 "પુતિનના આ પ્રવાસથી ભારતને શું-શું મળવાનું છે? ડિફેન્સ પાર્ટનરશિપ સહિત આ 8 મહત્વપૂર્ણ ડીલ થશે સીલ")
Vladimir Putin India Visit: રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનનું સ્પેશિયલ વિમાન હવેથી થોડા કલાકો પછી ભારતની ધરતી પર ઉતરશે. ભારત-રશિયા વચ્ચેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીના 25 વર્ષ પૂરા થવાના અવસરે પુતિન ભારત આવી રહ્યા છે. તેઓ 23મા દ્વિપક્ષીય શિખર સંમેલનમાં ભાગ લેશે. ભારતની જમીન પર પગ મૂકતાની સાથે જ પુતિન સ્પેશિયલ સિક્યુરિટી કવર હેઠળ આવી જશે. તેમનો આ પ્રવાસ 4 અને 5 ડિસેમ્બરના રોજ યોજાશે.
પુતિનના પ્રવાસ દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે અનેક સમજૂતીઓ (એગ્રીમેન્ટ્સ) થવાની અપેક્ષા છે. પીએમ નરેન્દ્ર મોદીના આમંત્રણ પર પુતિન ભારત આવી રહ્યા છે અને યુક્રેન વિરુદ્ધ યુદ્ધ શરૂ કર્યા પછી રશિયન નેતાનો આ પહેલો પ્રવાસ છે. વાતચીત બાદ મોટી જાહેરાતો અને સમજૂતીઓ પર હસ્તાક્ષર થવાની અપેક્ષા છે, ત્યારબાદ એક સંયુક્ત મીડિયા નિવેદન બહાર પાડવામાં આવશે.
ભારત અને રશિયા વચ્ચે કેટલીક મહત્વની ડીલ્સ થવાની આશા..
આર્થિક ફોકસ: વેપાર ખાધ, 2030 રોડમેપ...
રશિયન રાજદ્વારી ઉશાકોવે જણાવ્યું હતું કે PM મોદી અને પુતિન વધતા વેપાર અને આર્થિક ભાગીદારી પર વિગતવાર વાતચીત કરશે, જેમાં 2024 માં દ્વિપક્ષીય વેપાર 12 ટકા વધીને USD 63.6 બિલિયન થઈ જશે. રશિયા વધતા વેપાર અસંતુલન (ટ્રેડ ઇમ્બેલેન્સ) પર ભારતની ચિંતાઓને દૂર કરવા તૈયાર છે અને તેણે દ્વિપક્ષીય ટ્રાન્ઝેક્શનને બાહ્ય દબાણથી બચાવવા માટે એક પદ્ધતિ (મેકેનિઝમ)નો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. એક મોટો ડિલિવરેબલ 2030 સુધીમાં રશિયન-ભારતીય આર્થિક સહયોગના વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોના વિકાસનો કાર્યક્રમ હોવાની અપેક્ષા છે. આ સાથે વેપાર, ઊર્જા, કૃષિ, આરોગ્ય અને મીડિયાને આવરી લેતા ક્ષેત્રીય કરારો (સેક્ટોરલ એગ્રીમેન્ટ્સ) પણ થશે. આમાં SU 57, મોડ્યુલર રિએક્ટર, એનર્જી કોર્પોરેશન, ઓઇલ અને સિક્યુરિટી ડીલ કોર્પોરેશન સાથે જોડાયેલા કરારો થવાની અપેક્ષા છે.
મોસ્કોમાં ઇન્ટરગવર્નમેન્ટલ કમિશનની ઓગસ્ટની મીટિંગમાં ઔદ્યોગિક સહયોગ, નવીન ટેકનોલોજી, માઇનિંગ, ટ્રાન્સપોર્ટ લિંક્સ, સ્પેસ, હેલ્થકેર અને લેબર મોબિલિટી જેવા મોટા ચાલી રહેલા પ્રોજેક્ટ્સની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.
બિઝનેસ ફોરમ અને ઉદ્યોગમાં સહયોગ
શુક્રવાર બપોરે મોદી અને પુતિન ભારત મંડપમમાં ઇન્ડિયા-રશિયા બિઝનેસ ફોરમને એકસાથે સંબોધિત કરશે, જ્યાં રોકાણની તકો, મેન્યુફેક્ચરિંગ પાર્ટનરશિપ અને ટેકનોલોજીમાં સહયોગ પર વાત કરવામાં આવશે.
ડિફેન્સ વાતચીત અને બ્રહ્મોસ અપગ્રેડ
વાતચીત દરમિયાન સંરક્ષણ સહયોગ (ડિફેન્સ કોઓપરેશન) પર ખાસ કરીને વાત થશે. ભારત અને રશિયા બ્રહ્મોસના અદ્યતન વેરિઅન્ટના વિકાસની સમીક્ષા કરી શકે છે, જેમાં બ્રહ્મોસ-NG જેવા હળવા એર-લોન્ચ મોડેલ્સ અને વિસ્તૃત-રેન્જ વેરિઝનનો સમાવેશ થાય છે.
હાઇપરસોનિક પ્રોજેક્ટ્સ, લાંબા અંતરની એર-ટુ-એર મિસાઇલો અને ભારતની વધુ S-400 મિસાઇલોની આયોજિત ખરીદી પર પણ વાતચીત થવાની અપેક્ષા છે. બ્રહ્મોસ, એક ફ્લેગશિપ સંયુક્ત સાહસ છે, જેને ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ઓપરેશનલ ડિપ્લોયમેન્ટ મળ્યું હતું અને ભારતે ફિલિપાઇન્સથી શરૂ કરીને આ સિસ્ટમની નિકાસ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. બંને દેશના નેતાઓ UN, SCO, G20 અને BRICS માં સહયોગ સહિત મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર પણ પોતાના વિચારો શેર કરશે. રશિયાએ કહ્યું કે તે 2026 માં BRICS અધ્યક્ષપદ સંભાળવાની તૈયારીમાં ભારત સાથે સંકલન કરવા માટે ઉત્સુક છે.
મહત્વના સંરક્ષણ કરારો અને 'શક્તિમાન' ભારતની તૈયારી
પુતિનની યાત્રામાં સૌથી વધુ ધ્યાન સંરક્ષણ સમજૂતી પર રહેશે. RELOS (Reciprocal Exchange of Logistics Support) સમજૂતીને બંને દેશોની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીમાં અત્યાર સુધીના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષણ કરારોમાંથી એક માનવામાં આવી રહી છે. આ હેઠળ બંને દેશોની સેનાઓ એકબીજાના સૈન્ય બેઝ, બંદર અને સપ્લાય પોઇન્ટનો ઉપયોગ કરી શકશે. રશિયા ભારતને પોતાનું સૌથી અદ્યતન લડાકુ વિમાન SU-57 સ્ટેલ્થ ફાઇટર જેટ આપવા માટે તૈયાર છે. આ ઉપરાંત ભવિષ્યમાં S-500 પર સહયોગ, બ્રહ્મોસ મિસાઇલનું આગલું વેરિઝન અને વોરશિપ બનાવવાની જેવી યોજનાઓ પર પણ વાતચીત થવાની અપેક્ષા છે.
)