનિકના દાવાનો જવાબ આપ્યો કે, "અમે આ સોદો પૂર્ણ કરવાની આશા રાખીએ છીએ. 2025માં, ભારતીય વડા પ્રધાન અને ટ્રમ્પ વચ્ચે 8 વાર ફોન પર વાતચીત થઈ હતી, જેમાં વ્યાપક ભાગીદારીના વિવિધ પાસાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી. અમે ઘણી વખત ટ્રેડ ડીલને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની નજીક હતા.

500% ટેરિફ વધારાનો ડર

ગયા વર્ષના ઓગસ્ટમાં, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મનસ્વી રીતે ભારત પર ટેરિફ લગાવ્યો હતો. તેમણે શરૂઆતમાં 25% ટેરિફ લગાવ્યો હતો. ત્યારબાદ ટ્રમ્પે આ ટેરિફ વધારીને 50% કર્યો હતો. તેમણે રશિયા પાસેથી ભારતની તેલ ખરીદીનું કારણ વધારાના 25% ટેરિફનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. 

ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે ભારત રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદે છે અને તેમાંથી મળેલી રકમનો ઉપયોગ યુક્રેન સાથેના યુદ્ધને ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે કરે છે. આ દરમિયાન, રિપબ્લિકન સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામના જણાવ્યા અનુસાર, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે રશિયા પ્રતિબંધ બિલને ટેકો આપ્યો છે. આનાથી રશિયન તેલ ખરીદનારા દેશો પર 500% સુધીનો ટેરિફ લાગી શકે છે. આ મુખ્ય દેશોમાં ભારત, ચીન અને બ્રાઝિલનો સમાવેશ થાય છે.