તન, મન અને આત્મા માટે કેમ જરૂરી છે પતંજલિ યોગ? સ્વસ્થ જીવનનું પ્રથમ પગલું

Patanjani: આજના સમયમાં સારૂ સ્વાસ્થ્ય અને ફિટનેસની ઈચ્છા દરેકની હોય છે. દરરોજના વ્યસ્ત અને તણાવભર્યા જીવનમાં જો કંઈ એવું મળી જાય જ્યાં શરીર અને મન બંનેનું ધ્યાન રાખવામાં આવે તો તે ખુબ કિંમતી હોય છે. પરંતુ હેલ્ધી લાઇફસ્ટાઇલ ફોલો કરવી એટલી સરળ પણ નથી. જેને લઈને પતંજલિ યોગ આ બધામાં સૌથી મોટી ભૂમિકા ભજવે છે. પતંજલિ યોગ ફાઉન્ડેશન, જે ભારતના શાંત અને સુંદર શહેર ઋષિકેશમાં છે, જ્યાં યોગ અને આયુર્વેદના જૂના જ્ઞાનની એક સંપૂર્ણ હેલ્થ સિસ્ટમ આપવામાં આવે છે, જેને પતંજલિ યોગ અને વેલનેસ પ્રોગ્રામ કહેવામાં આવે છે.

પરંતુ સવાલ તે ઉભો થાય છે કે પતંજલિ યોગ અભ્યાસોને સંપૂર્ણ સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી શાનદાર કેમ માનવામાં આવે છે? આવો જાણીએ...

પતંજલિ યોગની ઉત્પત્તિ અને સ્ટ્રક્ચર
પતંજલિ યોગ, ઋષિ પતંજલિએ આપેલી શીખ પર આધારિત છે. તેમણે આશરે 2000 વર્ષ પહેલા યોગ સૂત્રો લખ્યા હતા. આ સૂત્ર યોગનો મૂળ આધાર છે અને તેમાં યોગના આઠ અંગ જણાવવામાં આવ્યા છે. પતંજલિને હંમેશા મોડર્ન યોગના જનક માનવામાં આવે છે. પરંતુ તેમણે યોગની ઉત્પત્તિ નથી કરી, પરંતુ તેને વ્યવસ્થિત અને કોડીફાઈડ કર્યા.

યોગ સૂત્રોમાં યોગના આઠ ભાગ (અષ્ટાંગ યોગ) નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે.

યમ - જેમ કે અહિંસા (અહિંસા), સત્ય બોલવું, ચોરી ન કરવી, બ્રહ્મચારી જીવન જીવવું અને લોભ ન કરવો.

નિયમો - આ આપણા પોતાના જીવનમાં શિસ્ત લાવે છે.

આસન એટલે યોગ કસરત.

પ્રાણાયામ - શ્વાસનું નિયંત્રણ, જે મન અને ચેતાને શાંત કરે છે.

પ્રત્યાહાર - ઇન્દ્રિયો પર નિયંત્રણ રાખવું, જેથી મન વધુ ભટકે નહીં અને વ્યક્તિ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે.

ધારણા - એક વસ્તુ અથવા વસ્તુ પર સંપૂર્ણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું, જેનાથી મગજની શક્તિ વધે છે.

ધ્યાન - ઊંડી શાંતિ અને એકાગ્રતાની સ્થિતિ, જે આંતરિક શાંતિ પ્રદાન કરે છે.

સમાધિ - જ્યારે વ્યક્તિ પોતાની જાતને તેના આંતરિક આત્મા સાથે સંપૂર્ણપણે જોડે છે.

મોડર્ન સાયન્સની માન્યતા
આજના જમાનામાં કરવામાં આવેલ રિસર્ચે પણ તે સાબિત કર્યું છે કે પતંજલિ યોગથી ખૂબ ફાયદો થાય છે, ખાસ કરીને મગજ અને મનના મામલામાં. જેમ કે એક રિસર્ચમાં જોવામાં આવ્યું કે મેડિટેશન અને પ્રાણાયમથી મગજ સારૂ કામ કરે છે. તેનાથી ટેન્શનવાળા હોર્મોન ઓછા છાય છે અને સમજવા-વિચારવાની તાકાત વધે છે. એક બીજા રિસર્ચમાં યોગ સૂત્રોને એક એવું ટૂલ કહેવામાં આવ્યું છે જે ન માત્ર વ્યક્તિની ખુદની ભલાઈ કરે છે, પરંતુ સમાજમાં પણ સારી અસર કરે છે.

સંપૂર્ણ યોગ અભ્યાસ
પતંજલિ યોગ ફાઉન્ડેશન, જ્યાં પર બધા લોકો માટે અલગ-અલગ પ્રકારના યોગ ક્લાસેસ અને વર્કશોપ્સ થાય છે. તેમાં હઠ યોગ, અષ્ટાંગ યોગ, કુંડલિની યોગ અને ખાસ સારવાર માટે થેરેપ્યૂટિક યોગ સામેલ છે. દરેક સેશનને તે રીતે તૈયાર કરવામાં આવે છે જે લોકોની શારીરિક ક્ષમતા અને આત્મિક લક્ષ્યોની સાથે મેળ થાય, જેનાથી તેને એક સારો અને ઊંડો અનુભવ મળી શકે.

પતંજલિ યોગ એક સારા સ્વાસ્થ્ય માટે શાનદાર માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે સંપૂર્ણ રીતે સમજી-વિચારી બનાવવામાં આવેલ જૂની અને અજમાવેલી રીત છે. તેનો ફાયદો હવે મોડર્ન સાયન્સ પણ માની રહ્યું છે. આ કારણ છે કે તે દુનિયાભરના લોકો માટે એક વિશ્વાસપાત્ર બની ગયું છે.