 "એર ઇન્ડિયાના વિમાન સાથે રચાયું ભયંકર કાવતરું? 2020ની ઘટના સાથે શું છે કનેક્શન, હકીકત ખૂલી!")
)
Ahmedabad Air India plane crash Reason: એર ઇન્ડિયાના વિમાન દુર્ઘટનાને 8 દિવસ થઈ ગયા છે. હજુ સુધી આ કેસમાં કોઈ સત્તાવાર નક્કર કારણો બહાર આવ્યા નથી. તપાસ હજુ પણ ચાલુ છે. 12 જૂન 2025 ના રોજ અમદાવાદમાં બનેલી ઘટનાએ દેશ સહિત સમગ્ર વિશ્વને હચમચાવી નાખ્યું હતું. કોણે કલ્પના કરી હશે કે લંડન ગેટવિક જતી એર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટ AI-171 ટેકઓફ થયાના 30 સેકન્ડ પછી મેઘાણી નગરમાં બી.જે. મેડિકલ કોલેજના હોસ્ટેલ પર ક્રેશ થશે. બોઇંગ 787 ડ્રીમલાઇનરમાં 230 મુસાફરો અને 12 ક્રૂ સભ્યો હતા અને 241 લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા.
વિમાન દુર્ઘટના પાછળ કાવતરું કે ટેકનિકલ ખામી?
વિમાન દુર્ઘટના દરમિયાન એક વ્યક્તિ બચી જશે. વિમાનની વાત ભૂલી જાઓ, લોકો જમીન પર જ મોતને ભેટશે. પરંતુ આ ઘટના બની અને તેણે ઘણા પ્રશ્નો છોડી દીધા છે. જે લોકોને પરેશાન કરી રહ્યા છે. સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે આટલી મોટી ઘટના કેવી રીતે બની? શું આ અકસ્માત માત્ર ટેકનિકલ ખામી હતી, કે પછી તેની પાછળ કોઈ ઊંડું કાવતરું હતું? તપાસની તુલના 2020 ની ગેટવિક ઘટના સાથે કેમ કરવામાં આવી રહી છે. ચાલો સમગ્ર મામલો સમજીએ અને આ અકસ્માતની કહાની જાણીએ.
2020 ની ઘટના સાથે શું છે કનેક્શન?
ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલ મુજબ, 12 જૂને અમદાવાદથી લંડન ગેટવિક જતી એર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટ AI-171 ના ક્રેશની તપાસ કરી રહેલા તપાસકર્તાઓ ફેબ્રુઆરી 2020 માં ગેટવિક ખાતે બનેલી એક ઘટના પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે, જેમાં એરબસ A321 નો સમાવેશ થાય છે જેમાં ટેકઓફ પછી તરત જ બંને એન્જિન નિષ્ફળ ગયા હતા. આના કારણે વિમાન ગેટવિક પરત ફરતા પહેલા 11 મિનિટ પછી પાછું ફર્યું.
2020ની તપાસમાં યુકે એર એક્સિડેન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્રાન્ચ (AIIB), જે 12 જૂનના અકસ્માતની તપાસ કરવા માટે અમદાવાદમાં છે, તેમણે શોધી કાઢ્યું કે એન્જિન નિષ્ફળતાનું કારણ ઇંધણ પ્રણાલીનું દૂષિત હોવું હતું, જોકે એન્જિનિયરોએ તે રાત્રે ફ્લાઇટને ઉડાન ભરવા માટે મંજૂરી આપતા પહેલા કોઈ ખામી શોધી ન હતી.
ભારત, યુકે અને અમેરિકા મળીને કરી રહ્યા છે તપાસ!
અત્યાર સુધી આ મામલામાં ભારતની AAIB, યુકેની AAIB અને અમેરિકાની NTSB ટીમો આ અકસ્માતની તપાસમાં સામેલ છે. પ્રારંભિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે વિમાનમાં પાવરનો અભાવ અને બંને એન્જિનની નિષ્ફળતા અકસ્માતનું મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે. તપાસકર્તાઓ તેની તુલના 2020 ની ગેટવિક ઘટના સાથે કરી રહ્યા છે, જ્યાં એરબસ A321 ના એન્જિન બળતણમાં પાણીના દૂષણને કારણે નિષ્ફળ ગયા હતા. તે સમયે, ઇજનેરોને ઉડાન પહેલાં કોઈ ખામી મળી ન હતી. AI-171 ના કાટમાળ અને બળતણ ટાંકીઓની રાસાયણિક તપાસ ચાલી રહી છે. જો બળતણમાં પાણી અથવા કાટ જોવા મળે છે, તો તે અકસ્માતનું મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે. એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે બળતણ દૂષણ એ પાવર લોસનું એક સામાન્ય કારણ છે, જે ઘણીવાર હવામાં જ જોવા મળે છે.
બ્લેક બોક્સથી મળી શકે છે મહત્વપૂર્ણ સુરાગ
વિમાનના બંને બ્લેક બોક્સ (ફ્લાઇટ ડેટા અને કોકપીટ વોઇસ રેકોર્ડર) મળી આવ્યા છે, પરંતુ તે આગ અને વિસ્ફોટોથી એટલા નુકસાનગ્રસ્ત છે કે ડેટા કાઢવા મુશ્કેલ છે, તેથી તેમને અમેરિકામાં NTSB લેબમાં મોકલવાની ચર્ચા છે. બ્લેક બોક્સ પાઇલટની છેલ્લી વાતચીત, એન્જિનની સ્થિતિ અને સિસ્ટમ વિશે માહિતી આપી શકે છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે પાવર નિષ્ફળતાના કિસ્સામાં બેકઅપ પૂરું પાડતું રેમ એર ટર્બાઇન (RAT) ચાલુ હતું પરંતુ તે 625 ફૂટની ઓછી ઊંચાઈ પર મદદ કરી શક્યું નહીં. કારણ કે સલામત ઉતરાણ માટે 3600-4900 ફૂટની ઊંચાઈ જરૂરી હતી.
ષડયંત્રની અફવાઓ
સોશિયલ મીડિયા પર ષડયંત્રની અફવાઓ ખૂબ જ ફેલાઈ રહી છે. કેટલાક યુઝર્સનો દાવો છે કે આ અકસ્માત પૂર્વયોજિત હતો, ખાસ કરીને કારણ કે તેમાં ગુજરાતના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીનું મૃત્યુ થયું હતું. એક X પોસ્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે આ અકસ્માત ફ્યુઅલ વાલ્વ બંધ હોવાને કારણે થયો હતો અને તેમાં રાજકીય કાવતરું હોઈ શકે છે. બીજી પોસ્ટમાં ભૂતપૂર્વ CIA એજન્ટ સારાહ એડમ્સને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું હતું કે અમેરિકા અને પાકિસ્તાને કાવતરું રચ્યું હતું, પરંતુ આ દાવો પુરાવા વિનાનો છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે નક્કર પુરાવા વિના આવી અફવાઓ વિશ્વસનીય નથી. અત્યાર સુધીની તપાસમાં ષડયંત્રના કોઈ નક્કર પુરાવા મળ્યા નથી.
પાઇલટની ભૂલ નથી?
8200 કલાક ઉડાનનો અનુભવ ધરાવતા પાઇલટ સુમિત સભરવાલ અને હજારો કલાક ઉડાનનો અનુભવ ધરાવતા કો-પાઇલટ ક્લાઇવ કુંદરે બંનેએ મેન્યુઅલ કંટ્રોલ દ્વારા વિમાનને બચાવવા માટે ખૂબ પ્રયાસ કર્યા, પરંતુ ઓછી ઊંચાઈને કારણે વિમાનને બચાવવું અશક્ય હતું. બોઇંગ 787માં રેમ એર ટર્બાઇન (RAT) બેકઅપ પાવર પૂરો પાડે છે, પરંતુ તેને ૩૬૦૦-૪૯૦૦ ફૂટની ઊંચાઈની જરૂર પડે છે. તપાસમાં કોકપીટમાં કોઈ ખામી જોવા મળી નથી.
એર ઇન્ડિયાના જાળવણી પર અનેક સવાલો
એઆઈ-૧૭૧ એ અકસ્માત પહેલા ૨૪-૪૮ કલાકમાં ટોક્યો, પેરિસ અને દિલ્હી ઉડાન ભરી હતી. તપાસમાં આ ફ્લાઇટ્સના ટેકનિકલ લોગની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. શું અગાઉના પાઇલટ્સ કે એન્જિનિયરોએ એન્જિનમાં સમસ્યા જોયા હતા? શું ECAM (ઇલેક્ટ્રોનિક મોનિટર) એ ચેતવણી આપી હતી? એર ઇન્ડિયાના ૩૪ બોઇંગ ૭૮૭ માંથી ૨૪ વિમાનોનું તાજેતરમાં નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું, અને તેમાં કોઈ મોટી ખામી જોવા મળી ન હતી.
પરંતુ આ ઘટના, જેણે એર ઇન્ડિયાની છબીને પણ ગંભીર નુકસાન પહોંચાડ્યું છે, તેના કારણે DGCA એ ૩૪ એર ઇન્ડિયા બોઇંગ ૭૮૭ વિમાનોની તપાસનો આદેશ આપ્યો છે. વૈશ્વિક સ્તરે, બ્રિટન, કેનેડા અને પોર્ટુગલના નાગરિકોના મૃત્યુને કારણે તે આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દો બની ગયો છે. આ અકસ્માતનું કોઈ નક્કર કારણ હજુ સુધી જાણવા મળ્યું નથી. સંપૂર્ણ તપાસ પછી જ આ બાબતે કંઈક કહી શકાય. જ્યારે પણ આ અકસ્માતનું કારણ બહાર આવશે, ત્યારે ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં ફરી એકવાર તેની ચર્ચા થશે.
