)
આઠમાં પગાર પંચની ગૂંજ હવે જોર પકડી ચૂકી છે. દરેક સરકારી કર્મચારીએ એ જાણવા માટે આતુર છે કે 2026થી મારો પગાર કેટલો વધશે? જો તમારો વર્તમાન બેઝિક પગાર 18000 રૂપિયા હોય તો આઠમું પગાર પંચ લાગૂ થતા તમારી નવી ગ્રોસ સેલરી લગભગ ₹45,241 સુધી પહોંચી શકે છે.
સાંભળવામાં આ આંકડો મોટો લાગે પરંતુ આ રકમ ગણતરી પર આધારિત છે. આ રિપોર્ટ તમારા ફિટમેન્ટ ફેક્ટરથી લઈને HRA અને TA સુધી દરેક ઘટકને સમજાવીને જણાવશે કે નવું પે સ્ટ્રક્ચર કેવું હશે અને ₹18,000 પગારવાળાને અસલમાં કેટલો ફાયદો થશે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું હોય છે?
સૌથી પહેલા તો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે એ જાણવું જરૂરી છે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એક સંખ્યા છે જેનાથી બેઝિક સેલરીને નવા પગાર પંચમાં ગુણવામાં આવે છે. સાતમાં પગાર પંચમાં આ ફેક્ટર 2.57 હતું. હવે આઠમાં પગાર પંચ માટે બે થિયરી ચાલે છે. કેટલાક એક્સપર્ટ્સ એવું માને છે કે 2.86 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર થઈ શકે છે. (જે વધુ વધારો દેખાડે) પરંતુ વાસ્તવિક અંદાજો 1.92નો છે. કારણ કે તે સરકારના રાજકોષીય સંતુલન અને મોંઘવારી દર પ્રમાણે વ્યવહારિક છે. એટલે કે આઠમાં પગાર પંચમાં જે સેલરી સ્ટ્રક્ચર બનશે તે 1.92 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર આધારિત રહે તેવી સંભાવના વધુ છે.
બેઝિક પગાર કેટલો વધે? (1.92 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પ્રમાણે)
હવે સૌથી પહેલા તમારી નવી અંદાજિત બેઝિક સેલરી કેટલી થઈ શકે તે જોઈએ.
ફોર્મ્યૂલા
નવો બેઝિક પગાર- જૂનો બેઝિક પગાર × ફિટમેન્ટ ફેક્ટર
₹18,000 × 1.92 = ₹34,560
એટલે કે તમારો નવો બેઝિક પગાર ₹34,560 થઈ શકે.
આ જ આગળ HRA, TA અને DAની ગણતરીનો આધાર બનશે.
HRA (House Rent Allowance) કેટલું વધશે?
HRA બેઝિક પેની ટકાવારી પ્રમાણે નક્કી થાય છે. સરકાર ત્રણ કેટેગરીમાં શહેરોને વહેંચે છે.
શહેરની કેટેગરી HRA ટકાવારી
X City (Metro) 27%
Y City 18%
Z City 9%
જો તમે X સિટી જેમ કે દિલ્હી, મુંબઈ, ચેન્નાઈ, બેંગ્લુરુમાં હોવ તો 8th CPC પ્રમાણે તમારો HRA હશે 27% × ₹34,560 = ₹9,331.
TA (Transport Allowance) કેટલું મળશે?
TA કર્મચારીઓની કેટેગરી અને શહેર પર નિર્ભર કરે છે. Higher TPTA cities માટે સરેરાશ ₹1,350 લઈ શકાય. ( આ એ ભથ્થું છે જે મેટ્રો અને મોટા શહેરોના કર્મચારીઓને મળે છે.
DA (Dearness Allowance) ઝીરો કેમ?
જ્યારે પણ નવું પગાર પંચ લાગૂ થાય છે ત્યારે ડીએ રીસેટ થઈને ઝીરોથી શરૂ થાય છે. તેનો અર્થ એ થયો કે પહેલી વખત તમને ડીએ નહીં મળે. બાદમાં દર 6 મહિને CPI (મોંઘવારી સૂચક આંક)ના આધારે તેમાં વધારો થાય છે. આથી આઠમાં પગાર પંચના લાગૂ થતી વખતે DA = 0% લેવાયું છે.
8th Pay Commission પગારની ગણતરી
ઘટક વર્તમાન(7th CPC) 8th CPC (1.92 ફિટમેન્ટ) અંતર
બેઝિક પે ₹18,000 ₹34,560 +₹16,560
HRA(27% ₹4,860 ₹9,331 +₹4,471
TA ₹1,350 ₹1,350 કોઈ ફેરફાર નહીં
DA ₹10,440 (58%) ₹0 -
કુલ ગ્રોસ સેલરી ₹34,650 ₹45,241 નવા સ્ટ્રક્ચરમાં વધુ બેઝિક ફાયદો

એટલે શું વધારો ન થયો?
અહીં એ સમજવું જરૂરી છે- જો કે ડીએ હવે ઝીરો પર રીસેટ થયું છે પરંતુ તમારા બેઝિક પેની રકમ બમણાની નજીક થઈ ગઈ છે. તેના બે મોટા ફાયદા થશે. દર 6 મહિના બાદ ડીએ આ જ વધેલા પગાર પર જોડાશે. એટલે કે ભવિષ્યમાં ડીએ વધારો વધુ હશે. પેન્શન, ગ્રેચ્યુઈટી અને અન્ય ભથ્થાની ગણતરી પણ આ નવા બેઝિક પે પર થશે. આથી ભલે શરૂઆતના મહિનાઓમાં ડીએ ઝીરો જોવા મળે પરંતુ લાંબા સમયમાં પગાર અને રિટાયરમેન્ટ બેનિફિટ્સમાં મોટો ફાયદો જોવા મળશે.
₹18,000 પગાર વાળાનો નવો અંદાજિત સેલરી બ્રેકઅપ (8th CPC – 1.92 ફિટમેન્ટ)
ઘટક રકમ(₹)
નવો બેઝિક પે ₹34,560
HRA (27%) ₹9,331
TA (Higher TPTA) ₹1,350
DA (0%) ₹0
કુલ ગ્રોસ સેલરી (અંદાજિત) ₹45,241

એટલે કે તમારો નવો પગાર હશે ₹45,241, જે વર્તમાન સંરચનાની સરખામણીએ લગભગ₹8,800-₹9,000 વધુ છે. (જો ડીએ રીસેટ ન થાત તો) પરંતુ ડીએ 0% થી શરૂ થ શે, વાસ્તવિક ટેક-હોમ કેટલાક મહિનાઓ સુધી લગભગ ₹45,000ની આસપાસ રહી શકે.
કર્મચારીઓ માટે તેનો શું અર્થ?
હવે બેઝિકમાં વધુ ગ્રોથ થવાથી ભવિષ્યમાં ડીએ દર 6 મહિનાના રિવિઝનથી ફાયદો થશે. પેન્શન અને અન્ય લાભ જેમ કે PF, NPS યોગદાન વધેલા બેઝિક પે પર થશે. આવનારા વર્ષોમાં જો ડીએ 50 ટકા સુધી થઈ જાય તો પગાર ₹50,000 પાર પહોંચી જશે. એટલે કે આઠમાં પગાર પંચના લાગૂ થવાથી સરકારી કર્મચારીઓ માટે એક નવા સેલરી યુગની શરૂઆત થશે.
ક્યારે લાગૂ થશે આઠમું પગાર પંચ?
સરકારની તૈયારીઓ મુજબ આઠમાં પગાર પંચની Terms of Reference (ToR) જલદી ફાઈનલ થઈ શકે છે. જેના પર પંચ લગભગ 15 મહિના સુધી કામ કરશે. એટલે કે 1 જાન્યુઆરી 2026થી નવું પગાર સ્ટ્રક્ચર લાગૂ થવાની શક્યતા છે. આ તારીખ જ બેસ માનવામાં આવી રહી છે. આ સાથે એરિયરનો ફાયદો પણ શક્ય છે.
Disclaimer: અહીં જે જાણકારી આપવામાં આવી છે તે સાતમાં પગાર પંચના નિયમો અને કેટલીક ખાસ વાતોને ધ્યાનમાં રાખીને અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું છે. પરંતુ એ ધ્યાનમાં રાખવું કે જયારે આઠમું પગાર પંચ આવશે તો તેના નિયમો, પગાર વધારાની રીત (ફિટમેન્ટ ફેક્ટર), ઘર ભાડા ભથ્થું (HRA/TA) અને મોંઘવારી ભથ્થું (DA)ના દરોમાં ફેરફાર હોઈ શકે છે.