)
Tricolour Hoisted First Time: ઉત્તર મહારાષ્ટ્રના નંદુબાર જિલ્લાના ઉદદ્યા નામના આદિવાસી ગામમાં આઝાદીના લગભગ આઠ દાયકા પછી પહેલી વાર ત્રિરંગો લહેરાવવામાં આવ્યો છે. આ ગામ સતપુરાની ગીચ ટેકરીઓ વચ્ચે આવેલું છે, જ્યાં હજુ સુધી વીજળી પહોંચી નથી અને મોબાઈલ નેટવર્ક ક્યારેક ક્યારેક જ મળે છે. ત્યાં, એક NGO એ તેના કાર્યકરો અને 30 બાળકો અને ગ્રામજનોની મદદથી આ કામ કર્યું.
સરકારી શાળા કે ગ્રામ પંચાયત કચેરી નથી
મુંબઈથી લગભગ 500 કિમી અને નજીકના તાલુકાથી લગભગ 50 કિમી દૂર આવેલા આ નાના ગામમાં લગભગ 400 લોકો રહે છે. અહીં કોઈ સરકારી શાળા કે ગ્રામ પંચાયત કચેરી નથી, તેથી જ અહીં ક્યારેય ત્રિરંગો લહેરાવવામાં આવ્યો ન હતો. આ બાળકોને મદદ કરવા માટે, YUNG ફાઉન્ડેશન નામની એક NGO અહીં કામ કરે છે, જે બાળકોને અભ્યાસમાં પણ મદદ કરે છે.
પ્રથમ વખત ત્રિરંગો ફરકાવવામાં આવ્યો
ત્રણ વર્ષથી આ વિસ્તારમાં બાળકોને શિક્ષણમાં મદદ કરી રહેલી આ NGOએ આ વર્ષે સ્વતંત્રતા દિવસ નિમિત્તે ચાર નાના ગામો ઉદયા, ખાપરમાલ, સદરી અને માંઝણીપાડામાં ત્રિરંગો ફરકાવવાનું નક્કી કર્યું. આ પછી, આ ચાર ગામોની NGO શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતા 250 બાળકો અને સ્થાનિક લોકોની મદદથી પ્રથમ વખત ત્રિરંગો ફરકાવવામાં આવ્યો.
અહીં પહોંચવું ખૂબ મુશ્કેલ
NGOના સ્થાપક સંદીપ દેવરે કહ્યું કે આ વિસ્તાર કુદરતી સૌંદર્ય, ફળદ્રુપ જમીન અને નર્મદા નદીથી ભરેલો છે. પરંતુ પર્વતીય વિસ્તાર હોવાથી અહીં પહોંચવું ખૂબ મુશ્કેલ છે. અમારી પહેલનો હેતુ ફક્ત પહેલી વાર ધ્વજ ફરકાવવાનો જ નહોતો પણ સ્થાનિક લોકોને તેમના લોકશાહી અધિકારોથી વાકેફ કરવાનો પણ હતો. તેમણે કહ્યું કે અહીંના આદિવાસીઓ ખૂબ જ આત્મનિર્ભર જીવન જીવે છે, પરંતુ તે બધા જ આપણા બંધારણ દ્વારા આપવામાં આવેલા અધિકારોથી વાકેફ નથી. બહાર કામ કરતી વખતે અથવા રોજિંદા વ્યવહારોમાં આ લોકોનું ઘણીવાર શોષણ અથવા લૂંટ કરવામાં આવે છે.
ગામડાઓમાં હજુ સુધી વીજળી પહોંચી નથી
એક સ્થાનિક રહેવાસી, ભુવન સિંહ પવારાએ જણાવ્યું હતું કે ગામના લોકો અન્ય વિસ્તારોમાં પહોંચવા માટે કલાકો સુધી ચાલીને જાય છે અથવા નર્મદા નદી પર ચાલતી હોડીઓનો ઉપયોગ કરે છે. ભુવને કહ્યું કે અહીં તેમની જમીન પર NGO ની શાળા ચાલે છે. શિક્ષણનો અભાવ અહીંની સૌથી મોટી સમસ્યા છે, અને તે નથી ઇચ્છતો કે આવનારી પેઢી પણ આ સમસ્યામાંથી પસાર થાય. આ ગામડાઓમાં હજુ સુધી વીજળી પહોંચી નથી, તેથી મોટાભાગના ઘરો સોલાર પેનલ પર આધાર રાખે છે.
મરાઠી કે હિન્દીથી તદ્દન અલગ ભાષા
અહીંના લોકો પાવરી બોલી બોલે છે, જે સામાન્ય મરાઠી કે હિન્દીથી તદ્દન અલગ છે, જેના કારણે બહારના લોકો માટે તેમની સાથે વાતચીત કરવી મુશ્કેલ બને છે.
દેવરે કહ્યું કે શરૂઆતમાં લોકોનો વિશ્વાસ જીતવો મુશ્કેલ હતો, પરંતુ એકવાર તેઓ કામનો હેતુ સમજી ગયા પછી, તેમનો સહયોગ સરળ બની ગયો. NGO તેના શિક્ષકોના પગાર ચૂકવવા અને શાળાઓ માટે માળખાગત સુવિધાઓ ગોઠવવા માટે દાન પર આધાર રાખે છે. પરંતુ આ શાળાઓ અનૌપચારિક હોવાથી, સરકારી શાળાઓની જેમ મધ્યાહન ભોજન યોજના અહીં લાગુ કરી શકાતી નથી.
સરકાર દ્વારા નિયુક્ત આંગણવાડી કાર્યકરો ઘણીવાર આ દૂરના ગામડાઓમાં આવતા નથી. જોકે, કેટલીક જગ્યાએ પરિસ્થિતિ અલગ છે, જેમ કે ખાપરમાલની આંગણવાડી કાર્યકર અજમીબાઈ તેમના ગામમાં રહે છે અને પ્રામાણિકપણે પોતાનું કામ કરે છે.