PM Modi-Xi Jinping Meeting: ચીનના તિયાનજિનમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથે મુલાકાત કરી છે. આ દરમિયાન બન્ને નેતાઓ વચ્ચે ઘણા દ્વિપક્ષીય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી. આ મુલાકાત SCO સમિટ પહેલા થઈ છે.
)
SCO Summit 2025: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિ વચ્ચે ચીનના તિયાનજિનમાં યોજાયેલી 25મી શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO) સમિટમાં વૈશ્વિક નેતાઓ વચ્ચે ઘણા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ. પરંતુ સમગ્ર વિશ્વની નજર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની મુલાકાત પર ટકેલી હતી. આ મહત્વપૂર્ણ બેઠક દરમિયાન બન્ને નેતાઓ વચ્ચે લગભગ 55 મિનિટ સુધી ઘણા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ. બેઠકમાં સરહદ વિવાદ, ડાયરેક્ટ ફ્લાઇટ, માનસરોવર યાત્રા અને પરસ્પર સંબંધો વધારવા પર ચર્ચા થઈ. બન્ને દેશો સંમત થયા કે પરસ્પર સંવાદ અને વિશ્વાસ સાથે આગળ વધવું મહત્વપૂર્ણ છે. આવી સ્થિતિમાં ચાલો જાણીએ પીએમ મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચેની મુલાકાત વિશે 10 ખાસ વાતો.
વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસ્ત્રીએ જણાવ્યું કે, 'વડાપ્રધાન ચીનની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની સ્થાયી સમિતિના સભ્ય કૈને અલગથી મળ્યા હતા. ચીન વતી કૈએ રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વતી વડાપ્રધાન માટે ભોજન સમારંભનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. લગભગ સાત વર્ષ પછી પીએમની ચીન મુલાકાતનો આ ખાસ સંકેત હતો. પરંતુ વ્યસ્ત સમયપત્રકને કારણે ભોજન સમારંભને બદલે માત્ર એક નાની મુલાકાત થઈ. આ બેઠકમાં વડાપ્રધાને ભારત-ચીન સંબંધો પર પોતાના વિચારો શેર કર્યા અને બન્ને દેશો વચ્ચે થયેલી સર્વસંમતિને આગળ વધારવામાં કાઈની ભૂમિકા માંગી. જ્યારે કૈએ કહ્યું કે, ચીન દ્વિપક્ષીય સહયોગ વધારવા માંગે છે, આર્થિક મુદ્દાઓ પર ભારતની ચિંતાઓને સમજે છે અને બન્ને નેતાઓ વચ્ચે થયેલી સર્વસંમતિ મુજબ સંબંધોને વધુ સુધારવા માટે તૈયાર છે.'
સરહદ પાર આતંકવાદ પર ચીનનો સાથ
બીજી તરફ સરહદ પાર આતંકવાદ પર વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસ્ત્રીએ કહ્યું કે, 'વડાપ્રધાનએ સરહદ પાર આતંકવાદને મોટી પ્રાથમિકતા ગણાવી. તેમણે કહ્યું કે, આ સમસ્યા ભારત અને ચીન બન્નેને અસર કરે છે, તેથી જરૂરી છે કે આપણે આ મુદ્દા પર એકબીજાને સમજીએ અને સહયોગ કરીએ. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, SCO સમિટ દરમિયાન ભારતને ચીનનો સહયોગ મળ્યો છે.'
આ ઉપરાંત સરહદ વાટાઘાટો પર વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસ્ત્રીએ કહ્યું કે, 'સરહદ વાટાઘાટોને આગળ વધારવા માટે વિશેષ તંત્ર બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે, આ તંત્ર ભારત અને ચીનના સરહદી વિસ્તારોમાં સહયોગ અને સંકલન માટે કામ કરે છે. આગામી દિવસો અને અઠવાડિયામાં બન્ને પક્ષોના નેતાઓ નક્કી કરશે કે સીમાંકન સંબંધી વાટાઘાટો કેવી રીતે આગળ વધારવામાં આવશે.'
'આપણે ટૂંક સમયમાં સીધી ફ્લાઇટ્સ ફરી શરૂ થતી જોઈશું'
વિદેશ સચિવે કહ્યું કે, 'આ વર્ષની શરૂઆતમાં બન્ને પક્ષો વચ્ચે ઉચ્ચ-સ્તરીય સર્વસંમતિ અને માર્ગદર્શિકાને અનુસરીને તાજેતરના અઠવાડિયા અને મહિનાઓમાં આ અંગે સઘન ચર્ચાઓ થઈ છે. આ એક એવું ક્ષેત્ર છે જેમાં આપણે આગળ વધવું જોઈએ. ત્યારથી ટેકનિકલ સ્તરે વાટાઘાટોના ઘણા રાઉન્ડ થયા છે. આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં ભારતના નાગરિક ઉડ્ડયન પ્રતિનિધિમંડળે વધુ ચર્ચા માટે બેઇજિંગની મુલાકાત લીધી હતી. તેમના મતે સીધી ફ્લાઇટ્સ ફરી શરૂ કરવા પર હવે વ્યાપક સર્વસંમતિ છે. હવાઈ સેવા કરારો, સમયપત્રક અને કેલેન્ડર જેવા કેટલાક ઓપરેશનલ મુદ્દાઓ બાકી છે. આ અંગે ચર્ચા આગામી અઠવાડિયામાં પૂર્ણ થશે અને સીધી ફ્લાઇટ્સ ટૂંક સમયમાં ફરી શરૂ થશે.'
પીએમ મોદી-શી જિનપિંગની મુલાકાત વિશે 10 ખાસ વાતો:-
1. ચીનમાં 7 વર્ષ પછી મુલાકાત- પીએમ મોદી અને શી જિનપિંગની તિયાનજિનમાં મુલાકાત થઈ. વર્ષ 2018 પછી પહેલી વાર બન્ને નેતાઓ ચીનમાં સામસામે બેઠા. મોદીએ SCO કોન્ફરન્સમાં આમંત્રણ આપવા બદલ શીનો આભાર માન્યો અને તેમના આતિથ્યની પ્રશંસા કરી.
2. સરહદી શાંતિ- બન્ને નેતાઓ સરહદ પર શાંતિ જાળવવા અને સંઘર્ષ ટાળવા સંમત થયા.
3. વેપારમાં સહયોગ- ભારત અને ચીન પરસ્પર વેપાર વધારવા અને વેપાર અવરોધો ઘટાડવા અંગે ચર્ચા કરી.
4. SCOમાં સંકલન- બન્ને નેતાઓએ પ્રાદેશિક સ્થિરતા અને વિકાસ પર SCOમાં સાથે મળીને કામ કરવા વિશે વાત કરી.
5. કૈલાશ માનસરોવર યાત્રા શરૂ- પાંચ વર્ષ પછી કૈલાશ માનસરોવર યાત્રાનો માર્ગ ભારતીય શ્રદ્ધાળુઓ માટે ફરીથી ખોલવામાં આવ્યો.
6. ફ્લાઇટ્સ ફરી શરૂ- ભારત અને ચીન વચ્ચે સીધી ફ્લાઇટ્સ ફરી શરૂ થશે. આનાથી વેપાર, પર્યટન અને લોકોની અવરજવર સરળ બનશે.
7. 2.8 અબજ લોકોની જવાબદારી - પીએમ મોદીએ કહ્યું કે, ભારત-ચીન સહયોગ લગભગ 3 અબજ લોકોના કલ્યાણ અને એશિયામાં શાંતિ માટે જરૂરી છે.
8. વિશ્વાસ અને આદર જરૂરી - ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું કે સંબંધો ત્યારે જ આગળ વધશે જ્યારે બન્ને દેશો એકબીજાના હિતો અને સાર્વભૌમત્વનો આદર કરશે.
9. શીનો સંદેશ - શીએ કહ્યું કે, ભારત અને ચીન એકબીજાને ધમકી નહીં પરંતુ તક તરીકે ગણવા જોઈએ. સરહદી મુદ્દાઓને મોટા સંબંધોથી અલગથી જોવા જોઈએ.
10. અમેરિકાના દબાણનો પ્રભાવ - અમેરિકા દ્વારા ભારત પર 50% ટેક્સ અને રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા પર પ્રતિબંધ મૂકવાની ધમકીએ ભારત-ચીન-રશિયાને નજીક લાવવાની જરૂરિયાત વધારી છે.
