Nobel Prize 2025: ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା, ଜାଣନ୍ତୁ କିଏ ପାଇବେ ଏହି ସମ୍ମାନ?

Nobel Prize in Economics​: ୨୦୨୫ ମସିହା ପାଇଁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଜୋଏଲ୍ ମୋକିର୍ (Joel Mokyr), ଫିଲିପ୍ ଆଗିଅନ୍ (Philippe Aghion) ଓ ପିଟର୍ ହାୱିଟ୍ (Peter Howitt)ଙ୍କୁ  ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ନୋବେଲ୍ କମିଟି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ଯେ ଏହି ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞମାନେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି ଯେ କିପରି ନବସୃଜନ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ। ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ଏବଂ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ।

ଗତବର୍ଷ ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ତିନି ଜଣ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା: ଡାରନ୍ ଆସେମୋଗ୍ଲୁ, ସାଇମନ ଜନସନ ଏବଂ ଜେମ୍ସ ଏ. ରବିନସନ, ଯେଉଁମାନେ କିଛି ଦେଶ କାହିଁକି ଧନୀ ଏବଂ କିଛି ଗରିବ ତାହା ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦଲିଲ କରିଥିଲେ ଯେ ଅଧିକ ମୁକ୍ତ, ଖୋଲା ସମାଜ ସମୃଦ୍ଧ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ।

କହି ରଖୁଛୁ ଯେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପରେ ଚଳିତ ବର୍ଷର ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି। ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ସମାରୋହ ଡିସେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ଏହା ପୁରସ୍କାରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଆଲଫ୍ରେଡ ନୋବେଲଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ବାର୍ଷିକୀରେ ଦିଆଯିବ। ଯାହାଙ୍କର ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ନୋବେଲ ଜଣେ ସ୍ୱିଡିଶ ଶିଳ୍ପପତି ଏବଂ ଡାଇନାମାଇଟ୍ ର ଉଦ୍ଭାବକ ଥିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ୧୧ ନିୟୁତ ସ୍ୱିଡିଶ କ୍ରୋନର (ପ୍ରାୟ $୧.୨ ନିୟୁତ) ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ବିଜେତାମାନଙ୍କୁ ୧୮ କ୍ୟାରେଟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଏବଂ ଏକ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ।

ସୁସୁମୁ କିଟାଗାୱା, ରିଚାର୍ଡ ରବସନ୍ ଏବଂ ଓମାର ଏମ୍. ୟାଘିଙ୍କୁ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ଜନ୍ କ୍ଲାର୍କ, ମାଇକେଲ୍ ଏଚ୍. ଡେଭୋରେଟ୍ ଏବଂ ଜନ୍ ଏମ୍. ମାର୍ଟିନିସ୍ ଙ୍କୁ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ମେକାନିକ୍ସରେ ସେମାନଙ୍କର ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ଭେନେଜୁଏଲାର ବିରୋଧୀ ନେତା ମାରିଆ କରିନା ମାଚାଡୋଙ୍କୁ ଦିଆଯିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ମଧ୍ୟ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ରେସ୍ ରେ ଥିଲେ।