200ને પાર જશે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ ? રશિયન તેલ પરના અમેરિકાના હુમલાથી ભારતને 9.60 લાખ કરોડનો ફટકો પડશે!

Petrol Diesel Price Hike: અમેરિકા દ્વારા ભારત પર લાદવામાં આવેલા 25% ટેરિફ અને રશિયન તેલ અને શસ્ત્રો ખરીદવા પર સંભવિત ગૌણ પ્રતિબંધે દેશની ઉર્જા સુરક્ષાને ઊંડા સંકટમાં મૂકી દીધી છે. આને કારણે, ભારતના વાર્ષિક તેલ આયાત બિલમાં 9-11 અબજ ડોલરનો વધારો થઈ શકે છે, એટલે કે લગભગ 9.60 લાખ કરોડ રૂપિયાનો સીધો ફટકો પડશે.

તમને જણાવી દઈએ કે ભારત વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો તેલ ગ્રાહક અને આયાતકાર દેશ છે. 2022 માં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ પછી, ભારત ઝડપથી સબસિડીવાળા રશિયન તેલ તરફ વળ્યું, જે યુદ્ધ પહેલા કુલ આયાતના માત્ર 0.2% હતું, હવે તે 35-40% સુધી પહોંચી ગયું છે. આ સસ્તા તેલથી સામાન્ય માણસને રાહત મળી, પરંતુ રિફાઇનિંગ કંપનીઓએ રેકોર્ડ નફો કર્યો. પરંતુ હવે યુએસ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફ અને સંભવિત દંડથી ભારતની સમગ્ર વ્યૂહરચના જોખમમાં મુકાઈ ગઈ છે.

શું અસર થઈ શકે છે?

નિષ્ણાતોના મતે, જો ભારતે રશિયન તેલ ખરીદવાનું બંધ કરવું પડે, તો તેણે પ્રતિ બેરલ લગભગ $5 વધુ ચૂકવવા પડશે. ભારત દરરોજ લગભગ 1.8 મિલિયન બેરલ રશિયન તેલ આયાત કરે છે. આનો અર્થ એ છે કે દેશનું તેલ આયાત બિલ વાર્ષિક $9-11 બિલિયન સુધી વધી શકે છે. જો વૈશ્વિક તેલના ભાવ વધુ વધે, તો આ ખર્ચ વધુ વધી શકે છે.

કઈ કંપનીઓ સૌથી વધુ પ્રભાવિત થાય છે?

રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને નાયરા એનર્જી જેવી ખાનગી રિફાઇનિંગ કંપનીઓ રશિયન તેલનો મોટો ભાગ ખરીદે છે. EU એ પહેલાથી જ નાયરા કડક કરી દીધું છે, અને હવે યુએસ દ્વારા સંભવિત ગૌણ પ્રતિબંધના ડરથી, આ કંપનીઓ પણ ધીમે ધીમે રશિયન તેલથી પોતાને દૂર કરી રહી છે.

વિકલ્પો છે, પણ તે મોંઘા છે

રશિયન તેલને બદલે મધ્ય પૂર્વ, પશ્ચિમ આફ્રિકા અથવા અમેરિકાથી તેલ આયાત કરવું શક્ય છે, પરંતુ તેની કિંમત ઊંચી છે અને ઘણા લોજિસ્ટિકલ પડકારો છે. આ ઉપરાંત, આ દેશોમાંથી તેલની ગુણવત્તા પણ અલગ છે, જે રિફાઇનિંગ માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે.

સામાન્ય જનતા પર શું અસર પડશે?

જો સરકાર રિટેલ ઇંધણના ભાવ સ્થિર રાખવા માટે કર ઘટાડા અથવા સબસિડીનો માર્ગ અપનાવે છે, તો રાજકોષીય ખાધ વધશે. બીજી તરફ, જો ભાવ બજાર પર છોડી દેવામાં આવે, તો પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પ્રતિ લિટર ₹ 200 ને પાર કરી શકે છે. આ ફુગાવા, રૂપિયાની નબળાઈ અને વ્યાજ દરોને પણ અસર કરી શકે છે.