Nobel Prize 2025: ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ନୋବେଲ ବିଜେତାଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା, ଏହି ୩ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପାଇବେ ପୁରସ୍କାର

Nobel Prize 2025 in Physics: ମଙ୍ଗଳବାର ସ୍ୱିଡେନରେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ରୟାଲ ସ୍ୱିଡିସ୍ ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ସାଇନ୍ସେସ୍ ଅପରାହ୍ନ ୩:୧୫ ରେ ବିଜେତାମାନଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ପାଇଁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଆମେରିକାର ଜନ୍ କ୍ଲାର୍କ (John Clarke), ମାଇକେଲ୍ ଡେଭୋରେଟ୍ (Michel Devoret) ଏବଂ ଜନ୍ ମାର୍ଟିନିସଙ୍କୁ (John Martinis) ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା ସମୟରେ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ମେକାନିକ୍ସର ପ୍ରଭାବ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।

ଚଳିତ ବର୍ଷର ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାମାନେ ଏକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସର୍କିଟ୍ ସହିତ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ। ହାତରେ ଧରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଛୋଟ ସିଷ୍ଟମରେ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ମେକାନିକାଲ୍ ଟନେଲିଂ ଏବଂ କ୍ୱାଣ୍ଟାଇଜଡ୍ ଶକ୍ତି ସ୍ତର ଉଭୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଆବିଷ୍କାର କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ କ୍ରିପ୍ଟୋଗ୍ରାଫି, କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଏବଂ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ସେନ୍ସର ସମେତ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଅଧିକ ବୁଝାମଣାରେ ଯୋଗଦାନ କରିବ।

ସାଧାରଣତଃ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ମେକାନିକ୍ସର ନିୟମ ବହୁତ ଛୋଟ କଣିକା (ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନ୍) ଉପରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହୁଏ। ଏହାର ଆଚରଣକୁ ମାଇକ୍ରୋସ୍କପିକ୍ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ସେମାନେ ଏତେ ଛୋଟ ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ସାଧାରଣ ମାଇକ୍ରୋସ୍କପିକ୍ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ତଥାପି ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସର୍କିଟରେ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ଟନେଲିଂ ଏବଂ କ୍ୱାଣ୍ଟାଇଜଡ୍ ଶକ୍ତି ସ୍ତର ଏକ ବଡ଼ ସ୍କେଲ୍ (ମାକ୍ରୋସ୍କୋପିକ୍) ରେ ଆବିଷ୍କାର କରିଛନ୍ତି।

Nobelprize.org ଅନୁଯାୟୀ, ୧୯୦୧ ମସିହାରୁ ୧୧୮ ଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ୨୫ ବର୍ଷୀୟ ଲରେନ୍ସ ବ୍ରାଗ୍ (୧୯୧୫) ସବୁଠାରୁ କମ୍ ବୟସ୍କ ବିଜେତା ଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ୯୬ ବର୍ଷୀୟ ଆର୍ଥର୍ ଆସ୍କିନ (୨୦୧୮) ଏହି ସମ୍ମାନ ପାଇଥିବା ସବୁଠାରୁ ବୟସ୍କ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଥିଲେ। ଏହି ବର୍ଗରେ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଥିଲେ ସାର୍ ସି.ଭି. ରମଣ। ତାଙ୍କୁ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ଆବିଷ୍କାର ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଯେ ଆଲୋକ ପଦାର୍ଥ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ। ଏହାକୁ ରମଣ ପ୍ରଭାବ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା।

ଏହି ଆବିଷ୍କାର ଆଜି ଲେଜର ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାରତୀୟ-ଆମେରିକୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଥିଲେ ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟନ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର। ତାରାମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଇଥିଲେ ଯେ ବିଶାଳ ତାରାଗୁଡ଼ିକ ଶେଷରେ କଳା ଗର୍ତ୍ତରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ। ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗରେ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ଅକ୍ଟୋବର ୬ ରୁ ୧୩ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ।