 "શું બાબરી મસ્જિદ માટે નહેરુના દિલમાં સોફ્ટ કોર્નર હતો? DMને શું આદેશ આપ્યો હતો")
પંડિત જવાહરલાલ ન હેરુ સરકારી ખજાનાના પૈસા ખર્ચીને બાબરી મસ્જિદ બનાવડાવવા ઈચ્છતા હતા. સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે આ પ્રસ્તાવનો વિરોધ કર્યો હતો અને તે સમયે તેમણે સરકારી પૈસાથી બાબરી મસ્જિદ ન બનવા દીધી. રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહે જ્યારથી વડોદરામાં આ વાત કરી છે ત્યારથી લોકો ઈતિહાસના પુસ્તકો ફંફોળી રહ્યા છે. એઆઈ ટુલ્સને પુસ્તકો, રિસર્ચ કે ન્યૂઝ રિપોર્ટ્સથી અગાઉની કોઈ નક્કર જાણકારી મળી નથી. 15થી વધુ પુસ્તકો અને રિસર્ચને ચકાસ્યા જેમાં કોઈને કોઈ રીતે નહેરુ અને બાબરી મસ્જિદનો ઉલ્લેખ છે. આવામાં એ સમજવું જરૂરી છે કે રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહના દાવાથી અલગ બાબરી મસ્જિદ અંગે નહેરુની શું સોચ હતી? શું નહેરુના સમયમાં બાબરીના કેટલાક ભાગ તૂટ્યા હતા જેની વાત રાજનાથ સિંહ કરી રહ્યા છે?
પટણા યુનિવર્સિટીના રિટાયર્ડ પ્રોફેસર ડો. સુધા સિન્હાએ પોતાના પુસ્તક 'ભારત વિશ્વગુરુની ઔર હાથોમેં ભક્તિ કી ડોર' માં એવી અનેક વાતો લખેલી છે. તેઓ શરૂઆતથી લખે છે- વર્ષ 1934માં અયોધ્યામાં કોમી રમખાણો થયા. લોકોએ બાબરી મસ્જિદના કેટલાક ભાગ તોડી પાડ્યા. મસ્જિદના તૂટેલા ભાગને અંગ્રેજોએ ઠીક કરાવ્યા. વર્ષ 1944માં વક્ફ બોર્ડ તરફથી મસ્જિદને સુન્ની પ્રોપર્ટી જાહેર કરી દેવાય છે. સુન્ની પ્રોપર્ટી એટલા માટે કારણ કે બાબર સુન્ની મુસલમાન હતો. વર્ષ 1947માં દેશ આઝાદ થયો. ભાગલાનો ઘા તાજો હતો. હિન્દુ અને મુસલમાનો વચ્ચે નફરત આ સમયમાં ચરમ પર હતી. આઝાદી બાદ રામ મંદિરની માંગ જોર પકડે છે (થોડું અટકીને રાજનાથનું નિવેદન પણ સાંભળો)
VIDEO | Vadodara, Gujarat: Defence Minister Rajnath Singh, speaking at the Sardar@150 Unity March in Vadodara, said, "Pandit Jawaharlal Nehru wanted to build the Babri Masjid using public funds. If anyone opposed this proposal, it was Sardar Vallabhbhai Patel."
(Full video… pic.twitter.com/jeqUhgpGge
— Press Trust of India (@PTI_News) December 2, 2025
ડિસેમ્બર મહિનામાં શું થયું હતું?
ડિસેમ્બર 1949માં અયોધ્યામાં 9 દિવસ સુધી ચાલનારા રામચરિતમાનસ પાઠનું આયોજન કરાય છે. તેમાં ગોરખનાથ મંદિરના મહંત દિગ્વિજય નાથ પણ સામેલ થયા હતા. 22 અને 23 ડિસેમ્બરની રાત મસ્જિદમાં ભગવાન રામની મૂર્તિઓ મળે છે. આરોપ હિન્દુઓ પર લાગે છે. એવું કહેવાયું કે તેમણે મૂર્તિઓને વિવાદિત સ્થાન પર રાખી. 23 ડિસેમ્બરના રોજ સવારે મસ્જિદમાં રામલલાની પૂજા શરૂ થાય છે. હિન્દુઓ ત્યાં પૂજા અને દર્શન કરવા માટે પહોંચે છે તો મુસ્લિમો ત્યાં વિરોધ કરવા પહોંચે છે. મામલો કોર્ટમાં પહોંચે છે. તે સમયે દેશમાં બંધારણ લાગૂ નહતું. બંધારણની ધર્મનિરપેક્ષતા હજુ સુધી નક્કી થઈ નહતી. આ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રી જવાહરલાલ નહેરુએ નિવેદન આપ્યું અને કહ્યું કે જે થયું તે ખોટું થયું, કોઈ પણ ધાર્મિક સ્થાનને કોઈ પડાવી શકે નહીં.
બીજા પેજમાં પ્રો. ડો. સુધાએ લખ્યું છે કે- એક કિસ્સો છે કે નહેરુ અને તે સમયના ફૈઝાબાદના જિલ્લાધિકારી કે. કે. નાયરનો. વાત જાણે એમ છે કે નહેરુ કે. કે નાયરને કડક શબ્દોમાં પત્ર લખે છે. તેઓ મસ્જિદમાંથી મૂર્તિ હટાવવાનો અને પહેલા જેવી સ્થિતિ જાળવી રાખવાનો આદેશ આપે છે. કે. કે નાયર આ આદેશને નકારે છે. પોતાના પત્રમાં તેઓ નહેરુને જવાબ આપતા લખે છે કે અહીં સ્થિતિ ગંભીર છે, તોફાનો કે હિંસા થઈ શકે છે. (કેટલાક વર્ષો પહેલ ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા શાહનવાઝ હુસૈને પણ સંસદમાં નહેરુનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, સાંભળો શું કહ્યું હતું)
वे कांग्रेस नेता आदरणीय पंडित नेहरू जी ही थे जिन्होंने पहली बार अयोध्या स्थित बाबरी मस्जिद में प्रभु श्री राम जी की मूर्ति रखकर उसे राम जन्मभूमि बनाने का काम किया था।
- @ShahnawazBJP pic.twitter.com/as7TEfY7Fk— Akash Taywade (@AkashTaywadeINC) January 3, 2024
નાયરનો પત્ર વાંચ્યા બાદ નહેરુ ફરી એક પત્ર લખે છે. આ પત્ર નાયર પાસે 27 ડિસેમ્બર 1949ના રોજ આવે છે. નહેરુ લખે છે કે આદેશનું પાલન કરવામાં આવે અને સ્થિતિ યથાવત કરવામાં આવે. જેના જવાબમાં નાયરે નહેરુને પત્ર લખીને સૂચન કર્યું. તેમાં તેમણે કહ્યું કે આ મામલાને કોર્ટને સોંપી દેવામાં આવે. જ્યાં સુધી કોર્ટનો ચુકાદો ન આવે ત્યાં સુધી મસ્જિદમાં રાખેલી મૂર્તિની પાસે એક જાળીદાર ગેટ લગાવવામાં આવે. નહેરુએ આ સૂચનને સ્વીકારી લીધુ. ત્યારબાદ મામલો કોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો.
પહેલીવાર 'વિવાદિત' સ્થળ બન્યું
29 ડિસેમ્બર 1949ના રોજ કોર્ટે બાબરી મસ્જિદને પહેલીવાર વિવાદિત સ્થળ જાહેર કર્યું. ત્યારબાદથી બાબરી મસ્જિદ માટે વિવાદિત માળખા જેવો શબ્દ વપરાવવા લાગ્યો. કોર્ટના આદેશ બાદ મસ્જિદની બહાર તાળું લાગી ગયું. 16 જાન્યુઆરી 1950ના રોજ ગોપાલસિંહ વિશારદ સિવિલ કેસ ફાઈલ કરે છે. તેઓએ કોર્ટ પાસે માંગણી કરી કે હિન્દુઓને પૂજાની મંજૂરી આપવામાં આવે અને મૂર્તિઓને તે જગ્યાએથી ખસેડવામાં ન આવે પરંતુ કોર્ટે આ અપીલ ફગાવી દીધી. વર્ષ 1959માં નિર્મોહી અખાડો એકવાર ફરીથી પિક્ચરમાં આવ્યો અને તે કોર્ટમાં પહોંચ્યો. અખાડાએ આ વખતે ફક્ત રામ ચબુતરાની જ નહીં પરંતુ સમગ્ર 2.77 એકર જમીનનો હક કોર્ટ પાસે માંગ્યો.
ત્યારબાદ બે વર્ષ પછી સુન્ની વક્ફ બોર્ડે પણ કોર્ટમાં કેસ દાખલ કર્યો. વક્ફ બોર્ડે મુસ્લિમોના પક્ષમાં કેસ ફાઈલ કર્યો અને કહ્યું કે અહીં પહેલા મસ્જિદ હતી અને હાલ પણ મસ્જિદ છે. ત્યારબાદ આગામી 20.25 વર્ષ સુધી કોર્ટમાં કેસ ચાલતો રહ્યો. આગળ જે ચુકાદો આવ્યો તે આપણને બધાને ખબર છે. (ફોટો- જવાહરલાલ નહેરુ મેમોરિયલ ફંડની વેબસાઈટથી)
)