)
Venezuela Petrol : વેનેઝુએલામાં સાઉદી અરેબિયા કરતાં વધુ તેલ ભંડાર છે, છતાં તેની અર્થવ્યવસ્થામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. છેલ્લા દાયકામાં તેના GDPના લગભગ 80% નુકસાન થયું છે. રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોને તાજેતરમાં યુએસ લશ્કરી કાર્યવાહીને કારણે અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા છે. ત્યારે જાણીએ કે વેનેઝુએલામાં પેટ્રોલ કેટલું સસ્તું છે.
વેનેઝુએલામાં સબસિડીવાળા પેટ્રોલની કિંમત 0.01 ડોલરથી 0.035 ડોલર પ્રતિ લિટર વચ્ચે છે. આનો અર્થ આશરે 1થી 3 રૂપિયા પ્રતિ લિટર થાય છે. આટલા ઓછા ભાવ પાછળનું કારણ મોટી સરકારી સબસિડી છે. દાયકાઓથી વેનેઝુએલાની સરકારે સસ્તા પેટ્રોલને આર્થિક કોમોડિટી કરતાં રાજકીય વિશેષાધિકાર તરીકે ગણ્યું છે. આકાશને આંબી રહેલા ફુગાવા છતાં ઇંધણના ભાવ વર્ષોથી સ્થિર રહ્યા છે.
50થી 150 રૂપિયામાં ભરાઈ જશે ટાંકી
35 થી 50 લિટરની ઇંધણ ટાંકી ધરાવતી સામાન્ય કાર માટે સબસિડીવાળા પેટ્રોલ ભરાવીએ તો ગાડીની ટાંકી 50થી 150 રૂપિયામાં ફુલ ભરાઈ જશે. ઘણા દેશોમાં આના કરતાં પાર્કિંગ ફી પણ વધુ હોય છે. વેનેઝુએલા તકનીકી રીતે બે-સ્તરીય ઇંધણ સિસ્ટમ ચલાવે છે. સબસિડીવાળા પેટ્રોલની સાથે સબસિડી વગરનું અથવા પ્રીમિયમ પેટ્રોલ પણ છે, જેની કિંમત વૈશ્વિક દરોની નજીક છે. આ ઇંધણની કિંમત લગભગ 42 પ્રતિ લિટર છે.
જો વેનેઝુએલાના ડ્રાઇવર સબસિડી વગરનું પેટ્રોલ વાપરે છે, તો તેને સંપૂર્ણ ટાંકી ભરવા માટે લગભગ 20 થી 25 ડોલરનો ખર્ચ થાય છે. જ્યારે વેનેઝુએલાની આવક માટે આ મોંઘુ છે, નોંધનીય છે કે, અત્યંત સસ્તું બળતણ વેનેઝુએલાના અર્થતંત્રના પતનનું એક કારણ હતું.
સબસિડીએ સરકારી નાણાંકીય ખર્ચ ઘટાડ્યો, પડોશી દેશોમાં વ્યાપક ઇંધણની દાણચોરીને પ્રોત્સાહન આપ્યું અને કાર્યક્ષમતા માટેના પ્રોત્સાહનોને દૂર કર્યા. જ્યાં સુધી પેટ્રોલ સસ્તું રહ્યું, ત્યાં સુધી બાકીનું બધું ખોરાક, દવા અને નોકરીઓ દુર્લભ હતી, જેના કારણે લાખો લોકોને દેશ છોડવાની ફરજ પડી.