 "China News: 25 વર્ષ બાદ ફરી લાગવાનો છે 'ચાઇના શોક', દુનિયા હચમચી જશે, ભારતના કરોડો લોકો પર થશે અસર")
નવી દિલ્હીઃ દુનિયામાં પરત ફરી રહ્યો છે ચાઇના શોક? રિપોર્ટ પ્રમાણે ચાઇના શોખથી આ વખતે મોંઘવારી ઘટી શકે છે. એટલે કે સામાન્ય લોકોને સીધો ફાયદો થશે. એક્સપર્ટનું કહેવું છે કે દુનિયાભરમાં ફરી ચાઇના શોકનો ખતરો મંડરાયો છે. પરંતુ આ વખતે તેની અસર થોડી અલગ છે- જ્યાં એક તરફ લોકલ ઈન્ડસ્ટ્રીને નુકસાન થઈ શકે છે. તો બીજીતરફ સામાન્ય લોકોને મોંઘવારીથી થોડી રાહત મળી શકે છે.
'ચાઇના શોક' શું છે? 'ચાઇના શોક' શબ્દનો અર્થ છે - ચીનમાંથી મોટી માત્રામાં સસ્તા ઉત્પાદનોનો પ્રવાહ વિશ્વમાં છલકાઈ રહ્યો છે, જેના કારણે સ્થાનિક ઉત્પાદન ઉદ્યોગને મોટો ફટકો પડે છે. પરંતુ ગ્રાહકો માટે વસ્તુઓ સસ્તી થાય છે. ફુગાવાનો દર ઘટે છે.
1990 અને 2000ના દાયકાની શરૂઆતમાં પણ આવું થયું હતું, જ્યારે ચીનના સસ્તા સામાનોએ દુનિયાભરની ઈન્ડસ્ટ્રી પર અસર પાડી હતી.
આ વખતે શું બદલાયું છે- સિંગાપુર જેવા દેશોમાં ચીનના મામલ પર 70 ટકાની છૂટ મળી શકે છે. ચીનમાં ઘરેલું માંગ નબળી, કંપનીઓ સ્ટોક કાઢવા માટે મજબૂર છે. ચીનનું ફોકસ હવે એક્સપોર્ટ વધારવા પર છે, જેનાથી બાકી દેશોમાં સસ્તા માલની ભરમાર થઈ રહી છે.
કયા-કયા દેશો પર થશે અસર- જે દેશોમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ ઓછું છે, ત્યાં સસ્તા ચીની સામાનથી મોંઘવારીમાં રાહત મળી શકે છે- જેમ કે ઓસ્ટ્રેલિયા, થાઈલેન્ડ, ફિલીપીન્સ, ભારત પર થશે.
પરંતુ લોકલ કંપનીઓ પર દબાવ વધશે- તેથી ઘણા દેશ પ્રોટેક્શન ડ્યુટી (એન્ટી-ડમ્પિંગ ટેક્સ) લગાવી રહ્યાં છે.
BI અને અન્ય સેન્ટ્રલ બેંક શું કરશે? મોંઘવારી ઘટવાથી RBI એ રેપોરેટ ઘટાડ્યો છે આ સિવાય અન્ય એશિયન બેંક રેટમાં ઘટાડો કરી શકે છે.
Nomura નો રિપોર્ટ જણાવે છે કે થાઈલેન્ડ, ફિલીપીન્સમાં વ્યાજદર 0.75 સુધી ઘટી શકે છે. ઈન્ડોનેશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયામાં વ્યાજદર 0.5 ટકા સુધી ઘટી શકે છે. દક્ષિણ કોરિયામાં 0.25 ટકા સુધીનો ઘટાડો થઈ શકે છે.
ભારત પર શું અસર થશે- સસ્તી ચીની વસ્તુઓથી મોંઘવારી ઘટી શકે છે, જે હાલ આરબીઆઈના લક્ષ્ય 4 ટકાના લક્ષ્યથી પણ નીચે ચાલી રહી છે. તેનાથી હોમ લોન, ઓટો લોન અને બિઝનેસ લોન વધુ સસ્તી થઈ શકે છે.
પરંતુ લોકલ મેન્યુફેક્ચરિંગ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ, ખાસ કરી સ્ટીલ, ટેક્સટાઇલ અને કેમિકલ સેક્ટર પર દબાવ બની શકે છે.
ચીનના શોકનો આ તાજેતરનો રાઉન્ડ બેધારી તલવાર છે - જ્યારે તે સામાન્ય ગ્રાહકોને રાહત આપી શકે છે અને કેન્દ્રીય બેંકોને નાણાકીય નીતિ હળવી કરવાની તક આપી શકે છે, તે સ્થાનિક ઉત્પાદન અને રોજગાર માટે પણ ખતરો ઉભો કરે છે.
)