)
ସୁଜିତ ବିଷୋୟୀ, ଗଜପତି: କଥାଟି ଶୁଣିବାକୁ ଅଡୁଆ ହେଲେବି ସତ । ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏମିତି ଏକ ଘଟଣା ବିଷୟରେ କହୁଛୁ । ଯାହା ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଏଇଠି କିଛି ନିଆରା ପରମ୍ପରା କହିଲେ ଚଳିବ । ଯେକୌଣସି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ହେଉ ଅବା ଧର୍ମ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା, ମାତ୍ର ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ପରିବାର ଛୋଟ ଶିଶୁ ହେଉ କିମ୍ବା ନୂଆଁ ବୋହୂ ପ୍ରଥମ ଥର ଗୃହ ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ ଯେଉଁଭଳି କାହାର ନଜର ନପଡୁ ଅବା କିଛି ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତିର କୁପ୍ରଭାବ ନପଡୁ ସେନେଇ ଗୃହ ପ୍ରବେଶ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ନିତି ନିୟମ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । କେହି କେହି ଝାଡୁକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଆଉ କେହି ଭାତ ନିମୁଶିବା ବା କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଶୁଭ ମନାସି ହଳଦୀ ପାଣିରେ ଗୋଡ ବି ଧୋଇବା ପରମ୍ପରା ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ ସମୟରେ ହେଉ ଅବା ମନ୍ଦ ଶକ୍ତି ଠାରୁ ଦୁରେଇ ରହିବା ପାଇଁ ଏକ ପରମ୍ପରା ରହିଛି ଯାହାକି ଅତି ନିଆରା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଗରେ ତାକୁ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ କୁହାଯାଉଥିଲା ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସର ସହ ମାନି ଚଳୁଛନ୍ତି ଆଦିବାସୀ । ସ୍ୱାଗତ ସମୟରେ ହଳଦୀ ପାଣି ବଦଳରେ ରକ୍ତ ସିଞ୍ଚନ କରୁଛନ୍ତି , ଭାତ ବଦଳରେ ନିମୁଷା ଯାଉଛି କୁକୁଡା । ଏଭଳି କିଛି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ପରେ ଜଗପତି ସୁଦୁର ଅରୁଆଞ୍ଚଳ ପ୍ରଦେଶରୁ ଗଜପତି ଫେରିବା ସମୟରେ । ଏବେବି ବଞ୍ଚି ରହିଛି ରାୟଗଡ ବ୍ଳକର ଉପାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପରମ୍ପରା ।
![]()
ପ୍ରଥମେ କୁକୁଡାକୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଘୁରାଇ ପରେ ତାକୁ ବଳି ଦିଆଯାଇଥିଲା ତାପରେ କୁକୁଡାର ରକ୍ତକୁ ଏକ ପାତ୍ରରେ ରଖି କୁକୁଡା ପର ସାହାର୍ଯ୍ୟରେ ପାଦ, ମୁଣ୍ଡ , ଆଖି ଆଦି ଅଙ୍ଗରେ ହାଲକା ଭାବରେ ସିଞ୍ଚନ କରିଥିଲେ । ଯାହାକୁ ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଅନ୍ଧ ବିଶ୍ୱାସ କହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବିଶ୍ୱାସ ଭାବରେ ମନ୍ଦ ଶକ୍ତି ବା ଗୁଣି ଗାରେଡ଼ି ଭଳି ମନ୍ଦ ଉପାୟ ଠାରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ।
ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ବିଜ୍ଞାନ ଯୁଗରେ ଦେଶ ଯାଇ କଉଠି ପହଞ୍ଚିଲାଣି ଲୋକେ ପୃଥିବୀ ଛାଡି ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠରେ ଘର କରିବାକୁ ଗଲେଣି କିନ୍ତୁ ଲୋକେ ଏବେବି ପରମ୍ପରା ନାମରେ ଅବିଶ୍ୱାସକୁ ବିଶ୍ୱାସ ବୋଲି ମାନି ଚଳୁଛନ୍ତି । ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁନ୍ନତ ବର୍ଗକୁ ଶିକ୍ଷା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗାଇ ପ୍ରଗତିର ସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରହିଛି । ଦୀର୍ଘ ସାତ ଦଶନ୍ଧି ପରେ ବି ଅନ୍ଧ ବିଶ୍ୱାସ ତଥା ସଚେତନତାର ଅଭାବ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି । ଅପରପକ୍ଷରେ ଏହିପରି କିଛି ବିଶ୍ୱାସ ଧର୍ମ ସହ ଜୋଡି ହୋଇ ରହିଛି । ଫଳରେ ସମାଜରୁ ଏସବୁ ଦୂରେଇ ଦେବା ଏକ ପ୍ରକାର କଷ୍ଟକର ହୋଇଛି । ଧିରେ ଧିରେ ଅଧିକାଂଶ ଶିକ୍ଷିତ ସମାଜରେ ଏସବୁ ଲୋପ ପାଇଛି କିନ୍ତୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏବେବି ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଏସବୁକୁ ମାନି ଚଳି ଆସୁଛନ୍ତି । ତେବେ ଏହିସବୁ ସାମାଜିକ କୁସଂସ୍କାର ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କାରକ ତଥା ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆଗେଇ ଆସିବା ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ରହିଛି ।