 "Dial 112 ગુજરાતમાં લોન્ચ : અલગ-અલગ હેલ્પલાઈન નંબરના બદલે હવે એક ઈમરજન્સી નંબર 112 પર મળશે મદદ")
one nation one emergency number ઉદય રંજન/અમદાવાદ : રવિવારે ગુજરાતનો બહુપ્રતિક્ષિત જન રક્ષક પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં આવ્યો. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ગાંધીનગરમાં એક મેગા ઇવેન્ટમાં તમામ ઇમરજન્સી સેવાઓ માટે ડાયલ 112 નંબર લોન્ચ કરવા સાથે 500 જન રક્ષક વાહનોને લીલી ઝંડી આપી. શાહે ડાયલ 112 જન રક્ષક પ્રોજેક્ટ હેઠળ 500 જન રક્ષક વાહનોનું પણ ઉદ્ઘાટન કર્યું, જે પોલીસ, ફાયર એમ્બ્યુલન્સ, મહિલા હેલ્પલાઇન, બાળ હેલ્પલાઇન વગેરે જેવી તમામ ઇમરજન્સી સેવાઓ એક જ નંબર (112) દ્વારા પૂરી પાડે છે. એક કેન્દ્રીયકૃત કોલ સેન્ટરમાં 112 હેલ્પલાઇનને સેવા આપવા માટે 150 વ્યક્તિઓ ચોવીસ કલાક તૈનાત રહેશે. નજીકનું જન રક્ષક વાહન કોઈપણ પોલીસ સ્ટેશનની સીમાને ધ્યાનમાં લીધા વિના કોલનો જવાબ આપશે. સુરતમાં કરવામાં આવેલા જન રક્ષકના પાયલોટ પ્રોજેક્ટના પરિણામે પોલીસ પ્રતિભાવ સમયમાં બે મિનિટનો ઘટાડો થયો. બાદમાં, રાજ્યના ગૃહ રાજ્યમંત્રીએ એક અદભુત વિડિઓ પણ શેર કર્યો.
112 નંબર પર કોલ કરવાથી શું ફાયદો થાય છે
ભારત સરકારે કટોકટીના સમયે નાગરિકોને ત્વરિત મદદ મળે તે માટે એકલ ઇમર્જન્સી નંબર ૧૧૨ શરૂ કર્યો છે. આ સેવા હેઠળ પોલીસ, આગ, આરોગ્ય, મહિલા સુરક્ષા, બાળ સુરક્ષા અને આપત્તિ જેવી તમામ સેવાઓ એક જ નંબર પર ઉપલબ્ધ છે. અગાઉ ૧૦૦ (પોલીસ), ૧૦૧ (આગ), ૧૦૮ (આરોગ્ય), ૧૮૧ (મહિલા), ૧૦૯૮ (બાળકો) અને ૧૦૭૦ (આપત્તિ) જેવા અલગ અલગ નંબરો હતા. જેને હવે ૧૧૨માં સમાવી લેવામાં આવ્યા છે. આ સેવા તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કાર્યરત છે અને મોબાઇલ એપ ૧૧૨ ઇન્ડિયા' દ્વારા પણ મદદ મેળવી શકાય છે.
વિગતવાર જોઈએ તો ભારતમાં કટોકટીના સમયે નાગરિકોને ત્વરિત અને અસરકારક મદદ મળે તે માટે કેન્દ્ર સરકારે ઇમર્જન્સી રિસ્પોન્સ સપોર્ટ સિસ્ટમ (ઇઆરએસએસ) હેઠળ એકલ નંબર ૧૧૨ શરૂ કર્યો છે. આ સેવા વર્ષ ૨૦૧૯માં શરૂ કરવામાં આવી હતી અને હવે તે સમગ્ર દેશમાં કાર્યરત છે. અગાઉ વિવિધ સેવાઓ માટે અલગ અલગ નંબરો જેમ કે ૧૦૦ પોલીસ માટે, ૧૦૧ આગ માટે, ૧૦૮ આરોગ્ય અને એમ્બ્યુલન્સ માટે, ૧૮૧ મહિલા સુરક્ષા માટે, ૧૦૯૮ બાળ સુરક્ષા માટે અને ૧૦૭૦ આપત્તિ માટે વપરાતા હતા. હવે આ તમામ સેવાઓ ૧૧૨ નંબર પર જ ઉપલબ્ધ છે, જેનાથી લોકોને યાદ રાખવું સરળ બન્યું છે અને ત્વરિત રિસ્પોન્સ મળતો થયો છે અને હેલ્પ મેળવવામાં વિલંબ ટાળી શકાય છે.
Quick response for safety is Gujarat’s motto..
Under the guidance of Hon’ble UHM Shri @AmitShah Ji and leadership of Hon’ble CM Shri @Bhupendrapbjp Ji, the Home Department launched Helpline 112 in just six months to reduce emergency response time. pic.twitter.com/Fg58ztSjTl
— Harsh Sanghavi (@sanghaviharsh) August 31, 2025
શું છે પ્રોજેક્ટ જનરક્ષક ?
રાજ્યમાં બનતા અપરાધિક બનાવો, માર્ગ અકસ્માતો અને અન્ય ઘટનાઓ અંગે આધુનિક ટેકનોલોજીના મદદથી પોલીસ| ઈમરજન્સીના બનાવોમાં ઘટના સ્થળ ઉપર ત્વરિત મદદ મળી રહે તે માટેની વ્યવસ્થા ગોઠવવા ડાયલ ૧૧૨ જનરક્ષક પ્રોજેકટ ગૃહ મંત્રાલય ભારત સરકારના નિર્દેશ મુજબ ગુજરાત રાજ્યના ગૃહ વિભાગ દ્વારા અમલીકરણ કરવાનું લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું છે
ડાયલ 112 માં શું શું સેવા મળશે ?
ગુજરાત રાજ્યમાં કાર્યરત પોલીસ વિભાગની ડાયલ ૧૦૦, આરોગ્ય વિભાગની ૧૦૮ એમ્બ્યુલન્સ સેવા, શહેરી વિકાસ વિભાગની ૧૦૧ ફાયર સેવા, મહિલા અને બાળ વિકાસની અભયમ ૧૮૧ મહિલા હેલ્પલાઈન, ડિઝાસ્ટર હેલ્પલાઈન ૧૦૭૦, ૧૦૭૭, સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા વિભાગની ૧૦૯૮ ચાઈલ્ડ હેહ્લલાઈન, વગેરે જેવી મહત્વની ઈમરજન્સી સેવાઓ મેળવવા ડાયલ ૧૧૨ નંબર કરવાથી ઉપરોક્ત તમામ સંકલિત (ઇન્ટીગ્રેટેડ) ઈમરજન્સી સેવાઓ| ઝડપથી લોકોને મળી રહે તે પ્રકારની વ્યવસ્થાઓ કાર્યાનિ્વત કરવા તા:૧૮/૦૨/૨૦૨૫ નાં રોજ ગૃહ વિભાગ અને| EMRI GHS જે છેલ્લા ૧૮ વર્ષથી રાજ્યમાં ૧૦૮ સેવાનું સફળ સંચાલન કરી રહેલ છે તે સંસ્થા સાથે પીપીપી ધોરણે MoU કરવામાં આવેલ છે
નંબર એક , સેવા અનેક
શું હોય છે જનરક્ષક પોલીસ વાહનમાં ?
ત્વરિત અને અસરકારક પ્રતિસાદ: જીપીએસ ટેકિંગ સિસ્ટમ સાથે સજ્જ વાહનો દ્વારા ઘટના સ્થળ પર ઝડપી પહોંચ અને સમયસર મદદ મળી રહેશે. કોલ કરનારનું સ્થળ (લોકેશન) ડિટેકશન સિસ્ટમ દ્વારા સચોટ લોકેશન| પ્રાપ્ત થતાં ઈમરજન્સી સેવાની ટીમોનું સીઘ્ર પ્રસ્થાન
ડાયલ 112 માં ટેક્નોલોજી ના ઉપયોગ
ડાયલ ૧૧૨ રિસ્પોન્સ સેંટરમાં કોમ્પ્યુટર એઈડેડ ડિસ્પેચ (CAD) સિસ્ટમ, વોઇસ લોગર,| કોલર લોકેશન બેઝ સરિ્વસિસ, જનરક્ષક વાનમાં મોબાઈલ ડેટા ટરિ્મનલ્સ (MDT), વાયરલેસ સેટ અને બોડી વોર્ન કેમેરા જેવી અદ્યતન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને કામગીરી વધુ પારદર્શક અને જવાબદાર બનશે
ડાયલ 112 કઈ રીતે કામ કરશે ?
૧. સ્ટેટ ઈમરજન્સી રિસ્પોન્સ સેન્ટર (SERC)
કેનિ્દ્રય સંચાલન અમદાવાદ ખાતે કાર્યરત આ સેન્ટર ૨૪ કલાક કાર્યરત રહેશે. અહીં ૧૫૦ બેઠકોની ક્ષમતા ધરાવતું કોલ સેન્ટર છે, જે સમગ્ર રાજ્યભરમાંથી આવતા તમામ ઈમરજન્સી કોલ્સનું રિપોરિ્ટંગ અને ઘટના સ્થળે જરૂરી ઈમરજન્સી સેવાની ટીમને ત્વરિત મોકલવાની વ્યવસ્થાનું સંચાલન કરશે.અહીંથી કોલ્સને સંબંધિત ઈમરજન્સી સેવાઓ સાથે જોડીને ત્વરિત મદદ પૂરી પાડવામાં આવશે|
૨. ડિસિ્ટક્ટ ઈમરજન્સી રિસ્પોન્સ સેન્ટર (DERC):
સ્થાનિક જિલ્લા/શહેર સ્તરે મોનિટરિંગ: દરેક જિલ્લા/શહેર પોલીસ કંટોલ રૂમમાં ખાતે જનરક્ષક કેન્દ્ર કાર્યરત| રહેશે. અહીંથી સ્થાનિક પીસીઆર વાનોનું રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ અને સંચાલન કરી શકાશે. |
૩. ‘ડાયલ ૧૧૨ જનરક્ષક’ પીસીઆર વાનઃ
વાહનોનો કાફલો: હાલમાં ઉપલબ્ધ ૫૦૦ પીસીઆર વાન ઉપરાંત નવી ૫૦૦ વાન ઉમેરાતા હવે કુલ ૧૦૦૦ ‘જનરક્ષક’ વાન પોલીસ ઈમરજન્સી સેવા માટે ઉપલબ્ધ રહેશે
કેટલો ખર્ચ થાય છે આ પ્રોજેક્ટ માં ?
ડાયલ ૧૧૨ જનરક્ષક ઈમરજન્સી વાનની સેવા માટે વારિ્ષક કુલ રૂ. ૯૨ કરોડ ખર્ચ માટે બજેટ જોગવાઈ
આ પોલીસ વાહન માં કોણ કરશે કામ ?
આ તમામ વાનો જીપીએસ ટ્રેકિંગ સિસ્ટમથી સજ્જ છે, જેથી તેમનું લોકેશન અને મૂવમેન્ટ સતત ટ્રેક કરી શકાશે વાહનોમાં લાઈટ બાર, પબિ્લક એડ્રેસ સિસ્ટમ, MDT, વાયરલેસ સેટ અને અન્ય જરૂરી સાધનો ઉપલબ્ધ રહેશે. | દરેક વાનમાં એક શિફ્ટ દરમિયાન હેડ કોન્સ્ટેબલ/ASI, પોલીસ કોન્સ્ટેબલ અને ડ્રાઇવર એમ કુલ ત્રણ સભ્યોની ટીમ હાજર રહેશે.રિસ્પોન્સ ટીમના સભ્યો પાસે યુનિફોર્મ, લાઠી, હેલ્મેટ, અને બોડી વોર્ન કેમેરા ઉપલબ્ધ રહેશે
પાયલોટ પ્રોજેકટ અંતર્ગત 19 ફેબ્રુઆરી 2019 થી કાર્યરત હતું અત્યાર સુધી 1.55 કરોડ કોલ્સ નું સફળ પ્રતિસાદ આપવા માં આવ્યો છે જેમાં 94,717 કેસોમાં તાત્કાલિક મદદ માટે ટીમ મોકલાઈ છે
આ પ્રોજેક્ટના ઉદ્દેશ્ય શું છે
)