)
FDCA: ગુજરાતના ખોરાક અને ઔષધ નિયમન તંત્ર (Food and Drugs Control Administration - FDCA) દ્વારા ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ માં હાથ ધરાયેલી એક મોટી તપાસમાં ચોંકાવનારી હકીકતો સામે આવી છે. આ કાર્યવાહી દરમિયાન, 1.8 કરોડની કિંમતનો 49 ટન અખાદ્ય ખોરાકનો જથ્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો. આ જથ્થામાં ઘી, પામ તેલ, કાજુ, ચાંદીની વરખ, ફરાળી વાનગીઓ, અને પનીર જેવી વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે. આ ઘટના સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે બજારમાં નકલી અને ભેળસેળવાળા ખાદ્ય પદાર્થોનું પ્રમાણ કેટલું મોટું છે.
કયા પદાર્થોમાં સૌથી વધુ ભેળસેળ થાય છે?
1. ઘી અને તેલ: ઘી અને તેલમાં ઘણી વાર મિનરલ ઓઈલ અથવા અન્ય હાનિકારક રસાયણો ભેળવવામાં આવે છે. લાંબા ગાળે તેનું સેવન કરવાથી લીવર, કિડની અને હૃદયને લગતી ગંભીર બીમારીઓ થઈ શકે છે.
2. મીઠાઈ પરની ચાંદીની વરખ: મીઠાઈ પર લગાવવામાં આવતી શુદ્ધ ચાંદીની વરખ ખૂબ મોંઘી હોય છે. તેથી, કેટલાક વેપારીઓ તેની જગ્યાએ એલ્યુમિનિયમ કે પ્લાસ્ટિકના પાવડરથી બનેલી વરખનો ઉપયોગ કરે છે, જે માનવ શરીર માટે અત્યંત જોખમી છે.
3. પનીર અને દૂધ આધારિત ઉત્પાદનો: પનીર અને અન્ય દૂધના ઉત્પાદનોમાં પણ મોટા પાયે ભેળસેળ થાય છે. તેમાં ભેળવાતા રસાયણોને કારણે ફૂડ પોઈઝનિંગ, ડાયેરિયા અને પેટના રોગો થવાનું જોખમ રહે છે.
4. ડ્રાયફ્રુટ્સ: કાજુ જેવા મોંઘા ડ્રાયફ્રુટ્સમાં નકલી અથવા બગડેલા દાણા મિક્સ કરીને વેચવામાં આવે છે, જે પાચનતંત્ર પર સીધી અસર કરે છે.
લોકોના આરોગ્ય પર હુમલો
આ નકલી ખાદ્ય પદાર્થોનો વેપાર માત્ર ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર જ નહીં, પરંતુ તેમના આરોગ્ય પર પણ સીધો હુમલો છે. નફાખોરીની લાલસામાં વેપારીઓ લોકોના જીવન સાથે ચેડા કરી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિમાં ગ્રાહકોએ પણ જાગૃત થવાની અને ખરીદી કરતી વખતે સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે.
ખરીદી કરતા પહેલા ઉત્પાદનની ગુણવત્તા, પેકિંગ અને સત્તાવાર પ્રમાણપત્રો (જેમ કે FSSAI) તપાસવા ખૂબ જ જરૂરી છે. જો તમને કોઈ શંકાસ્પદ ખાદ્ય પદાર્થ જણાય તો તરત જ FDCA ને જાણ કરવી જોઈએ. તહેવારોની ઉજવણી ત્યારે જ આનંદદાયક બને જ્યારે આપણે સ્વસ્થ અને સુરક્ષિત રહીએ. આ તહેવારોની મોસમમાં માત્ર મોંઘા ઉત્પાદનો ખરીદવા પર જ નહીં, પરંતુ તેમની ગુણવત્તા પર પણ ધ્યાન આપવું આવશ્યક છે. યાદ રાખો આપણું આરોગ્ય જ આપણી સૌથી મોટી સંપત્તિ છે.