 "Union Budget 2026: କିଏ ଏବଂ କେମିତି ତିଆରି କରନ୍ତି ବଜେଟ୍...ଜାଣନ୍ତୁ ଟିକିନିଖି ଅପଡେଟ୍")
Union Budget 2026: ପ୍ରତିବର୍ଷ ପରି, ଚଳିତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ବଜେଟ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯିବ। ଏହା ଫେବୃଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ହେବାକୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ଫେବୃଆରୀ ୧ ତାରିଖ ରବିବାର ପଡୁଥିବାରୁ, ତାରିଖକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇପାରେ। ଦେଶ ଚଳାଇବା ପାଇଁ ସରକାର କେଉଁଠାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବେ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ଆୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବେ ତାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି। ତଥାପି, ଆପଣ ସଂସଦରେ ଯେଉଁ ବଜେଟ୍ ଶୁଣନ୍ତି ତାହା ବହୁତ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ବଜେଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଦଳ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୧୨ରେ ବଜେଟ୍ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଯାହାକୁ ବାର୍ଷିକ ଆର୍ଥିକ ବିବରଣୀ କୁହାଯାଏ।
ବଜେଟ୍ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ଜାଣନ୍ତି କି?
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଭିତରେ ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ବଜେଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଦାୟୀ। ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଭିତରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗ (DEA) ଅଛି। DEA ର ଦୁଇଟି ବିଭାଗ ଅଛି: ଅର୍ଥନୈତିକ ବିଭାଗ ଏବଂ ବଜେଟ୍ ବିଭାଗ। ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ଭେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଦାୟୀ, ଏବଂ ବଜେଟ୍ ବିଭାଗ ବଜେଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଦାୟୀ। ଯେଉଁମାନେ ବଜେଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପୃଥକ ରଖାଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସେମାନଙ୍କର ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ବାହାରେ ରଖାଯାଏ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ବଜେଟ୍ ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ବେସମେଣ୍ଟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ। ବଜେଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରାୟ ୩ ରୁ ୪ମାସ ସମୟ ନେଇଥାଏ। ଫେବୃଆରୀରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ବଜେଟ୍ ପାଇଁ, ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅକ୍ଟୋବରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଥିବା ସୂଚନା ରହିଛି।
ପ୍ରଥମେ, ବଜେଟ୍ ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୁଏ।
୧- ବଜେଟ୍ ଉପସ୍ଥାପନ ହେବା ପରେ, ଏହା ସଂସଦରେ ଆଲୋଚନା ହୁଏ।
୨- ସମସ୍ତ ବଜେଟ୍ ଆବଣ୍ଟନକୁ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ବିଭାଗୀୟ କମିଟି ଗୁଡ଼ିକୁ ପଠାଯାଏ।
୩- ଅନୁଦାନ ଦାବିକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଭୋଟ୍ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ଯାହା ପରେ ପାଣ୍ଠିରୁ ଟଙ୍କା ଉଠାଯାଇପାରିବ। କେବଳ ଲୋକସଭାର ଭୋଟ୍ ଦେବାର ଅଧିକାର ଅଛି।
୪- ବ୍ୟୟମଞ୍ଜୁରୀ ବିଲ୍ ପାସ୍ ହେବା ପରେ, ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
)