વિકસિત ગુજરાતમાં શિક્ષણ વ્યવસ્થા કથળી! ટોપ 100માં એક પણ સ્ટેટ યુનિવર્સિટી નહીં, ચિંતાજનક ચિત્ર

Gujarat News: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા તાજેતરમાં નેશનલ રેન્કિંગ રિપોર્ટ (NIRF) 2025 જાહેર કરવામાં આવ્યો છે, અને તેના પરિણામો ગુજરાત માટે ચિંતાજનક છે. આ અહેવાલ દર્શાવે છે કે ઉચ્ચ શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં ગુજરાત પાછળ ધકેલાઈ રહ્યું છે. ખાસ કરીને, ટોપ-૧૦૦ કોલેજોની યાદીમાં ગુજરાતની એક પણ કોલેજ સ્થાન મેળવી શકી નથી, જે શિક્ષણની ગુણવત્તા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.

ઓવરઓલ રેન્કિંગમાં ઘટાડો:
ગયા વર્ષે દેશની ટોપ-100 ઓવરઓલ સંસ્થાઓમાં ગુજરાતની બે સંસ્થાઓ હતી, જેમાં આ વર્ષે ફક્ત એક જ બાકી રહી છે: આઈઆઈટી ગાંધીનગર. આઈઆઈટી ગાંધીનગરનો રેન્ક પણ ગયા વર્ષના 29મા ક્રમથી ઘટીને આ વર્ષે 39મો થયો છે. આ ઘટાડો ગુજરાતના શિક્ષણ માટે એક નબળી નિશાની છે.

યુનિવર્સિટીઓની સ્થિતિ:
યુનિવર્સિટી કેટેગરીમાં ગુજરાત યુનિવર્સિટીએ સારો દેખાવ કર્યો છે. તેનો રેન્ક 76થી સુધરીને 74મો થયો છે. તે દેશની ટોપ-100 યુનિવર્સિટીમાં સ્થાન પામતી ગુજરાતની એકમાત્ર સ્ટેટ યુનિવર્સિટી છે. જોકે, ઓવરઓલ કેટેગરીમાં ગુજરાત યુનિવર્સિટી ટોપ-100માંથી બહાર થઈ ગઈ છે. જીટીયુ (GTU), જે ગુજરાતની એક મોટી ટેકનિકલ યુનિવર્સિટી છે, તે ઓવરઓલ કેટેગરી કે યુનિવર્સિટી કેટેગરીમાં ટોપ-100માં સ્થાન મેળવી શકી નથી. જોકે, ફાર્મસી કેટેગરીમાં તેનો રેન્ક 70થી વધીને 58 થયો છે, જે એક સકારાત્મક સંકેત છે.

કોલેજોનું નિરાશાજનક પ્રદર્શન
સતત બીજા વર્ષે ગુજરાતની એક પણ કોલેજ દેશની ટોપ-100 કોલેજોમાં સ્થાન મેળવી શકી નથી. છેલ્લે 2023માં સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજને રેન્ક મળ્યો હતો. ગુજરાતમાં ખાનગી યુનિવર્સિટીઓ અને કોલેજોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે, પરંતુ તેમાંથી મોટા ભાગની સંસ્થાઓ રાષ્ટ્રીય સ્તરે રેન્કિંગ મેળવી શકતી નથી.

કયા કારણો જવાબદાર?
ગુજરાતમાં 100થી વધુ યુનિવર્સિટીઓ અને 3 હજારથી વધુ કોલેજો હોવા છતાં આ સ્થિતિ કેમ છે, તેના પર વિચાર કરવો જરૂરી છે. કેટલાક સંભવિત કારણો આ પ્રમાણે છે. રેન્કિંગ માટે અરજીનો અભાવ: ઘણી યુનિવર્સિટીઓ અને કોલેજો હજુ પણ NIRF રેન્કિંગ માટે અરજી જ કરતી નથી. આ પાછળનું કારણ જાગૃતિનો અભાવ અથવા નબળી ગુણવત્તા હોઈ શકે છે. રિસર્ચ અને ઇનોવેશનનો અભાવ: રિપોર્ટ મુજબ, રિસર્ચ અને ઇનોવેશનની કેટેગરીમાં આઈઆઈટી ગાંધીનગર સિવાય ગુજરાતની એક પણ યુનિવર્સિટી કે સંસ્થા સ્થાન પામી શકી નથી. શિક્ષણની ગુણવત્તા: રેન્કિંગમાં પાછળ રહેવું એ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે શિક્ષણની ગુણવત્તા, માળખાગત સુવિધાઓ અને ફેકલ્ટીના સ્તરમાં સુધારાની જરૂર છે.

આ પરિણામો ગુજરાતના શિક્ષણ ક્ષેત્ર માટે એક ચેતવણી સમાન છે.  આ પડકારોને ઓળખીને રાજ્ય સરકાર, યુનિવર્સિટીઓ અને શિક્ષણ સંસ્થાઓએ ગુણવત્તા સુધારવા, સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવા અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રતિષ્ઠા વધારવા માટે સંયુક્ત પ્રયાસો કરવા પડશે. માત્ર સંખ્યા વધારવાને બદલે ગુણવત્તા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું અત્યંત આવશ્યક છે. આ માટે, નીતિ નિર્માતાઓ અને શિક્ષણવિદોએ સાથે મળીને એક મજબૂત માળખું બનાવવું પડશે, જેથી ગુજરાત ફરી એકવાર શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં મોખરે આવી શકે. તમને જણાવી દઈએ કે લૉ, ફાર્મસી અને મેડિકલમાં રેન્ક સુધર્યા છે.જ્યારે એન્જિનિયરિંગ સહિતની કેટેગરીમાં સંસ્થાઓના રેન્ક પાછળ ગયા છે.

નેશનલ રેન્કિંગમાં ગુજરાતની સંસ્થાઓ કયા સ્થાને ?