 "୮ ବର୍ଷରେ ୪ଗୁଣାରୁ ଅଧିକ ବଢ଼ିଛି ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ: କବଚ ସାଜିଛି ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲପ ଲାଇନ")
“ଭାରତର ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା କବଚ”
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଦେଶର ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ବରଦାନ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛଇ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଏହି ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ପକ୍ଷରୁ ୭,୨୫୬ଟି ଗ୍ରାହକ ଅଭିଯୋଗର ସମାଧାନ କରି ୨.୭୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଜିନିଷ କିଣିବା ନାଁରେ ଠକେଇ ହୋଇଥିବା ନେଇ ମାମଲାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରୁଛି ଏହି ହେଲପ୍ଲାଇନ୍। ଏହିପରି ଅଭିଯୋଗ ଗୁଡ଼ିକରେ ଶୁଣାଣି କରି ୧.୩୪ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଫେରସ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ୩,୯୮୧ଟି ଜିଏସଟି ସଂସ୍କାର ୨୦୨୫ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କଲ୍ ଗ୍ରହଣ କରିଛି; ଏଥିରେ ୩୧ ପ୍ରତିଶତ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ୬୯ ପ୍ରତିଶତ ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି। ଏହିଭଳି ସଫଳତା ହେତୁ ମାମଲା ପରିମାଣକୁ ଦଶ ଗୁଣରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ୨୦୧୫ ଡିସେମ୍ବରରେ ୧୨,୫୫୩ରୁ ୨୦୨୫ ଡିସେମ୍ବରରେ ଏହା ୧,୫୫,୧୩୮କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ବୋଲି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଖାଉଟି କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହିକ୍ରମରେ ମାସିକ ହାରାହାରି ପଞ୍ଜିକରଣ ସଂଖ୍ୟା ୧,୭୦,୫୮୫କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଯାହା ୨୦୧୭ରେ ୩୭,୦୬୨ ଥିଲା।
ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ହେଉଛି ଗ୍ରାହକ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ ଯାହା ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ ଅଭିଯୋଗ ସମାଧାନ କରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ଏହା ପୋର୍ଟାଲ୍ consumerhelpline.gov.in ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଗ୍ରାହକ, ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା, ନିୟାମକ, ଲୋକପାଳ, କମ୍ପାନୀ ଏବଂ କଲ୍ ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ସିଷ୍ଟମରେ ଏକତ୍ରିତ କରେ।
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ, ଗ୍ରାହକମାନେ ଅନଲାଇନରେ ଅଭିଯୋଗ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିପାରିବେ ଏବଂ ମାମଲା-ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସମାଧାନ ଖୋଜିପାରିବେ। ଯଦି ସେମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରୁହନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଗ୍ରାହକ କମିଶନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାର ବିକଳ୍ପ ରହିଛି। ଏହି ପୋର୍ଟାଲ୍ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ଜ୍ଞାନ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଉପଯୋଗ କରି ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ର ପହଞ୍ଚ ଏବଂ ଦକ୍ଷତାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। କଲ୍ ପରିମାଣ ଦଶ ଗୁଣରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ୨୦୧୫ ଡିସେମ୍ବରରେ ୧୨,୫୫୩ରୁ ଏହା ୨୦୨୪ ଡିସେମ୍ବରରେ ୧,୫୫,୧୩୮ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରତି ମାସରେ ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅଭିଯୋଗ ପାଉଛି ଯାହା ବର୍ଦ୍ଧିତ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ମାସିକ ଅଭିଯୋଗ ପଞ୍ଜିକରଣର ହାରାହାରି ସଂଖ୍ୟା ୨୦୧୭ରେ ୩୭,୦୬୨ରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୦୨୫ରେ ୧୭୦,୫୮୫ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଡିଜିଟାଲ ମୋଡ୍ ପ୍ରଚଳନ ସହିତ, ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ରେ ପ୍ରାୟ ୬୫ ପ୍ରତିଶତ ଗ୍ରାହକ ଅଭିଯୋଗ ଅନଲାଇନ୍ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ଚ୍ୟାନେଲ ମାଧ୍ୟମରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଛି। ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଭିଯୋଗ ପଞ୍ଜୀକରଣ ୨୦୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ୩ ପ୍ରତିଶତରୁ ୨୦୨୫ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ୨୦ ପ୍ରତିଶତରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଇଛି।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫ ରେ, ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ସଫଳତାର ସହ ୨୭ଟି ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୭,୨୫୬ ଟି ଗ୍ରାହକ ଅଭିଯୋଗର ସମାଧାନ କରି ୨.୭୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ରିଫଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା, ଯେତେବେଳେକି ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ ରେ ୧,୦୭୯ ଟି ଗ୍ରାହକ ଅଭିଯୋଗର ସମାଧାନ ସହିତ ୬୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ରିଫଣ୍ଡ ହୋଇଥିଲା। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫ ରେ ଇ-କମର୍ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସର୍ବାଧିକ ରିଫଣ୍ଡ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଭିଯୋଗ ଆସିଥିଲା, ୩,୫୯୪ ଟି ମାମଲା ସହିତ ୧.୩୪କୋଟି ଟଙ୍କା ରିଫଣ୍ଡ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଯାତ୍ରା ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର ଆସିଥିଲା, ଏବଂ ୩୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।
କନଭର୍ଜେନ୍ସ ପଦକ୍ଷେପ ଅଧୀନରେ, କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଏବଂ ମାଗଣାରେ ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ସହିତ ସହଭାଗୀତା କରନ୍ତି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗର ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ସୌହାର୍ଦ୍ଦପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ। ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକୃତ ସମୟରେ ପଠାଯାଏ ଏବଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦେବାର ଆଶା କରାଯାଏ।
କନଭର୍ଜେନ୍ସ ପାର୍ଟନରଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୨୦୧୭ରେ ୨୬୩ ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିର ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧,୧୪୨ କମ୍ପାନୀକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହା ସମୟୋଚିତ ଅଭିଯୋଗ ସମାଧାନ ପାଇଁ ସହଯୋଗୀ ତନ୍ତ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି।
କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ସମାଧାନ କରିପାରିବେ, ବିବାଦକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରୁ ରୋକିପାରିବେ। ଏହି ପଦ୍ଧତି ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ସନ୍ତୋଷଜନକ ସମାଧାନକୁ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ, ଯାହା ଗ୍ରାହକ ଏବଂ କମ୍ପାନୀ ଉଭୟଙ୍କୁ ଲାଭ ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ। ଏହା ଗ୍ରାହକ ଧାରଣକୁ ଉନ୍ନତ କରିବାରେ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ନିର୍ମାଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଦୃଢ଼ କର୍ପୋରେଟ୍ ଶାସନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ପ୍ରତି ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ।
କୋଚିଂ ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ରିଫଣ୍ଡ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପାଳନ କରିବାରେ ବିଫଳ ହେବା ପରେ, ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା, ଗ୍ରାହକ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗ ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସେସ୍, ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିବା ୬୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ୧.୫୬ କୋଟି ଟଙ୍କାର ରିଫଣ୍ଡ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଛି। ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ, ଅସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସେବା, ବାତିଲ୍ ଶ୍ରେଣୀ ଏବଂ ଅନୁଚିତ ଅଭ୍ୟାସ ଭଳି ସମସ୍ୟାର ସମୟୋଚିତ ସମାଧାନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲା, ଏବଂ କୋଚିଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ଛାତ୍ର-ଅନୁକୂଳ ରିଫଣ୍ଡ ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଗଲା।
ଗ୍ରାହକ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗ ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ଜିଏସଟି ସଂସ୍କାର ୨୦୨୫ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରିଛି, ଯାହାକୁ ୨୦୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଜିଏସଟି ପରିଷଦର ୫୬ତମ ବୈଠକରେ ଅନୁମୋଦିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ୨୦୨୫ ଅଭିଭାଷଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ସମାନ। ୨୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ ରୁ ସଂଶୋଧିତ ଜିଏସଟି ଶୁଳ୍କ, ହାର ଏବଂ ଛାଡ଼ ପ୍ରଚଳନ ପରେ ଆଶା କରାଯାଉଥିବା ଗ୍ରାହକ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ଅଭିଯୋଗରେ ବୃଦ୍ଧିକୁ ପରିଚାଳନା କରିବା ପାଇଁ, ଇନଗ୍ରାମ ପୋର୍ଟାଲରେ ଏକ ସମର୍ପିତ ବର୍ଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ବର୍ଗରେ ଅଟୋମୋବାଇଲ୍, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍, କଞ୍ଜୁମର ଡ୍ୟୁରେବଲ୍, ଇ-କମର୍ସ, ଫାଷ୍ଟ ମୁଭିଂ ଗ୍ରାହକ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେଉଁଠାରେ ଗ୍ରାହକମାନେ ସିଧାସଳଖ ଜିଏସଟି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଭିଯୋଗ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିପାରିବେ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ଜିଏସଟି ସଂସ୍କାର ୨୦୨୫ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ପରଠାରୁ, ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା ଜିଏସଟି ସମସ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ୩୯୮୧ କଲ୍ ଲଗ୍ କରିଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୩୧ ପ୍ରତିଶତ ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲା ଏବଂ ୬୯ ପ୍ରତିଶତ ଅଭିଯୋଗ ଥିଲା।
ମୋଟ ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟରୁ, ୧୯୯୨ ଟି ଅଭିଯୋଗକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପରୋକ୍ଷ ଟିକସ ଏବଂ ସୀମା ଶୁଳ୍କ ବୋର୍ଡ (ସିବିଆଇସି) କୁ ପଠାଯାଇଛି, ଯେତେବେଳେ ୭୬୧ ଟି ଅଭିଯୋଗକୁ ସିଧାସଳଖ ସମାଧାନ ପାଇଁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଂଲଗ୍ନ ଅଂଶୀଦାର କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ବାସ୍ତବ ସମୟରେ ପଠାଯାଇଛି।
ଜିଏସଟି ସଂଶୋଧନ ପରେ ଗ୍ରାହକମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଚାହୁଁଥିବା ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର ଉଭା ହୋଇଛି। ଅଭିଯୋଗର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଂଶ କ୍ଷୀର ମୂଲ୍ୟ ସହିତ ଜଡିତ ଥିଲା। ଅନେକ ଗ୍ରାହକ ଏନସିଏଚ୍ ରେ ପହଞ୍ଚି କ୍ଷୀର କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଶୋଧିତ ଜିଏସଟି ହାରକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କ୍ଷୀର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବକୁ ଦାବୀ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ତାଜା କ୍ଷୀର ପୂର୍ବରୁ ଜିଏସଟି ରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ୟୁଏଚଟି କ୍ଷୀରକୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
ଅନଲାଇନ୍ କିଣାଯାଇଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଅଭିଯୋଗ ଜଡିତ। ଗ୍ରାହକମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଜିଏସଟି ହ୍ରାସ ସତ୍ତ୍ୱେ କୌଣସି ଲାଭ ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ। ତଦନ୍ତରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଯେ ହାର ହ୍ରାସ (୨୮ ରୁ ୧୮ ପ୍ରତିଶତ) ଟିଭି, ଏସି, ମନିଟର ଏବଂ ଡିସୱାସର ଭଳି ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ଲାପଟପ୍, ରେଫ୍ରିଜରେଟର ଏବଂ ୱାଶିଂ ମେସିନ୍ ଭଳି କିଛି ଜିନିଷ ଉପରେ ପୂର୍ବରୁ ୧୮ ପ୍ରତିଶତ ଟିକସ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା।
ଜିଏସଟି -ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଭିଯୋଗ ରିପୋର୍ଟିଂର ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଗ୍ରାହକମାନେ ସମାଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଜଡିତ ହେଉଛନ୍ତି, ଯାହା ଗ୍ରାହକ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ବର୍ଦ୍ଧିତ ସଚେତନତା ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି।
ଗ୍ରାହକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଚ୍ୟାନେଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଭିଯୋଗ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିପାରିବେ। ଗ୍ରାହକମାନେ ଏବେ ଅନେକ ସୁବିଧାଜନକ ଚ୍ୟାନେଲ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଭିଯୋଗ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିପାରିବେ। ସେମାନେ ଟୋଲ୍-ଫ୍ରି ନମ୍ବର ୧୮୦୦ ୧୧ ୪୦୦୦ କିମ୍ବା ୧୯୧୫ କୁ କଲ୍ କରି ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ ସହିତ ସିଧାସଳଖ କଥା ହୋଇ ପାରିବେ। ପୋର୍ଟାଲ୍ consumerhelpline.gov.in ରେ ପଞ୍ଜିକରଣ କରି ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହା ସହିତ, ଗ୍ରାହକମାନେ ୮୮୦୦୦୦୧୯୧୫ କୁ ଏସଏମଏସ୍ ପଠାଇପାରିବେ, ହ୍ବାଟସଆପ୍ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ, କିମ୍ବା ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ (ଏନସିଏଚ୍) ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ। ଏହି ସେବା ଉମଙ୍ଗ ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ, ଯାହା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଚିନ୍ତାକୁ ଦକ୍ଷତାର ସହିତ ସମାଧାନ କରିବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଦାନ କରେ।
ଏହା ସହିତ, ଏକ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ମତାମତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ https://consumerhelpline.gov.in/public/feedback ମାଧ୍ୟମରେ ପରାମର୍ଶ ବାଣ୍ଟିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ। ପ୍ରାପ୍ତ ମତାମତକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଏ, ଯାହା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ନିରନ୍ତର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଇନପୁଟ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ଜାତୀୟ ଗ୍ରାହକ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ଗ୍ରାହକ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସାୟିକ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଛି। ସମୟୋଚିତ ଅଭିଯୋଗ ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ କରି, ଗ୍ରାହକ, କମ୍ପାନୀ ଏବଂ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗକୁ ସହଜ କରି ଏବଂ ଅଧିକ ଦକ୍ଷତା ପାଇଁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଉପଯୋଗ କରି, ଏନସିଏଚ୍ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଲମ୍ବା ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିନା ନ୍ୟାୟ ପାଇବା ପାଇଁ ସଶକ୍ତ କରିଥାଏ। ଏହାର ସକ୍ରିୟ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରେ, ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବିଶ୍ୱାସ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱର ସଂସ୍କୃତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ। ଏହାକୁ ଭାରତର ଗ୍ରାହକ ସୁରକ୍ଷା ଢାଞ୍ଚାରେ ଏକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଉପକରଣ କରିଥାଏ।
)