 "ગુજરાતમાં મળતિયાઓને કમાણી કરાવતી યોજના બની મનરેગા : શું 22 લાખ મજૂર નકલી હતા!")
Gujarat MGNREGA Scam: ગુજરાતના ભ્રષ્ટાચારો પર પુસ્તક લખાય તેવી નોબત આવી ગઈ છે. હજી આ વર્ષે જ ભાજપના મંત્રીના પુત્રોએ આચરેલા મનરેગા કૌભાંડની વિગતો બહાર આવી હતી, ત્યાં વધુ એક મનરેગા કૌભાંડ ખૂલ્યું છે. જેમાં 22 લાખ નકલી મજૂરો હોવાનું સામે આવ્યું છે.
9 ડિસેમ્બરના રોજ લોકસભામાં રજૂ કરાયેલા નવા સત્તાવાર ડેટામાં ગુજરાતમાં મનરેગા હેઠળ મોટા પાયે કાઢી નાખવામાં આવેલા નામોની ચિંતાજનક તસવીર રજૂ કરવામાં આવી છે. 2019-20 થી 2024-25 સુધીમાં, 7.49 લાખથી વધુ જોબ કાર્ડ કાઢી નાખવામાં આવ્યા હતા, અને લગભગ 22.68 લાખ કામદારોને જોબ કાર્ડમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યા હતા, જે રાજ્યમાં પારદર્શિતા, પાત્રતા ચકાસણી અને ગ્રામીણ આજીવિકા સહાયના ભવિષ્ય પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.
મંગળવારે લોકસભામાં એક નવા ડેટાના ખુલાસા અનુસાર, મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી યોજના ના ગુજરાતમાં અમલીકરણમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી પર ચર્ચા શરૂ થઈ છે. આંકડા કહે છે કે, ગુજરાતમાં જોબ કાર્ડ ડિલીટ કરવાના કેસમાં વાર્ષિક ધોરણે વધારો જોવા મળ્યો છે, જે 2019-20માં 40,314 ડિલીટથી શરૂ થયો હતો, જે 2020-21માં 1,31,080 પર પહોંચ્યો, 2021-22માં થોડો ઘટીને 40,289 પર પહોંચ્યો, અને 2022-23માં 1,46,141 ડિલીટ સાથે ફરીથી વધારો થયો.
નકલી મજૂરો બતાવાયા
ગુજરાતમાં મનરેગમાં મળતિયાઓને રૂપિયા કમાણી કરાવવામાં આવી રહી છે. આ યોજનામાં મોટાપાયે ભ્રષ્ટાચાર ચાલી રહ્યાં છે. ગુજરાતમાં મનરેગાાં 22 લાખ નકલી મજૂરો હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ યોજના થકી આદિવાસીઓને રોજગાર આપવાનો માત્ર દેખાડો કરવામાં આવ્યો છે. ચોપડે જેટલા મજૂરો દર્શાવાયા હતા, તેટલા મજૂરો હકીકતમાં છે જ નહિ. ગુજરાતમાં મનરેગા યોજનામાં નકલી મજૂરોનો સિલસીલો છેક પાંચ વર્ષથી યથાવત છે.
આંકડો કહે છે કે, વર્ષ 2019-20માં મનરેગા યોજનામાંથી 1,54,654 મજૂરોના નામ રદ કરાયાં હતાં. જ્યારે વર્ષ 2023-24માં આ સંખ્યા વધીને 9,75,944 સુધી પહોંચી ગઇ છે. કેન્દ્ર સરકારે લોકસભામાં આંકડા રજૂ કર્યા છે. જેમાં મનરેગામાં ગુજરાતમાં ચાલતી ગેરરીતિને ખુલ્લી પાડવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત મનરેગા માટે જોબકાર્ડ પણ બારોબાર તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યાં છે. આ જોતાં છેલ્લાં પાંચેક વર્ષમાં જ 7,49,973 જોબકાર્ડ કેન્સલ કરી દેવાયાં છે. આટલી મોટી સંખ્યામાં જોબકાર્ડ કેમ રદ કરી દેવાયાં છે અને 22,68,756 મજૂરોને કેમ મનરેગા યોજનામાંથી દૂર કરાયાં તે મુદ્દે ગુજરાત સરકારે હજુ સુધી ખુલાસો કર્યો નથી.
કેન્દ્ર સરકારના રિપોર્ટ આધારે એ વાત સાબિત થઈ છે કે, લાખો મજૂરોને ચોપડે જ દર્શાવી દેવાયાં છે. 100 દિવસ રોજગારી આપવાનો દેખાડો કરવા મળતિયાઓના નામ બારોબાર મજૂરો તરીકે દર્શાવી દેવાયાં હોવાની પણ આશંકા છે.
)