જો દેશના રાષ્ટ્રપતિ અધવચ્ચે ત્યાગ પત્ર આપી દે, તો તેઓ કોને આપશે રાજીનામું ? આ નિયમ વિશે તમે જાણો છો?

President Resignation: જગદીપ ધનખડે ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદ પરથી રાજીનામું આપીને બધાને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા છે. તેમણે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુને રાજીનામું આપ્યું કર્યું છે, પરંતુ જો રાષ્ટ્રપતિને રાજીનામું આપવું પડે તો તેઓ કોને રાજીનામું આપે છે? આ પ્રશ્નનો જવાબ અમે તમને જણાવીશું. રાષ્ટ્રપતિ પદ દેશનું સર્વોચ્ચ બંધારણીય પદ છે. દેશના રાષ્ટ્રપતિનો કાર્યકાળ 5 વર્ષનો છે, પરંતુ જો રાષ્ટ્રપતિ કાર્યકાળ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં રાજીનામું આપવા માંગે તો શું? તો બંધારણમાં આ માટેના નિયમો શું છે? રાષ્ટ્રપતિ પોતાનું રાજીનામું કોને સુપરત કરે છે? રાષ્ટ્રપતિના રાજીનામા પછી તે પદની જવાબદારી કોણ સંભાળે છે? 

રાષ્ટ્રપતિ પોતાનું રાજીનામું કોને આપે છે?

ભારતીય બંધારણ મુજબ, જો ભારતના રાષ્ટ્રપતિ પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપવા માંગતા હોય, તો તેઓ ઉપરાષ્ટ્રપતિને સંબોધીને પોતાનું રાજીનામું આપે છે. આ જોગવાઈ બંધારણના અનુચ્છેદ 56(1)(a)માં લખાયેલી છે. રાષ્ટ્રપતિ ઉપરાષ્ટ્રપતિને તેમના હસ્તાક્ષર હેઠળ લેખિતમાં પોતાનું રાજીનામું સુપરત કરે છે. રાજીનામા પછી, ઉપરાષ્ટ્રપતિ નવા રાષ્ટ્રપતિની પસંદગી થાય ત્યાં સુધી રાષ્ટ્રપતિની ફરજો બજાવે છે.

બીજી ચૂંટણી ક્યારે યોજાશે?

ઉદાહરણ તરીકે, 1969 માં રાષ્ટ્રપતિ ઝાકિર હુસૈનના મૃત્યુ પછી, ઉપરાષ્ટ્રપતિ વી.વી. ગિરીએ કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો. બંધારણ મુજબ, રાષ્ટ્રપતિનું પદ છ મહિનાથી વધુ સમય માટે ખાલી રહી શકતું નથી, તેથી નવા રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી શક્ય તેટલી વહેલી તકે યોજવામાં આવે છે.

જો ઉપરાષ્ટ્રપતિ ન હોય તો

જો ઉપરાષ્ટ્રપતિ પણ ઉપલબ્ધ ન હોય, તો આવી સ્થિતિમાં દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશ અથવા સુપ્રીમ કોર્ટના સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશને કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે નિયુક્ત કરી શકાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ રાજીનામું આપે અને ઉપરાષ્ટ્રપતિનું પદ ખાલી પડે, તો CJI (હાલમાં CJI સંજીવ ખન્ના) ને એક પત્ર સોંપવામાં આવશે અને છ મહિનાની અંદર નવી ચૂંટણી યોજાશે.