શું 500 અને 1000 રૂપિયાની જૂની નોટ રાખવા બદલ સજા થઈ શકે છે, શું કહે છે કાયદો?

India Old Notes Rules: તાજેતરમાં, દિલ્હીના વઝીરપુર વિસ્તારમાં દરોડા દરમિયાન કરોડો રૂપિયાની ₹500 અને ₹1000 ની જૂની નોટો મળી આવી હતી. નોટબંધીના વર્ષો પછી પણ, ઘણા લોકો કબાટ, લોકર અથવા જૂની ફાઇલોમાં ₹500 અને ₹1000 ની નોટો મળવા અંગે ચિંતિત રહે છે. પરંતુ કાયદો ખરેખર શું કહે છે? ચાલો જાણીએ કે શું એક પણ જૂની નોટ રાખવાથી સજા થઈ શકે છે.

જૂની નોટો રાખવા અંગેનો કાયદો શું છે?
જૂની ₹500 અને ₹1000 ની જૂની નોટો રાખવાના નિયમો સ્પેસિફાઇડ બેંક નોટ્સ એક્ટ 2017 દ્વારા સંચાલિત થાય છે, જે નોટબંધી પછી અમલમાં આવ્યો હતો. આ કાયદા હેઠળ, થોડી સંખ્યામાં ₹500 અને ₹1000 ની જૂની નોટો રાખવી ગુનો નથી. આ કાયદો વ્યક્તિઓને કોઈપણ સજા વિના મર્યાદિત સંખ્યામાં નોટો રાખવાની મંજૂરી આપે છે.

Add Zee News as a Preferred Source

કેટલી જૂની નોટો રાખી શકાય છે?
તમે કાયદેસર રીતે કુલ 10 નોટો રાખી શકો છો, પછી ભલે તે ₹500 હોય કે ₹1000. જ્યાં સુધી તમે આ મર્યાદામાં રહો છો, ત્યાં સુધી તેમને જાહેર કરવાની, સોંપવાની અથવા કોઈપણ સત્તાવાળાને જાણ કરવાની જરૂર નથી.

સંગ્રહકો અને સંશોધકો માટે એક અલગ જોગવાઈ:
કેટલાક લોકો શૈક્ષણિક અથવા શોખના હેતુઓ માટે જૂની ચલણ ધરાવે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ સિક્કાશાસ્ત્રી, સંશોધક અથવા ચલણ સંગ્રહક હોય, તો તેમને કાયદેસર રીતે 25 જેટલી જૂની નોટો રાખવાની મંજૂરી છે. આ ફક્ત અભ્યાસ, પ્રદર્શન અથવા સંગ્રહ માટે રાખી શકાય છે, પરંતુ વ્યવહારો અથવા નાણાકીય હેતુઓ માટે તેનો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી.

જો મર્યાદા ઓળંગાઈ જાય તો શું થાય છે?
જો કોઈ વ્યક્તિ માન્ય રકમ કરતાં વધુ જૂની નોટો રાખતો જોવા મળે છે, તો ગુનો નાણાકીય હશે, ગુનાહિત નહીં. સજામાં ફક્ત નાણાકીય દંડનો સમાવેશ થાય છે, કેદ નહીં. લઘુત્તમ દંડ ₹10,000 છે, પરંતુ તે જપ્ત કરાયેલી વધારાની નોટોના મૂળ મૂલ્યના પાંચ ગણા સુધી વધી શકે છે.

જેલની સજા નહીં
સૌથી અગત્યનું, 2017 ના કાયદા હેઠળ, વધુ પડતી નોટો રાખવા બદલ જેલની સજા નહીં થાય. ઘણા નાણાકીય ગુનાઓથી વિપરીત, આ કાયદો ફક્ત દંડ લાદે છે. અન્ય ગંભીર ગુનાઓ સામેલ હોય ત્યારે જ જેલની સજા ફટકારવામાં આવે છે.

આ નોટોનો ક્યાંય ઉપયોગ કેમ ન કરી શકાય
મર્યાદિત માત્રામાં નોટો રાખવી કાયદેસર છે, પરંતુ જૂની ₹500 અને ₹1000 ની નોટો હવે કાયદેસર ટેન્ડર નથી. આનો સીધો અર્થ એ છે કે તેનો ઉપયોગ માલ ખરીદવા, બિલ ચૂકવવા, લોન ચૂકવવા અથવા અન્ય કોઈપણ વ્યવહારો કરવા માટે થઈ શકશે નહીં.