)
India Declined China Project: ચીનના વિવાદાસ્પદ બેલ્ટ એન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ (BRI) પર ભારતનું વલણ ખૂબ જ સ્પષ્ટ રહ્યું છે. ચીનના તિયાનજિન શહેરમાં યોજાયેલી શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઇઝેશન (SCO) સમિટમાં ભારતે પણ આ પ્રોજેક્ટને ટેકો આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. SCO ના બધા સભ્ય દેશોમાં ભારત એકમાત્ર એવો દેશ હતો જેણે આ પ્રોજેક્ટને ટેકો આપ્યો ન હતો. બાકીના દેશોએ ખુલ્લેઆમ તેને ટેકો આપ્યો. ભારત તેને ટેકો ન આપવા પાછળ એક મોટું કારણ છે.
ભારતે એકલા હાથે વિરોધ કર્યો
SCO દ્વારા જાહેર કરાયેલ તિયાનજિન ઘોષણામાં, બેલારુસ, ઈરાન, કઝાકિસ્તાન, કિર્ગિસ્તાન, પાકિસ્તાન, રશિયા, તાજિકિસ્તાન અને ઉઝબેકિસ્તાન જેવા દેશોએ BRI માટે પોતાનો ટેકો વ્યક્ત કર્યો હતો, પરંતુ ભારતે તેને સંમતિ આપી ન હતી. ભારત કહે છે કે કોઈપણ કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમો, પારદર્શિતા અને સમાનતા પર આધારિત હોવો જોઈએ. આ ઉપરાંત, તેણે કોઈપણ દેશની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાનું સન્માન કરવું જોઈએ.
આ કારણોસર વિરોધ
ભારતનો સૌથી મોટો વિરોધ ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર (CPEC) નો છે. આ CPEC ચીનના BRI નો એક ભાગ છે અને પાકિસ્તાન દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે કબજામાં લેવાયેલા ભારતીય પ્રદેશો (જમ્મુ અને કાશ્મીર)માંથી પસાર થાય છે. ભારત સરકારે વારંવાર ચીન સામે પોતાનો સખત વિરોધ વ્યક્ત કર્યો છે અને આવી પ્રવૃત્તિઓ તાત્કાલિક બંધ કરવાની માંગ કરી છે. ભારત સરકાર આ પ્રોજેક્ટ્સની ભારતની સાર્વભૌમત્વ, સુરક્ષા અને અખંડિતતા પર થતી અસર પર સતત નજર રાખી રહી છે.
આ ઘોષણામાં, SCO ના સભ્ય દેશોએ વૈશ્વિક અર્થતંત્રને સુધારવા અને સપ્લાય ચેઇનને સ્થિર રાખવામાં SCO ક્ષેત્રની ભૂમિકા પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. બધા દેશોએ એક એવી વૈશ્વિક આર્થિક વ્યવસ્થાને ટેકો આપ્યો હતો જે ન્યાયી, સમાવિષ્ટ અને પારદર્શક હોય. તેઓએ એકપક્ષીય આર્થિક પ્રતિબંધોનો પણ વિરોધ કર્યો, કારણ કે આવા પ્રતિબંધો સંયુક્ત રાષ્ટ્રના નિયમોની વિરુદ્ધ છે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રને નુકસાન પહોંચાડે છે. આ દરમિયાન, સભ્ય દેશોએ ફરી એકવાર UN ચાર્ટર અને SCO ચાર્ટરના સિદ્ધાંતોનું પાલન કરવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. તેઓએ પરસ્પર આદર, સાર્વભૌમત્વ, પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને એકબીજાના આંતરિક બાબતોમાં દખલ ન કરવા પર ભાર મૂક્યો, કારણ કે આ આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોની સ્થિરતાનો આધાર છે.
ભારત સહિત ઘણા દેશો SCO માં સામેલ છે
SCO એક કાયમી આંતર-સરકારી સંગઠન છે, જેની રચના 2001 માં થઈ હતી. તેના સભ્ય દેશોમાં ભારત, ચીન, રશિયા, કઝાકિસ્તાન, કિર્ગિસ્તાન, તાજિકિસ્તાન, પાકિસ્તાન, ઉઝબેકિસ્તાન, ઈરાન અને બેલારુસનો સમાવેશ થાય છે. પોતાની મજબૂત અને સ્પષ્ટ સ્થિતિ સાથે, ભારતે બતાવ્યું છે કે તે તેની સાર્વભૌમત્વ સાથે કોઈ સમાધાન કરશે નહીં.