 "અજિત પવારના નિધન બાદ આ ચાર નેતાઓ પર નજર, પવાર પરિવાર સિવાય NCPના સંકટમોચક કોણ?")
Who Will Lead NCP: મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્યમંત્રી અને રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (NCP)ના વડા અજિત પવારનું વિમાન દુર્ઘટનામાં દુઃખદ અવસાન થતા માત્ર રાજ્યના રાજકારણમાં જ મોટી શૂન્યાવકાશ નથી સર્જાયો, પરંતુ તેમની પાર્ટી પણ એક એવી મુંઝવણભરી સ્થિતિમાં આવી ગઈ છે, જેના ભવિષ્ય પર અટકળો શરૂ થઈ ગઈ છે. રાજકીય વિશ્લેષકોના પણ આ અંગે અલગ-અલગ મંતવ્યો છે. કેટલાક માને છે કે, મોડે-વહેલે આ પાર્ટીનું શરદ પવાર જૂથવાળી NCPમાં વિલીનીકરણ થઈ શકે છે, કારણ કે અજિત પવાર પોતે જ તેનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા, જ્યારે બીજી તરફ કેટલાક જાણકારોનું કહેવું છે કે હાલમાં પાર્ટી મહાયુતિ ગઠબંધનનો હિસ્સો જ બની રહેશે.
પાર્ટીનું નેતૃત્વ કોણ કરશે, તેના પર પણ શંકાના વાદળો છે. જો કે, લગભગ તમામ વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે પાર્ટીની કમાન પવાર પરિવાર પાસે જ રહેશે. ચહેરો ભલે સુનેત્રા પવાર હોય કે પાર્થ પવાર અથવા અન્ય કોઈ પવાર, પરંતુ પડદા પાછળ પાર્ટીના કેટલાક નેતાઓ તમામ મહત્વના નિર્ણયો લઈ શકે છે. રાજકીય નિષ્ણાતો એવું પણ કહી રહ્યા છે કે, NCP સામે અત્યારે બે રસ્તા છે. પહેલો - પરિવાર અને સહાનુભૂતિ આધારિત નેતૃત્વ અને બીજો- અનુભવ અને સંગઠનાત્મક મજબૂતી પર આધારિત નિર્ણય. તેમના મતે ડેપ્યુટી સીએમ પદ માત્ર સન્માનનો સવાલ નથી, પરંતુ મહાયુતિ સરકારની સ્થિરતા અને 2029ની ચૂંટણી વ્યૂહરચના સાથે પણ જોડાયેલું છે.
ચાર ચહેરા કોણ?
આવી સ્થિતિમાં અંતિમ નિર્ણય માત્ર NCPની અંદર જ નહીં, પરંતુ ભાજપના નેતૃત્વ અને ગઠબંધનના સમીકરણોને ધ્યાનમાં રાખીને જ લેવામાં આવશે. અજિત પવારનો રાજકીય વારસો ઘણો મોટો છે અને તે વારસાને સંભાળવા માટે NCPએ હવે લાગણી અને વ્યવહારુ રાજકારણ વચ્ચે સંતુલન સાધવું પડશે. આ બધાની વચ્ચે પાર્ટીના ચાર ચહેરાઓની ચર્ચા થવા લાગી છે, જે સંકટમોચક બનીને ઉભરી શકે છે. અજિત પવાર જૂથ પાસે અત્યારે 41 ધારાસભ્યો છે. સ્પષ્ટ ઉત્તરાધિકારીના અભાવે પાર્ટી કોઈ અનુભવી નેતાને આગળ કરી શકે છે. આ કડીમાં ચાર મોટા નામો સામે છે.
1. પ્રફુલ્લ પટેલ
પ્રફુલ્લ પટેલની NCPના સૌથી વરિષ્ઠ અને કદાવર નેતાઓમાં ગણતરી થાય છે. પાર્ટીના વિભાજન સમયે પ્રફુલ્લ પટેલ અજિત પવાર સાથે મજબૂતીથી ઉભા રહ્યા હતા. તેમની પાસે કેન્દ્ર અને રાજ્ય બન્ને સ્તરનો અનુભવ છે. તેમની એક રાષ્ટ્રીય ઓળખ છે અને મહાયુતિમાં પણ સ્વીકાર્યતા છે, તેથી તેઓ એક સંતુલિત વિકલ્પ બની શકે છે. 1957માં જન્મેલા પટેલ પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી તરીકે ઓળખાય છે, જેમણે UPA સરકારમાં નાગરિક ઉડ્ડયન અને ભારે ઉદ્યોગ જેવા મહત્વના વિભાગો સંભાળ્યા છે. તેઓ શરદ અને અજિત પવાર બન્નેના નજીકના માનવામાં આવે છે. NCPના કાર્યકારી અધ્યક્ષ તરીકે તેઓ મહારાષ્ટ્રની સાથે રાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ સક્રિય રહ્યા છે અને છ વખત સાંસદ રહી ચૂક્યા છે.
2. છગન ભુજબલ
OBC (માળી) સમુદાયમાંથી આવતા છગન ભુજબલ પાસે અંદાજે 40 વર્ષનો રાજકીય અનુભવ છે. તેમની પાસે મજબૂત OBC જનાધાર છે. તેઓ મરાઠી રાજનીતિમાં પછાત વર્ગનો પ્રભાવી અવાજ અને NCPના સૌથી અનુભવી ચહેરાઓમાંથી એક છે. અજિત પવાર સાથે તેમની ઊભા રહેવાથી તે સંકેટ પણ મળે છે કે પાર્ટી તેમને ભરોસાપાત્ર માને છે. તેઓ બે વાર ડેપ્યુટી સીએમ રહી ચૂક્યા છે અને હાલ ફડણવીસ સરકારમાં મંત્રી છે. તેમણે 1960 ના દાયકામાં શિવસેના સાથે રાજકીય સફર શરૂઆત કરી, મુંબઈના મેયર રહ્યા અને બાદમાં NCPમાં જોડાયા હતા.
3. ધનંજય મુંડે
મરાઠવાડા અને બીડ વિસ્તારમાં મજબૂત પકડ ધરાવતા ધનંજય મુંડે સંગઠન અને ગઠબંધન બન્નેમાં સંતુલન સાધવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ભાજપ નેતૃત્વ સાથેની તેમની નિકટતા અને મહાયુતિમાં તેમને એક 'પાવર બ્રિજ' તરીકે સ્થાપિત કરે છે. તેઓ દિવંગત ભાજપ નેતા ગોપીનાથ મુંડેના ભત્રીજા છે. જેમણે પોતાની રાજકીય વારસાને આગળ વધાર્યો છે. તેઓ મહારાષ્ટ્ર વિધાન પરિષદમાં વિપક્ષના નેતા અને સામાજિક ન્યાય મંત્રી રહી ચૂક્યા છે. તેમજ બીડ જિલ્લાના પાલક મંત્રી (Guardian Minister) રહી ચૂક્યા છે. જો કે, એક સરપંચની હત્યાના મામલામાં નામ આવવાને કારણે માર્ચ 2025માં તેમણે મંત્રી પદેથી રાજીનામું આપ્યું હતું.
4. સુનિલ તટકરે
સુનિલ તટકરે હાલમાં NCPના મહારાષ્ટ્ર પ્રદેશ અધ્યક્ષ છે અને લોકસભામાં પાર્ટીના એકમાત્ર સાંસદ છે. તટકરે સંગઠનાત્મક દ્રષ્ટિએ અત્યંત મજબૂત માનવામાં આવે છે. કોંકણ વિસ્તારમાં તેમની પકડ અને વિધાનસભા-લોકસભા બન્નેનો અનુભવ તેમને પાર્ટીનો સ્થિર ચહેરો બનાવી શકે છે. તેઓ રાજ્ય સરકારમાં નાણાં, જળ સંસાધન અને ઊર્જા જેવા અનેક મહત્વના મંત્રાલયોનો કાર્યભાર સંભાળી ચૂક્યા છે.
)