close

खास खबरें सिर्फ आपके लिए...हम खासतौर से आपके लिए कुछ चुनिंदा खबरें लाए हैं. इन्हें सीधे अपने मेलबाक्स में प्राप्त करें.

ଏମିତି ହୋଇଥିଲା ମୟୂରଭଞ୍ଜ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଛଉ ନୃତ୍ୟର ଆରମ୍ଭ

ଓଡିଶାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ସହ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକନୃତ୍ୟର ପ୍ରଚଳନ ରହିଛି । ଏହିସବୁ ନୃତ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ଖୋଲା ଆକାଶତଳେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକନୃତ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ସଂଗୀତ ଓ ବହୁଲୋକପ୍ରିୟ ଢଗଢମାଳି ଆଦିର ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ। ଏହାସହିତ ପାରମ୍ପରିକ ବାଦ୍ୟର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । 

ଏମିତି ହୋଇଥିଲା ମୟୂରଭଞ୍ଜ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଛଉ ନୃତ୍ୟର ଆରମ୍ଭ

ମୟୂରଭଞ୍ଜ​: ଓଡିଶାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ସହ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକନୃତ୍ୟର ପ୍ରଚଳନ ରହିଛି । ଏହିସବୁ ନୃତ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ଖୋଲା ଆକାଶତଳେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକନୃତ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ସଂଗୀତ ଓ ବହୁଲୋକପ୍ରିୟ ଢଗଢମାଳି ଆଦିର ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ। ଏହାସହିତ ପାରମ୍ପରିକ ବାଦ୍ୟର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ଏପରି ଏକ ଲୋକନୃତ୍ୟ  ଛଉ ଯାହା ସାରା ଦୁନିଆରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଓ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି । ସୁନ୍ଦରତା ଓ କଳାର ଚମତ୍କାରିତା ପାଇଁ ଏହି ନୃତ୍ୟ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ । ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଲୋକନୃତ୍ୟ ଜନ୍ମ ପଛରେ ଥିବା କାହାଣୀ ସମ୍ପର୍କରେ ।
  

ଛଉ ନୃତ୍ୟ ଭାରତର ଏକ ସେମି କ୍ଲାସିକାଲ ଡ୍ୟାନ୍ସ । ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଗବେଷକ ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଅନୁସାରେ 'ଛଉ' ଶବ୍ଦ ଓଡ଼ିଆ ଶବ୍ଦ 'ଛାଉଣି'ରୁ ଆସିଛି, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି  ସେନା ଛାଉଣି । ଏହା ରାଜାରାଜୁଡ଼ା ସମୟର ସେନାମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧକଳାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ।  ତେବେ ଏହାକୁ ନେଇ ଆହୁରି ଅନେକ ମତ ରହିଛି । କେହି କେହି ଏହା 'ଛଉଶ୍ରୀ' ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଥିବା କୁହନ୍ତି ।  
ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ଷଢ଼େଇକଳା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ପୁରୁଲିଆ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜରେ ଏହି ଲୋକନୃତ୍ୟ  ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ତେବେ ଷଢ଼େଇକଳା ଓ ପୁରଲିଆରେ ଛଉ ନୃତ୍ୟ ମୁଖା ଲଗାଇ କରାଯାଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଛଉ ନୃତ୍ୟରେ ମୁଖା ବ୍ୟବହାର ହୋଇ ନ ଥାଏ । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ୧୮୦୦ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଏହି ପରମ୍ପରା ବଜାୟ ରହିଛି । ତେବେ ଏହା ପଛରେ ଆଉ ଏକ ସୁନ୍ଦର କାହାଣୀ ରହିଛି । 
ରାଜା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯିବା ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସମରାଭ୍ୟାସ କରାଯାଉଥିଲା । ରାତ୍ରି ଯାପନ ସମୟରେ ସୈନ୍ୟମାନେ ନୃତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୁଦ୍ଧ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିଲେ । ତେବେ ମହାରାଜା ବୈଦ୍ୟନାଥ ଭଞ୍ଜଦେଓଙ୍କ ସମୟରେ ଛଉ, ନୃତ୍ୟ ନାଟିକା ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓଙ୍କ ସମୟରେ ଏହା ନୃତ୍ୟ ନାଟିକାରୁ ନୃତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଷଣ କରାଗଲା । ଏହି ସମୟରେ ୨ ଜଣ ଛଉ ଗୁରୁ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ଛଉ ନୃତ୍ୟକୁ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଉତ୍ତରସାହି ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣସାହି ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।  ସେତେବେଳେ ଏହି ଦୁଇ ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଦଳ ପାଇଁ ଗୁରୁ ଉପେନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ ଏବଂ ଗୁରୁ ବନମାଳୀ ଦାସ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ସେତେବେଳର ସମରକଳାକୁ ଛଉନୃତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇ ଲୋକଙ୍କର ମନୋରଞ୍ଜନ କରା ଯାଉଥିଲା । ପରେ ପରେ ତାହା ଆଧୁନିକତାର ଛାପ ପାଇବା ସହିତ ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଲୋକାଭିମୁଖୀ ହୋଇଥିଲା । ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହି ନୃତ୍ୟ ସୋଲୋ, ଡୁଏଟ୍ ଏବଂ ଗ୍ରୁପ୍ ଡ୍ୟାନ୍ସରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଲା ।

Tags: