 "Metabolism: મેટાબોલિઝમ એટલે શું ? વજન ઘટાડવાથી લઈ શરીરને એનર્જી આપવા સુધીના કામમાં મહત્વનો છે રોલ")
What is Metabolism: મેટાબોલિઝમ શબ્દ તમે પણ અનેકવાર સાંભળ્યો હશે. છેલ્લા ઘણા સમયથી મેટાબોલિઝમને લઈને ચર્ચાઓ વધી છે. વજન મેનેજ કરવાથી લઈને હેલ્ધી રહેવા સુધીની બાબતોમાં મેટાબોલિઝમની ચર્ચા અચૂક થાય છે. પરંતુ મેટાબોલિઝમ ખરેખર શું છે તેના વિશે ખૂબ ઓછા લોકો જાણે છે. મેટાબોલિઝમ એક પ્રક્રિયા છે. જેમાં શરીર ખાધેલા ખોરાકને એનર્જીમાં બદલવાનું કામ કરે છે. પરંતુ વધતી ઉંમર, ખરાબ આહાર અને લાઈફ સ્ટાઈલ સહિતના કારણોના લીધે આ પ્રક્રિયા સ્લો થઈ શકે છે. જો મેટાબોલિઝમ પ્રક્રિયા સ્લો થઈ જાય તો તેના કારણે કબજિયાત, વજન વધવું, સ્કીન ડ્રાય થઈ જવી, વાળ ખરવા જેવા લક્ષણો પણ દેખાઈ શકે છે.
જ્યારે પણ વજન કંટ્રોલ કરવાની વાત આવે તો મેટાબોલિઝમ બુસ્ટ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ પણ થાય કે એવું શું કરવાથી મેટાબોલિઝમ સ્ટ્રોંગ થઈ શકે અને ડાયટમાં કઈ વસ્તુઓ ખાવાથી આ પ્રક્રિયા સારી રીતે થાય ? તો ચાલો મેટાબોલિઝમ સંબંધિત આ પ્રશ્નોનો જવાબ આજે તમને જણાવીએ.
હેલ્થ એક્સપર્ટ અનુસાર મેટાબોલિઝમ આપણા શરીરની એક પ્રક્રિયા હોય છે જે યોગ્ય રીતે કામ કરે તો શરીરને એનર્જી મળે છે. પરંતુ જ્યારે કોઈ કારણસર શરીરનું મેટાબોલિઝમ સ્લો થઈ જાય તો સૌથી પહેલા વજન વધવા લાગે છે. મેટાબોલિઝમ સ્લો થઈ જાય તો શરીર ઊર્જાને ધીરે ધીરે ખર્ચ કરે છે જેના કારણે શરીરમાં કેલેરી વધારે જમા થવા લાગે છે અને ચરબી વધવા લાગે છે.
જે રીતે સ્લો મેટાબોલિઝમ નુકસાનકારક છે તે રીતે મેટાબોલિઝમ ફાસ્ટ થઈ જાય તો પણ શરીર પર ખરાબ અસર પડે છે. જેમકે હાઈપરથાઇરોડિઝમના દર્દીમાં થાઇરોડ હોર્મોન વધવાથી મેટાબોલિઝમ બુસ્ટ થઈ જાય છે. જેમાં વ્યક્તિનું વજન ઘટવા લાગે છે ધબકારા વધવા લાગે છે અને નબળાઈ જેવા લક્ષણ દેખાય છે. ટૂંકમાં કહીએ તો મેટાબોલિઝમ પ્રક્રિયા બેલેન્સ હોય તે જરૂરી છે.
સ્લો મેટાબોલિઝમને બુસ્ટ કેવી રીતે કરવું ?
ડોક્ટરોના જણાવ્યા અનુસાર મેટાબોલિઝમ પ્રક્રિયાને યોગ્ય કરવા અને એક્ટિવ કરવા માટે રોજ એક્સરસાઇઝ કરવી જરૂરી છે. દિનચર્યામાં એક્ટિવ રહેવું ખૂબ જ જરૂરી છે. જે લોકોની જીવનશૈલી બેઠાડું હોય તેમણે રોજ એક્સરસાઇઝ કરવી જોઈએ જેથી મેટાબોલિઝમ બુસ્ટ થાય. જો એક્સરસાઇઝ કરવી શક્ય ન હોય તો રોજ સવારે 30 મિનિટથી વધારે વોક કરવાનું રાખવું તેનાથી પણ મેટાબોલિઝમ પ્રક્રિયા યોગ્ય થઈ જાય છે અને કેલરી બળે છે.
મેટાબોલિઝમ સ્લો હોય તો તેને બુસ્ટ કરવા માટે પોષક તત્વોથી ભરપૂર વસ્તુનું સેવન કરવું જોઈએ. ડાયટમાં એવી વસ્તુઓનો સમાવેશ કરવો જેમાં વિટામીન બી કોમ્પ્લેક્સ સારા એવા પ્રમાણમાં હોય. આ સિવાય ફાઇબર યુક્ત ફૂડ અને કેફીનવાળી વસ્તુઓ પણ મેટાબોલિઝમ બુસ્ટ કરવામાં મદદ કરે છે. હેલ્દી ડાયટ અને એક્સરસાઇઝથી મેટાબોલિઝમ બુસ્ટ થાય છે. આ સિવાય દિવસ દરમિયાન યોગ્ય માત્રામાં પાણી પીવું પણ જરૂરી છે.
(Disclaimer: અહીં આપેલી માહિતી અને ઘરગથ્થુ ઉપચાર સામાન્ય માહિતી પર આધારિત છે. તેને અપનાવતા પહેલા તબીબી સલાહ લેવી જોઈએ. ZEE24kalak તેની પુષ્ટિ કરતું નથી.)
)