)
ଲକ୍ଷ୍ନୌ: କୋରୋନାକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଏବେ ଲକଡାଉନ ସ୍ଥିତି ଜାରି ରହିଛି। ଏହି ସମୟରେ ବେଶୀମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛନ୍ତି ଶ୍ରମିକ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକେ। ଏଭଳି ଅନେକ ଶ୍ରମିକ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଖାଇବାକୁ ନଥିବା ବେଳେ ଘରକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ଶହଶହ କିଲୋମିଟର ଚାଲିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ଏପରିକି ପ୍ରୟାସ ତ ଥିଲା ଘରେ ପହଞ୍ଚିବାର, ମାତ୍ର ଅଧାବାଟରେ ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଜୀବନ ହରାଇଛନ୍ତି ଏହି ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ।
ସେହିଭଳି ଜଣେ ଶ୍ରମିକ ହେଉଛନ୍ତି ଓମପ୍ରକାଶ। ଘର ବିହାରରେ। ରୁହନ୍ତି ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ନୋଏଡ଼ାରେ। ପକେଟରେ ଥିବା ୧୦ ଟଙ୍କାକୁ ଧରି ବାହାରିଛନ୍ତି ଘରକୁ। ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଗ୍ରେଟର ନୋଏଡା ଠାରେ ଏକ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି ସେ। ଓମ ପ୍ରକାଶଙ୍କ ଘର ବିହାରର ସରାନରେ ଅଛି, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୧ ହଜାର କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ। ସେ ଆଗ୍ରା ଅଭିମୁଖେ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ କିଲୋମିଟର ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ପ୍ରାୟ ୩୫୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଏକ ଟ୍ରକରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଯାତ୍ରା କରିଛନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ପହଞ୍ଚି ଟ୍ରକ ଚାଳକଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଦେବା ପରେ ଓମଙ୍କ ନିକଟରେ ମାତ୍ର ୧୦ ଟଙ୍କା ବାକି ଥିଲା। ଘରକୁ ଯିବାକୁ ତାଙ୍କୁ ତଥାପି ଶହ ଶହ କିଲୋମିଟର ଚାଲିବାକୁ ପଡିବ, କିନ୍ତୁ ପାଖରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ ଚାଲିବା ବ୍ୟତୀତ।
ଏହି ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା ସହ ଲଢି ଘରକୁ ଯିବା ଛଡ଼ା ଓମଙ୍କ ନିକଟରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ତେବେ ଓମ୍ ପ୍ରକାଶ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମୋ ପକେଟରେ ମାତ୍ର ୧୦ ଟଙ୍କା ଅଛି। ୪୦୦ ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡିଲା। ମୁଁ କ’ଣ କରିବି ଜାଣେ ନାହିଁ ବୋଲି ଏକ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।'
ତେବେ କିଛି ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଓମଙ୍କ ସହିତ କିଛି ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଏକ ଖାଲି ଟ୍ରକରେ ବସାଇବା ସହ ଉକ୍ତ ଟ୍ରକ ଚାଳକକୁ ରେଲଓ୍ୱ ଷ୍ଟେସନରେ ଛାଡ଼ିଦେବାକୁ କହିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ କନଷ୍ଟେବଳ କହିଛନ୍ତି, "ଏହି ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ନିକଟ ରେଳ ଷ୍ଟେସନରେ ଛାଡିଦିଅ। ସେଠାରେ ଅନେକ ବସ୍ ଅଛି ଏବଂ ସବୁକିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ।" ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ନିଅ ନାହିଁ। ଫଳେ ଅନେକ ଶ୍ରମିକ ଟ୍ରକରେ ଚଢି ଯାଇଥିଲେ।
ଓମପ୍ରକାଶଙ୍କ ପରି ହଜାର ହଜାର ବିଦେଶୀ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ନିକଟ ଏକ ଟୋଲ୍ ପ୍ଲାଜାରେ ବୁଲୁଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିବା ଆଶାରେ ଶହ ଶହ କିଲୋମିଟର ଚାଲିଛନ୍ତି। କେତେକ ଟ୍ରକ ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଅର୍ଥ ଦେବା ପରେ ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ଟଙ୍କା ଏବେବି ନାହିଁ, ଏବଂ ନିଜ ଘରଠାରୁ ଶହ ଶହ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛନ୍ତି।
କିଛି ଦୂରରେ ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାମକ ଜଣେ ଟ୍ରକ ଡ୍ରାଇଭର ଟ୍ରକ ତଳେ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ନଜର ଆସିଛନ୍ତି। ସେ ନିଜ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ଆଗ୍ରା ରୁ ଲକ୍ଷ୍ନୌକୁ ଯାଉଥିବା ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକ ତାଙ୍କ ହେଲପର ଏବଂ ଟ୍ରକରେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଜଣେ ଶ୍ରମିକ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଟ୍ରକ ଡ୍ରାଇଭର ଖାଇବାକୁ ଗୋଟିଏ ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟ ନେଇ ନଥିଲେ।