)
Premanand Maharaj Pravachan: સનાતન ધર્મમાં, વડીલોના પગ સ્પર્શ કરવો એ આદર અને સંસ્કૃતિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. હકીકતમાં, જ્યારે કોઈ પોતાના કરતા મોટી ઉંમરના વ્યક્તિના પગ સ્પર્શ કરે છે, ત્યારે એવું માનવામાં આવે છે કે બીજી વ્યક્તિ વધુ અનુભવી છે અને જીવનના ઘણા પાસાઓ જોયા છે.
વધુમાં, તેમની પાસે એવો અનુભવ અને જ્ઞાન છે કે આદર જરૂરી છે. તેથી, પગ સ્પર્શ કરવો એ આદર વ્યક્ત કરવાનો અને તેમના આશીર્વાદ મેળવવાનો એક માર્ગ છે. ઘણા લોકો આ કરવાથી શરમાય છે, અથવા તેમના પગ સ્પર્શ કરવાનો ઇનકાર પણ કરે છે, એમ કહીને કે, તમે અમને પાપમાં ભાગીદાર કેમ બનાવી રહ્યા છો, દીકરા?" હવે, વૃંદાવનના જાણીતા સંત પ્રેમાનંદ મહારાજે આ બાબતે પોતાનો અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો છે.
પગ સ્પર્શ કરવો યોગ્ય છે કે ખોટું?
તાજેતરમાં, પ્રેમાનંદ મહારાજના પ્રવચન દરમિયાન, એક વ્યક્તિએ પૂછ્યું કે શું કોઈના પગ સ્પર્શ કરવાથી આપણું પુણ્ય નાશ પામે છે. આના પર પ્રેમાનંદ મહારાજે કહ્યું કે, જો તમે પગે લાગવા દો છો... અને અમારી પગ સ્પર્શવાની ઇચ્છા નથી. અમે સ્પર્શ કરીએ તો કોઈ ફરક પડશે નહીં. જો આપણે ખુશ થઈએ અને તમારા પગ સ્પર્શ કરવા માંગીએ, તો અમારી ભક્તિ નાશ પામશે. જો આપણી ઇચ્છા ન હોય અને અમે પહેલાથી જ તે વ્યક્તિને નમન કરી ચૂક્યા છીએ જે આપણા પગ સ્પર્શ કરવા આવી રહ્યો છે, અને જો આપણી ઇચ્છા ન હોય, તો પણ જો તે આપણા પગ સ્પર્શ કરે, તો પણ આપણા ગુણોનો નાશ થશે નહીં. પગ સ્પર્શ કરવો અને નમન કરવું એ એક જ વસ્તુ છે.
પ્રેમાનંદ મહારાજે આ દલીલ આપી
પ્રેમાનંદ મહારાજે આગળ કહ્યું કે, લાખો લોકો નમન કરે છે. તેથી, તે લાખો લોકોમાં, આપણે આપણા ભગવાનને જોઈને નમન કરીએ છીએ. તે મારા ભગવાન છે, અને તેમના સ્વરૂપને કારણે, મારા કોઈ ગુણનો નાશ થશે નહીં. જો આપણે માનીએ કે હું શ્રેષ્ઠ છું, તો આપણી ભક્તિ ઓછી થઈ જશે. બધું એક વિચાર છે. જો વિચાર બદલાય છે, તો ગુણોનો નાશ થશે.
જો વિચાર સાચો રહેશે, તો ગુણોનો નાશ થશે નહીં. ભગવાન દરેકમાં હાજર છે, અને તે તેની શ્રદ્ધા છે જે તમારા પગને સ્પર્શ કરે છે, પરંતુ તમે આને લાયક નથી, અને આ તમારી અંદરથી આવવું જોઈએ. મારા ભગવાન દરેકમાં હાજર છે. તેમણે સ્પર્શ કર્યો, અને મેં પહેલા નમન કર્યું. આપણે કોઈને આપણા પગને સ્પર્શ ન કરવા દેવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. જો કોઈ આપણને આવું કરવા માટે દબાણ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, તો આપણે તેમને દૈવી લાગણીથી નમન કરવું જોઈએ.