Patanjali: પતંજલિએ આયુર્વેદને કેવી રીતે બચાવ્યું અને નવા સમય માટે કેવી રીતે બદલ્યું?

પતંજલિ આયુર્વેદે ભારતમાં લોકોને આરોગ્ય અને ફિટનેસ વિશેની સોચ બદલાવી છે. બાબા રામદેવે આયુર્વેદને આધુનિક વિજ્ઞાન સાથે જોડીને આખા વિશ્વમાં તેની ઓળખ આપી છે. જેના પરિણામે મોટી-મોટી વિદેશી કંપનીઓને કડક સ્પર્ધા સામે આવી છે. પતંજલિ, જે બાબા રામદેવ અને આચાર્ય બાલકૃષ્ણ દ્વારા 2006માં શરૂ કરવામાં આવી, ત્યારે તેમણે આ કંપની આ વખતે ભારતમાં અબજો રૂપિયાના વ્યવસાયમાં કેવી રીતે ફેરફાર લાવશે, તેની કલ્પના પણ ન હતી. પરંતુ પતંજલિએ આયુર્વેદને બચાવવા અને તેને આજના સમયમાં કેવું ફિટ બનાવ્યું છે, તે અમે તમને સમજાવશું.

પતંજલિએ લોકોની જીવનશૈલી કેવી રીતે બદલી?
જ્યારે પતંજલિ આયુર્વેદ શરૂ થયું, ત્યારે પ્રથમ 'દિવ્ય ફાર્મસી' નામે ફક્ત આયુર્વેદિક દવાઓ વેચાતી હતી. પરંતુ પછી પતંજલિ બ્રાન્ડ હેઠળ કંપનીએ ટૂથપેસ્ટ, શેમ્પૂ, સાબુન અને બીજા રોજિંદા ઉપયોગમાં આવતા પ્રોડક્ટ્સ પણ બજારમાં લાવ્યા. તેમાં "દંતકાંતિ" ટૂથપેસ્ટ ખૂબ જ લોકપ્રિય થઈ અને પતંજલિની હીરો પ્રોડક્ટ બની ગઈ.

પતંજલિના પ્રોડક્ટ્સ એટલા લોકપ્રિય થયા કે, બજારમાં પહેલેથી હાજર ટૂથપેસ્ટના વેચાણમાં પણ ઘટાડો થયો. આના કારણે મોટી કંપનીઓને તેમના પ્રસિદ્ધ બ્રાન્ડના "આયુર્વેદિક વર્ઝન" લોંચ કરવાની જરૂર પડી. આ રીતે પતંજલિએ ફક્ત પ્રોડક્ટસ નથી વેચી, પરંતુ લોકોના જીવનમાં આયુર્વેદને પાછો લાવ્યા અને તેમની જીવનશૈલીમાં સુધારો લાવ્યો.

પતંજલિએ કેવી રીતે લોકોનો વિશ્વાસ જીત્યું?
ભારતીયો હંમેશા મસાલા, અનાજ અને ઘરગથ્થું ઉપાયોની ગુણવત્તા વિશે જાણતા હતા. પહેલાં આયુર્વેદને લોકો દાદી-નાનીના ઉપાય અથવા જૂના વૈદ્યોના ઉપાય તરીકે માનીતા હતા. પરંતુ પતંજલિએ તેના પર વિશ્વાસ દાખવ્યો અને લોકોને સમજાવવાનું શરૂ કર્યું કે તેમના પ્રોડક્ટ્સ શુદ્ધ અને આયુર્વેદિક રીતે તૈયાર કરવામાં આવે છે. બાબા રામદેવ વિડિયોના માધ્યમથી લોકોને કંપનીના ફેક્ટરીઓમાં લઈ ગયા, જેના પરિણામે લોકોનો વિશ્વાસ વધ્યો.

આ ઉપરાંત, પતંજલિએ માર્કેટિંગની જૂની રીતો પણ બદલી. શરૂઆતમાં, કંપનીએ તેમના પ્રોડક્ટ્સ મોલ્સ અથવા જનરલ સ્ટોર્સમાં વેચ્યાં નહીં, પરંતુ "પતંજલિ સ્ટોર" નામે ખાસ સ્ટોર્સ ખોલ્યા. આ સ્ટોર્સ પર આયુર્વેદિક ડોકટરોને પણ રાખવામાં આવ્યા, જે લોકોને મફત ચેકઅપ કરી આયુર્વેદિક ઉપચાર આપે અને પતંજલિ પ્રોડક્ટ્સ ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપે.

પતંજલિએ દેશી ઉત્પાદનોને મોર્ડન લૂક આપ્યો
પહેલાં લોકો આંબળા અને ગિલોય જેવા ઉપાયોનો ઉપયોગ કરવામાં થોડી જાતે સંકોચતા હતા, પરંતુ પતંજલિએ આ પધ્ધતિઓને રીડિ-ટુ-ડ્રિંક જ્યૂસના રૂપમાં માર્કેટમાં લોન્ચ કર્યું. આથી લોકોમાં આયુર્વેદિક પ્રોડક્ટ ખરીદવાનો ઉત્સાહ વધ્યો, કારણકે હવે તેઓ સરળતાથી અને કોઇ પણ મુશ્કેલી વિના ઉપયોગ કરી શકે છે.

અહીં અશ્વગંધા અને ત્રિફલા જેવી આયુર્વેદિક જડીબુટીઓને માત્ર પાવડર રૂપે જ નહીં, પરંતુ ટેબલેટ તરીકે પણ રજૂ કરી, જેણે પ્રોડક્ટનો ઉપયોગ વધુ સરળ બનાવ્યો. COVID-19 ના સમયે પણ પતંજલિએ ઈમ્યુનિટી બૂસ્ટર પ્રોડક્ટ લોન્ચ કર્યા, જેના દ્વારા આયુર્વેદમાં લોકોનો વિશ્વાસ વધુ વધ્યો.

યોગ અને આયુર્વેદને લોકોએ ઝડપથી કેમ અપનાવ્યા?
બાબા રામદેવ પહેલેથી જ એક પ્રખ્યાત યોગ ગુરુ હતા અને જેઓ પતંજલિ સાથે જોડાયા, ત્યારે લોકોની લાગણીમાં વિશ્વસનો પણ ઉમેરો થઈ ગયો અને તેમના આયુર્વેદ સાથેનો વિશ્વાસ પણ મજબૂત થયો. યોગ આરોગ્ય માટે ખૂબ જ ઉપયોગી હતો, અને તેમ છતાં બાબા રામદેવ પતંજલિ દ્વારા આયુર્વેદને પણ યોગ સાથે જોડ્યાં. આથી લોકો એ માનવું શરૂ કર્યું કે યોગ અને આયુર્વેદ બંને સાથે મળીને તેમની આરોગ્ય વધારે સારું બનાવી શકે છે. આના પરિણામે, લોકોએ તેને દરરોજના જીવનમાં ઉપયોગ કરવાની શરૂઆત કરી.

આ સમયગાળા દરમિયાન, વિશ્વભરમાં લોકો આયુર્વેદ અને યોગની તરફ આકર્ષિત થતા જોવા મળ્યા. યુનાઈટેડ નેશન્સે 21 જૂનના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ જાહેર કર્યો, જેના પરિણામે યોગ અને આયુર્વેદ વિશ્વમાં વધુ ઓળખાણ મેળવી.

પતંજલિ આયુર્વેદ અને યોગના સંયોજન દ્વારા પ્રાચીન પરંપરાને આધુનિક જીવનશૈલીમાં પરિણમાવીને લોકોથી સ્વીકાર મેળવ્યું, જે આજે લોકોના આરોગ્ય અને જીવનશૈલી માટે ફાયદાકારક બની રહી છે.

DISCLAIMER: This article is part of IndiaDotCom Pvt Lt’s consumer connect initiative, a paid publication programme. IDPL claims no editorial involvement and assumes no responsibility or liability for any errors or omissions in the content of the article.