 "ધરતી ફાડીને નિકળશે નવો મહાસાગર, બે ટુકડામાં તૂટી જશે આ દેશ... વૈજ્ઞાનિકોનો મોટો ખુલાસો")
)
East Africa Tectonic Plates Separation: ધરતીની આંતરિક સપાટીના ભાગોમાં સતત હલચલ થઈ રહી છે. આ ગતિવિધિઓ ઉપરની દુનિયા વિશે ઘણું બધું નક્કી કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઉપર જમીન, પાણી, અથવા બીજું કંઈક હોઈ શકે છે. હવે વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે પૂર્વ આફ્રિકામાં કોઈ મોટો ફેરફાર થઈ રહ્યો છે. વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે, પૂર્વ આફ્રિકન દેશની સપાટીની નીચે એક શાંત અને ધીમી ગતિથી બદલાવ થઈ રહ્યો છે. આ એક એવું પરિવર્તન છે જે ફક્ત ખંડ જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક નકશાને પણ બદલી શકે છે. આ પ્રદેશમાં ઊંડા ટેક્ટોનિક પ્રવૃત્તિનું અવલોકન કરનારા વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે, આફ્રિકા ધીમે ધીમે બે ભાગમાં વિભાજીત થઈ રહ્યું છે. જો આ ગતિ ચાલુ રહેશે, તો તે આખરે સમગ્ર ખંડમાં એક નવો સમુદ્ર બની શકે છે.
પૂર્વ આફ્રિકામાં શું થઈ રહ્યું છે?
આ ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય પ્રક્રિયા રોજિંદા જીવનથી ઘણી દૂર છે. રિસર્ચરને સંશોધકો તે શક્તિઓ વિશે મૂલ્યવાન માહિતી શોધી રહ્યા છે, જેણે લાખો વર્ષોથી પૃથ્વીને આકાર આપ્યો છે. પૂર્વ આફ્રિકન રિફ્ટ પ્લાનેટ ગ્રહ પરની સૌથી એક્ટિવ ફોલ્ટ સિસ્ટમ્સમાંથી એક છે. તે ઇથોપિયા, કેન્યા અને તંઝાનિયા જેવા દેશોમાં ફેલાયેલો છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, તે સીમાને પણ ચિહ્નિત કરે છે જ્યાં આફ્રિકન પ્લેટ ધીમે ધીમે અલગ થઈ રહી છે. ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, સમયની સાથે આ આઈસોલેશનને કારણે બે અલગ-અલગ ટેક્ટોનિક પ્લેટોની રચના થઈ છે, જેમાં પશ્ચિમમાં ન્યુબિયન પ્લેટ અને પૂર્વમાં સોમાલીયાઈ પ્લેટ.
જો કે, આ ધીમે ધીમે થઈ રહ્યું છે. દર વર્ષે ફક્ત થોડા મિલીમીટર સુધી. પરંતુ વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે, તેના પરિણામો ખૂબ મોટા છે. TOI ના રિપોર્ટ અનુસાર, જો આ ટેક્ટોનિક ડ્રિફ્ટ ચાલુ રહેશે, તો દરિયાઈ પાણી આખરે પ્લેટો વચ્ચેના વિસ્તરણના અંતરને ભરી શકે છે, જેનાથી એક નવો મહાસાગર બની શકે છે અને આફ્રિકાના પૂર્વ ભાગને બાકીના ખંડથી અલગ કરી દેશે છે.
સપાટી પરની તિરાડો અને વૈજ્ઞાનિક ચર્ચા
2018 માં કેન્યાની રિફ્ટ વેલીમાં પણ એક તિરાડ જોવા મળી હતી, જેણે લોકોનું ધ્યાન આકર્ષિત કર્યું અને ખંડના ભવિષ્ય વિશે અટકળોને વેગ આપ્યો. કેટલાક લોકો આને ધરતી તૂટવાનો સીધો પુરાવો માનતા હતા. જ્યારે, નિષ્ણાતોએ સમજૂતી આપી. રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, સંશોધક સ્ટીફન હિક્સે સૂચન આપ્યું કે, આ કારણ સપાટીની નજીક હોઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું કે, તાજેતરમાં થયેલા વરસાદથી માટીનું ધોવાણ ફક્ત ટેક્ટોનિક પ્રવૃત્તિને કારણે નહીં પણ તિરાડોને કારણે થયું હોઈ શકે છે.
તે જ સમયે, ઘણા અન્ય ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓએ મોટા સંદર્ભ તરફ ધ્યાન દોર્યું. રિપોર્ટ અનુસાર, આ વિસ્તારનો અભ્યાસ કરનારા ડેવિડ એડેડે જણાવ્યું કે, પૂર્વ આફ્રિકન રિફ્ટનો ટેક્ટોનિક અને જ્વાળામુખી પ્રવૃત્તિનો ઇતિહાસ છે. તેમના મતે આ અંતર્ગત ભૂગર્ભીય તાકાત આ પ્રદેશને પ્રભાવિત કરવાનું ચાલુ રાખે છે, ભલે તેમની અસરો હંમેશા સપાટી પર તરત જ દેખાતી ન હોય.
રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, લુસિયા પેરેઝ ડિયાઝે પણ આ અંગે ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે, આવી તિરાડો પાછળના ચોક્કસ કારણનો હજુ અભ્યાસ ચાલી રહ્યો છે. પરંતુ ટેક્ટોનિક પરિવર્તનની શક્યતા નકારી શકાય નહીં. રિફ્ટ હલનચલન અંતર્ગત ફોલ્ટ લાઇન સાથે જોડાયેલી હોઈ શકે છે.
ભવિષ્યમાં શું થઈ શકે છે?
રિપોર્ટ અનુસાર જ્યારે પૂર્વ આફ્રિકન દેશને સંપૂર્ણપણે બદલવામાં 50 મિલિયન વર્ષ લાગી શકે છે, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે, તેના પરિણામે એક નવો મહાસાગર તટપ્રદેશ બની શકે છે. નેશનલ જિયોગ્રાફિક અનુસાર, આ પ્રક્રિયા સોમાલી પ્લેટને ન્યુબિયન પ્લેટથી અલગ કરી શકે છે, જે સંભવિત રીતે મેડાગાસ્કર જેવો ભૂમિભાગ બનાવી શકે છે.
