 "વંદે ભારત ટ્રેનનો અસલી માલિક કોણ છે ? રેલવે દર વર્ષે આ કંપનીને ભાડા પેટે ચૂકવે છે કરોડો રૂપિયા")
)
Vande Bharat Owner : ભારતની સૌથી ઝડપી અને આધુનિક વંદે ભારત ટ્રેન દેશભરમાં ગૌરવનું પ્રતીક બની ગઈ છે. સરકાર આ ખાસ ટ્રેન દેશના વિવિધ રૂટ પર ચલાવી રહી છે, જેના કારણે મુસાફરોને સારી સુવિધાઓ અને ઝડપી મુસાફરી મળી રહી છે. વંદે ભારત ટ્રેનો ભારતીય રેલવેની છે અને ભારત સરકાર હેઠળ આવે છે. તે ચેન્નાઈમાં ઇન્ટિગ્રલ કોચ ફેક્ટરી સહિત દેશના ઘણા આધુનિક કારખાનાઓમાં બનાવવામાં આવી છે. તે 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અને આત્મનિર્ભર ભારતનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
તમને કદાચ ખબર નહીં હોય કે રેલવેને દર વર્ષે કોઈ કંપનીને ભાડું ચૂકવવું પડે છે. ખરેખર રેલવેને નવી ટ્રેનો, એન્જિન અને કોચ ખરીદવા માટે દર વર્ષે ઘણા પૈસાની જરૂર પડે છે. એકસાથે આટલું મોટું રોકાણ કરવું મુશ્કેલ છે. તેથી સરકાર એક ખાસ કંપનીની મદદ લે છે જે રેલવે માટે મૂડી એકત્ર કરે છે.
IRFC રેલવેની બેંક
ઇન્ડિયન રેલવે ફાઇનાન્સ કોર્પોરેશન (IRFC)એ ભારતીય રેલવેની નાણાકીય કરોડરજ્જુ છે. આ કંપની બોન્ડ, ડિબેન્ચર વગેરે દ્વારા બજારમાંથી નાણાં એકત્ર કરે છે. તેને રેલવેની બેંક પણ કહી શકાય, જે જરૂર પડ્યે ભંડોળ પૂરું પાડે છે. IRFC બજારમાંથી જે નાણાં એકત્ર કરે છે તેનો ઉપયોગ વંદે ભારત જેવી મોંઘી ટ્રેનો બનાવવા માટે થાય છે. આ પછી IRFC આ ટ્રેનો ભારતીય રેલવેને ભાડે આપે છે. ત્યારબાદ રેલવે દર વર્ષે IRFCને 'લીઝ રેન્ટલ'ના રૂપમાં એક નિશ્ચિત રકમ આપે છે.
સરળ ઉદાહરણ જેમ કે કાર લોન
ધારો કે કોઈ વ્યક્તિ બેંક પાસેથી લોન લઈને મોંઘી કાર ખરીદે છે અને EMI ચૂકવે છે. તેવી જ રીતે, રેલવે IRFC પાસેથી બનાવેલી ટ્રેનો મેળવે છે અને ભાડાના રૂપમાં હપ્તા ચૂકવે છે. આનાથી રેલવે પર એક જ સમયે ભારે બોજ પડતો નથી.
આ સિસ્ટમ રેલવેપર નાણાકીય દબાણ ઘટાડે છે અને નવા એન્જિન, કોચ અને ટ્રેક ઝડપથી ઉપલબ્ધ થાય છે. વિકાસની ગતિ વધે છે, આધુનિક ટ્રેનો મુસાફરોને સમયસર ઉપલબ્ધ થાય છે અને મુસાફરીનો અનુભવ વધુ સારો બને છે. વંદે ભારત આનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
કરોડોમાં ભાડું ચૂકવે છે રેલવે
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2023-24માં રેલવેએ IRFCને લગભગ રૂપિયા 30,154 કરોડનું ભાડું આપ્યું. આમાં રૂપિયા 17,078 કરોડ મૂડી અને રૂપિયા 13,075 કરોડનું વ્યાજ શામેલ છે. આ ફક્ત વંદે ભારત માટે જ નહીં, પરંતુ હજારો એન્જિન, વેગન અને કોચ માટે પણ ચૂકવવામાં આવે છે.
