What is World War: દુનિયામાં વધતા યુદ્ધ અને તણાવ વચ્ચે એ સમજવું ખૂબ જ જરૂરી છે કે, આખરે કોઈપણ સંઘર્ષને વિશ્વયુદ્ધ ક્યારે કહેવામાં આવે છે. જાણો પહેલા અને બીજા વિશ્વયુદ્ધના કારણો, અસર અને બન્ને વચ્ચે શું છે તફાવત?
What is World War: હાલમાં જ ચાલી રહેલા યુદ્ધની વચ્ચે ખૂબ જ તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં એ પ્રશ્ન ઉભો થાય છે કે, શું આ યુદ્ધને ત્રીજુ વિશ્વયુદ્ધ માની શકાય કે નહીં? ઉલ્લેખનીય છે કે, ઈતિહાસમાં યુદ્ધ તો ઘણા બધા થયા છે, પરંતુ દરેક યુદ્ધને વિશ્વયુદ્ધ કહેવામાં આવતું નથી. દુનિયામાં અત્યાર સુધી બે વિશ્વયુદ્ધ થઈ ચૂક્યા છે. જેને આપણે પહેલું અને બીજું વિશ્વયુદ્ધ કહીએ છીએ. ચાલો જાણીએ કે, આખરે કોઈપણ યુદ્ધને ક્યારે વિશ્વયુદ્ધ કહેવામાં આવે છે.
વિશ્વયુદ્ધ ક્યારે કહેવામાં આવે છે?
કોઈપણ યુદ્ધને વિશ્વયુદ્ધ ત્યારે કહેવામાં આવે છે, જ્યારે તેમાં દુનિયાના શક્તિશાળી દેશો સામેલ થાય છે અને યુદ્ધ માત્ર એક જ જગ્યાએ નહીં, પરંતુ ઘણા દેશો અને ખંડોમાં ચાલી રહ્યું હોય. સાથે જ તેની અસર આખી દુનિયાના અર્થતંત્ર, રાજનીતિ અને સામાન્ય લોકોની જિંદગી પર પડે છે. તેમાં ખૂબ જ વધારે સૈનિકો, હથિયાર અને શક્તિનો ઉપયોગ થાય છે. જેનાથી વધુ સંખ્યામાં જાન-માલનું નુકસાન થાય છે.
પહેલું વિશ્વયુદ્ધ થવાના કારણો
પહેલું વિશ્વયુદ્ધ 1914થી 1918ની વચ્ચે થયું હતું, તેની શરૂઆત ઓસ્ટ્રિયાના રાજકુમાર આર્કડ્યૂક ફ્રાંજ ફર્ડિનેન્ડની હત્યા બાદ થઈ હતી. આ યુદ્ધમાં બે મોટા જૂથો, મિત્ર રાષ્ટ્ર (Allied Powers) અને કેન્દ્રીય શક્તિઓ (Central Powers)ની વચ્ચે થયું હતું. સાથે જ તેમાં યુરોપના ઘણા દેશ સામેલ હતા અને યુદ્ધ મુખ્યત્વેમાં લડાયું હતું. આ યુદ્ધમાં મોટી સંખ્યામાં જાન-માલનું નુકસાન થયું હતું.
બીજું વિશ્વયુદ્ધ થવાના કારણો
બીજું વિશ્વયુદ્ધ 1939થી 1945 સુધી ચાલ્યું હતું. આ પહેલા વિશ્વયુદ્ધથી પણ વધારે ખતરનાક હતું. આ યુદ્ધની સૌથી મોટું કારણ હતું જર્મનીના તાનાશાહ હિટલરની બીજા દેશો પર કબજો કરવાની જીદ. આ યુદ્ધમાં પણ દુનિયા બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગઈ હતી, મિત્રો રાષ્ટ્ર (જેમ કે, અમેરિકા અને રશિયા) અને એક્સિસ પાવર્સ (જેમ કે જર્મની અને જાપાન). આ લડાઈ માત્ર યુરોપમાં જ નહીં, પરંતુ એશિયા અને આફ્રિકા સુધી પહોંચી ગઈ હતી. સાથે જ આ યુદ્ધમાં દુનિયામાં પહેલીવાર પરમાણુ બોમ્બનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. જે જાપાનના શહેરોમાં ફેંકવામાં આવ્યા હતા. જેના કારણે આખી દુનિયામાં ખૂબ જ તબાહી મચી હતી.
પહેલા અને બીજા વિશ્વયુદ્ધ વચ્ચે તફાવત
પહેલા અને બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં ખૂબ જ મોટો તફાવત હતો. પહેલું વિશ્વયુદ્ધ મોટાભાગે યુરોપ સુધી જ મર્યાદિત રહ્યું હતું, જ્યારે બીજા વિશ્વયુદ્ધે આખી દુનિયાને ઝપેટમાં લઈ લીધી હતી. બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં વધુ આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થયો હતો. જ્યાં પહેલું વિશ્વયુદ્ધ 4 વર્ષ ચાલ્યું હતું, ત્યાં બીજી વિશ્વયુદ્ધ 6 વર્ષ સુધી ચાલ્યું હતું અને તેમાં નુકસાન પણ ખૂબ જ વધારો થયું હતું. બીજા વિશ્વયુદ્ધની અસર દુનિયા પર પહેલાની સરખામણીમાં ખૂબ જ વધારે ઊંડી પડી હતી.
)