સુરત લિટરેચર ફેસ્ટિવલનું ભવ્ય સમાપન, પ્રતીક ગાંધીના નાટક અને સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિઓએ જમાવ્યું આકર્ષણ

Surat Literature Festival: સુરત લિટરેચર ફેસ્ટિવલની ચોથી આવૃત્તિ રવિવારે વીર નર્મદ દક્ષિણ ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં સંપન્ન થઈ. ત્રણ દિવસ સુધી ચાલેલા આ આયોજનમાં નીતિ નિર્માતાઓ, રક્ષા નિષ્ણાતો, શિક્ષણવિદો, પત્રકારો, કલાકારો અને સાંસ્કૃતિક ક્ષેત્રો સાથે જોડાયેલા વ્યક્તિઓએ ગહન ચર્ચા, વિચાર-વિમર્શ અને સાંસ્કૃતિક અભિવ્યક્તિમાં ભાગ લીધો હતો. સુરત લિટરરી ફાઉન્ડેશન દ્વારા આયોજિત આ મહોત્સવે ફરી એકવાર સુરતને મહાનગરોથી વિચાર અને જાહેર સંવાદના રાષ્ટ્રીય મંચ તરીકે સ્થાપિત કરવાના પ્રયાસને આગળ વધાર્યો.

9 થી 11 જાન્યુઆરી દરમિયાન આયોજિત આ મહોત્સવમાં 'ભારત@2047'ની ખ્યાલ પર આધારિત સત્રોની શ્રેણી પ્રસ્તુત કરવામાં આવી હતી. સ્વતંત્રતાની શતાબ્દી તરફ આગળ વધી રહેલા ભારતની લાંબાગાળાની રાષ્ટ્રીય યાત્રાને ધ્યાનમાં રાખીને શાસન, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, શિક્ષણ, મીડિયા, સભ્યતાગત ઓળખ, મહિલા નેતૃત્વ, ટેકનોલોજી, સિનેમા અને સંસ્થાકીય સુધારા જેવા વિષયો પર ચર્ચા થઈ, જે મહોત્સવના બહુ-વિધ સ્વરૂપને દર્શાવે છે.

Add Zee News as a Preferred Source

પ્રથમ દિવસ: રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, રણનીતિ અને સાંસ્કૃતિક આધાર
મહોત્સવનો શુભારંભ પ્રાર્થના અને ઉદ્ઘાટન સમારોહ સાથે થયો હતો. આ પ્રસંગે સ્વામિનારાયણ ગુરુકુળ, રાજકોટના શુકમુનિ દાસજી સ્વામી, ભારત સરકારના અનુસૂચિત જાતિ આયોગના અધ્યક્ષ કિશોર મકવાણા, પૂર્વ IAS અધિકારી અને ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીના અધ્યક્ષ ડો. ભાગ્યેશ ઝા, તથા સ્તંભકાર અને સામાજિક ચિંતક ડો. ગોપાલ ગોસ્વામી ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. વક્તાઓએ આત્મવિશ્વાસુ અને આત્મ-જાગૃત સમાજના નિર્માણમાં વિચાર, સંસ્કૃતિ અને સંવાદની ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો હતો.

રક્ષા સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO)ના વિશિષ્ટ વૈજ્ઞાનિક અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ (ECS)ના મહાનિદેશક ડો. બી. કે. દાસે 'ભારતની રક્ષા તૈયારીઓ અને વ્યૂહરચનાત્મક સ્વાયત્તતા' વિષય પર સંબોધન આપ્યું હતું. તેમણે સ્વદેશી રક્ષા ટેકનોલોજી, ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ, સંશોધન ઇકોસિસ્ટમ અને ઝડપથી બદલાતા વૈશ્વિક સુરક્ષા વાતાવરણમાં આત્મનિર્ભરતાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે રક્ષા ક્ષેત્રે નવીનતા 'ભારત@2047'ની પરિકલ્પનાનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્તંભ છે.

દિવસનું સમાપન કથક સહિત લોક અને શાસ્ત્રીય નૃત્યની પ્રસ્તુતિઓ તથા આધ્યાત્મિક સંગીત સંધ્યા સાથે થયું હતું, જેણે રાષ્ટ્રીય જીવનમાં સંસ્કૃતિની કેન્દ્રીય ભૂમિકાને સ્પષ્ટ કરી હતી.

બીજો દિવસ: સુરક્ષા, મીડિયા, ટેકનોલોજી અને સિનેમા
બીજા દિવસની શરૂઆત ‘સિનેમા અને ભારત@2047’ સત્રથી થઈ હતી, જેમાં અભિનેતા પ્રતીક ગાંધી અને ફિલ્મ નિર્દેશક સુદીપ્તો સેને ભાગ લીધો હતો. આ સત્રનું સંચાલન વરિષ્ઠ પત્રકાર સૌરભ શાહ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. ચર્ચામાં રાષ્ટ્રીય વિમર્શ અને જનચેતનાના નિર્માણના સંદર્ભમાં સિનેમાની ભૂમિકા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

ત્યારબાદ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સત્રમાં મેજર જનરલ શશી અસ્થાના અને વાઈસ એડમિરલ શેખર સિન્હાએ સમકાલીન સુરક્ષા પડકારો અને ભારતની વ્યૂહાત્મક દિશા પર પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા હતા. આ સત્રનું સંચાલન નીતિ સલાહકાર દિવ્યાંશ કાલાએ કર્યું હતું.

સાયબર ક્રાઈમ અને ફોરેન્સિક વિજ્ઞાન વિષય પર આયોજિત સત્રમાં યુપી સ્ટેટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ફોરેન્સિક સાયન્સના સ્થાપક નિર્દેશક ડો. જી. કે. ગોસ્વામી (IPS)એ પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા હતા. આ સત્રના સંયોજક ડો. લતા સુરેશ રહ્યા હતા.

બપોર પછી ‘મીડિયા અને જાહેર વિમર્શ’ સત્રમાં ડો. શિપ્રા માથુર, અર્ચના તિવારી, ઉત્પલ કુમાર અને પ્રખર શ્રીવાસ્તવ સહિત વરિષ્ઠ પત્રકારો અને સંપાદકોએ ભાગ લીધો હતો. આ સત્રનું સંચાલન નિશાંત આઝાદે કર્યું હતું.

દિવસના ઉત્તરાર્ધમાં ‘ધર્મ અને જેન ઝી’ (Gen Z) સત્રમાં સ્વામી નરસિંહાનંદ, દુષ્યંત શ્રીધર અને ઇતિહાસકાર અભિજીત ચાવડા સામેલ થયા હતા. આ સત્રના સંયોજક આધ્યાત્મિક પત્રકાર ઈલા ગોસ્વામી હતા.

દિવસનું મુખ્ય સાંસ્કૃતિક આકર્ષણ નાટક ‘હું ચંદ્રકાંત બક્ષી’ રહ્યું હતું, જેનું નિર્દેશન મનોજ શાહે કર્યું હતું અને અભિનય પ્રતીક ગાંધીએ કર્યો હતો. મહોત્સવની મુખ્ય સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિ તરીકે આ નાટકને દર્શકોની ભરપૂર પ્રશંસા મળી હતી.

ત્રીજો દિવસ: રાજનીતિ, શિક્ષણ અને સભ્યતાગત સાતત્યતા
અંતિમ દિવસનું મુખ્ય ધ્યાન ભારતના લાંબાગાળાના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલા વિષયો પર રહ્યું હતું. મહિલા શક્તિ@2047, રાજનીતિ@2047, RSS@100, શિક્ષણ અને ભારત@2047 તથા ભારત: અતીત, વર્તમાન અને ભવિષ્ય જેવા સત્રોમાં રાજકીય વિશ્લેષકો, શિક્ષણવિદો અને વિવિધ સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો.

દિવસની શરૂઆત મોર્નિંગ રાગાથી થઈ હતી. ત્યારબાદ મહિલા શક્તિ@2047 સત્રમાં પ્રખ્યાત લેખિકા અને પત્રકાર મેઘના પંત, સાંસ્કૃતિક કાર્યકર અને સામાજિક ઓન્ટ્રપ્રનર મીનાક્ષી શરણ, યુવા આધ્યાત્મિક ઈન્ફ્લુએન્સર મીનાક્ષી સેહરાવત અને ધ રાજધર્મ સાથે જોડાયેલા પત્રકાર અર્ચના તિવારી સામેલ થયા હતા. આ સત્રનું સંચાલન ઈલા ગોસ્વામીએ કર્યું હતું.

ત્યારપછી રાજનીતિ@2047 સત્રમાં પત્રકાર અને રાજકીય વ્યંગ્યકાર અજીત ભારતી તથા રાજકીય વિશ્લેષક એલો પાલે ભારતીય રાજનીતિના ભવિષ્ય પર ચર્ચા કરી હતી.

ત્યારબાદ RSS@100 સત્રમાં રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના અખિલ ભારતીય સંપર્ક પ્રમુખ રામ લાલજીએ ભાગ લીધો હતો. આ સત્રનું સંચાલન ડો. ભાગ્યેશ ઝાએ કર્યું હતું. શિક્ષણ અને ભારત@2047 સત્રમાં UGCના પૂર્વ અધ્યક્ષ અને IIT દિલ્હીના પ્રોફેસર પ્રો. એમ. જગદીશ કુમારે પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા હતા. આ સત્રના સંયોજક ઓન્ટ્રપ્રનર ડ્રમ્મી ભટ્ટ રહ્યા હતા.

સમાપન બૌદ્ધિક સત્ર ભારત: અતીત, વર્તમાન અને ભવિષ્યમાં ભારત સરકારના મીડિયા સલાહકાર અને ઇન્ડિયા ટુડેના પૂર્વ સંપાદક ડો. દિલીપ મંડલે ભારતની સભ્યતાગત યાત્રા અને સમકાલીન પડકારો પર મંતવ્યો રજૂ કર્યા હતા. સમાપન સમારોહમાં VNSGUના કુલપતિ કે. એન. ચાવડા અને ડો. ભાગ્યેશ ઝા ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

મહોત્સવનું સમાપન રિધમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા નામની ભવ્ય સાંસ્કૃતિક પ્રસ્તુતિ સાથે થયું, જેમાં ભરતનાટ્યમ, યક્ષગાન, કલારીપયટ્ટુ, ઓડિસી અને તમાશા સહિત દેશના વિવિધ ભાગોની લોક અને શાસ્ત્રીય પરંપરાઓની ઝલક જોવા મળી હતી.

મહાનગરોથી પર ભારત@2047નો ચર્ચા
ત્રણ દિવસ દરમિયાન સુરત લિટરેચર ફેસ્ટિવલના વિવિધ સત્રોમાં ભારે ઉપસ્થિતિ અને સક્રિય જનભાગીદારી જોવા મળી હતી. સમકાલીન નીતિવિષયક ચર્ચાઓને ભારત@2047ના લાંબાગાળાના વિઝન સાથે જોડીને, આ મહોત્સવે રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યોને લોકસંવાદનો ભાગ બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

પોતાની ચોથી આવૃત્તિ સાથે સુરત લિટરેચર ફેસ્ટિવલે નીતિ, સંસ્કૃતિ અને સભ્યતાગત ચિંતનને જોડનારા મંચ તરીકે પોતાની ઓળખ વધુ મજબૂત કરી છે. આયોજકોએ જણાવ્યું હતું કે, સુરત જેવા બિન-મહાનગરીય શહેરોમાં આ પ્રકારના વિમર્શનું આયોજન એ ભારતના બૌદ્ધિક અને સાંસ્કૃતિક ભવિષ્યમાં એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તનનો સંકેત છે.

સુરત લિટરેચર ફેસ્ટિવલ વિશે
સુરત લિટરેચર ફેસ્ટિવલનું આયોજન સુરત લિટરરી ફાઉન્ડેશન દ્વારા કરવામાં આવે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય સુરતને સાહિત્યિક, સાંસ્કૃતિક અને બૌદ્ધિક સંવાદનું પ્રમુખ કેન્દ્ર બનાવવાનો છે. આ મહોત્સવ વિવિધ ક્ષેત્રો સાથે જોડાયેલા મહાનુભાવોને એક મંચ પર લાવીને સાર્થક વિચાર-વિમર્શ અને સર્જનાત્મક સંવાદને પ્રોત્સાહિત કરે છે.