)
Cricketers Security: જ્યારે કોઈ ક્રિકેટ ટીમ વિદેશ પ્રવાસ નક્કી થાય છે, ત્યારે મેદાન પર ખેલ જેટલો વધુ પડકારજનક હોય છે, એટલી જ મોટી ખેલાડીઓની સુરક્ષાની જવાબદારી હોય છે. આ ફક્ત ક્રિકેટ બોર્ડ કે ટીમ મેનેજમેન્ટનો મામલો નથી, પરંતુ ઘણા દેશોમાં સરકારથી લઈ સુરક્ષા એજન્સીઓ સુધીનો સંયુક્ત પ્રયાસ હોય છે. પ્રશ્ન એ છે કે, જ્યારે કોઈ ટીમ વિદેશમાં રમવા જાય છે ત્યારે તેની સુરક્ષાની દેખરેખ કોણ કરે છે અને એક ખેલાડીની સુરક્ષા પર આખરે કેટલો ખર્ચ થાય છે?
કોણ નક્કી કરે છે સુરક્ષા?
કોઈપણ વિદેશ પ્રવાસ પહેલાં બન્ને દેશો વચ્ચે સુરક્ષા મૂલ્યાંકન (Security Assessment) કરવામાં આવે છે. આમાં સ્થાનિક પોલીસ, ગુપ્તચર એજન્સીઓ અને યજમાન બોર્ડ સંયુક્ત રીતે નક્કી કરે છે કે ટીમ ક્યાં રહેશે, ક્યાં રૂટથી સ્ટેડિયમ જશે અને ક્યાં વિસ્તારોમાં જોખમની સંભાવના છે. તેના આધારે સિક્યોરિટી રિંગ્સ તૈયાર કરવામાં આવે છે, એટલે કે ટીમની હોટલ, બસ, સ્ટેડિયમ અને પ્રેક્ટિસ વિસ્તારની આસપાસ પોલીસ અને ખાનગી સુરક્ષા એજન્ટોના અનેક સ્તરો તૈનાત કરવામાં આવે છે.
કેવી રીતે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે ખેલાડીઓની સુરક્ષા?
યજમાન દેશનું ક્રિકેટ બોર્ડ આ પુરી સુરક્ષા વ્યવસ્થા માટે જવાબદાર હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જ્યારે કોઈ ટીમ ભારત આવે છે, ત્યારે BCCI સ્થાનિક રાજ્ય સરકારો સાથે મળીને સુરક્ષા તૈયારી કરે છે. બીજી તરફ જ્યારે ભારતીય ટીમ વિદેશ પ્રવાસ કરે છે, ત્યારે તે દેશની સ્થાનિક એજન્સીઓ જવાબદારી સંભાળે છે, જેમ કે ઓસ્ટ્રેલિયામાં પોલીસ અને ક્રિકેટ ઓસ્ટ્રેલિયા, ઈંગ્લેન્ડમાં ECB અને સુરક્ષા વિભાગ અથવા પાકિસ્તાનમાં PCB અને સરકારી એજન્સીઓ.
તેનો ખર્ચ કેટલો થાય છે?
હવે વાત ખર્ચની કરીએ તો, સુરક્ષા કોઈ નાની રકમનો ખેલ નથી. એક સરેરાશ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસ પર એક ખેલાડીની સુરક્ષા પર લગભગ 20 થી 30 લાખ રૂપિયા સુધી ખર્ચ થઈ શકે છે. આમાં ખાનગી સુરક્ષા ગાર્ડ, બુલેટપ્રૂફ વાહનો, હોટલ સિક્યોરિટી, પોલીસ એસ્કોર્ટ અને ગુપ્તચર દેખરેખનો સમાવેશ થાય છે. જો દેશ હાઈ-રિસ્ક ઝોનમાં આવે છે, તો આ ખર્ચ બમણો થઈ જાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, 2009માં શ્રીલંકાની ટીમ પર લાહોરમાં થયેલા હુમલા પછી પાકિસ્તાનમાં વિદેશી ટીમો માટે સુરક્ષા ખર્ચ અનેકગણો વધી ગયો હતો.
દરેક સિરીઝ પછી બોર્ડ આ ખર્ચાઓનું ઓડિટ કરે છે, જેથી ભવિષ્યમાં સુરક્ષા પ્રોટોકોલમાં સુધારો કરી શકાય, કારણ કે ક્રિકેટ હવે માત્ર એક રમત નથી, પરંતુ ખેલાડીઓના જીવનની સલામતી સાથે જોડાયેલો મુદ્દો બની ગયો છે.