)
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ପର୍ଯ୍ୟଟନର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଓ ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ଲାଗି ସରକାର ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ହୋମ୍ ଷ୍ଟେ ଯୋଜନା। ଅର୍ଥାତ୍ ଅତିଥି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଘରେ ରହିବେ। ତାଙ୍କ ଚାଲି ଚଳଣ, ସଂସ୍କୃତିକୁ ଅନୁଭବ କରିବେ। ତାଙକ୍ ଦ୍ୱାରା ପରସା ଯାଇଥିବା ନିଚ୍ଛକ ସ୍ଥାନୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବେ। ଏହା କେବଳ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିବାସୀଙ୍କ ସହ ମିଶିବା, ବୁଲିବା ଏବଂ ଜାଣିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେବ ତା’ ନୁହେଁ ବରଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ବଢ଼ାଇବ। ସେମାନଙ୍କୁ ହୋଟେଲ୍ ତୁଳନାରେ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବି ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗକୁ ବଢ଼ାଇବ। ବିଶ୍ୱ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଦିବସ ଅବସରରେ ଏମିତି ଏକ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ସରକାର। ଏହା ଆସନ୍ତା ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ରହିବ। ୨୦୩୦ ଯାଏ ଏ ଯୌୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ େବାଲି ସୂଚନା ମିଳିଛି।
ଏ ଯୋଜନା ଦ୍ୱାରା ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଲୋକଙ୍କ ଘରେ ରହିପାରିବେ ଯାହା ରାଜ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଏହି ଯୋଜନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ କମ୍ ଜଣାଶୁଣା ସ୍ଥାନରେ ହୋମଷ୍ଟେ ବାସସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ପର୍ଯ୍ୟଟନରେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା, ସ୍ଥାନୀୟ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରାମାଣିକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ଅଭିଜ୍ଞତା ପ୍ରଦାନ କରିବା।
ଏହି ଯୋଜନା ୨୦୨୯-୩୦ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଗାମୀ ୫ବର୍ଷ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ। ଏହି ଯୋଜନାର ସହାୟତାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ଆବାସିକ ୟୁନିଟ୍ ସ୍ଥାପନ କରିପାରିବେ। ଅନୁସୂଚିତ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତରେ ନୂତନ ଆବାସିକ ୟୁନିଟ୍ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ। ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ୧୮୦୦ ଶଯ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାୟ ୪୫୦ ନୂତନ ଆବାସିକ ୟୁନିଟ୍ ଯୋଜନା କରାଯିବ।
ଏଥିଲାଗି କିଏ ଯୋଗ୍ଯ ହେବେ?
ପଞ୍ଚାୟତର ଯେକୌଣସି ବାସିନ୍ଦା, ୧୮ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସର, ବୈଧ ଆଧାର କାର୍ଡ ଏବଂ ଆଧାର-ଲିଙ୍କ୍ଡ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଆବେଦନ କରିପାରିବେ। ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି ସେମାନେ ଏହି ଯୋଜନାର ଲାଭ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ। ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ସେବା କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀମାନେ ଏହି ଯୋଜନା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ ନାହିଁ। ଆବେଦନକାରୀଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ଜମି ମାଲିକାନା କିମ୍ବା ହୋମଷ୍ଟେ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଜମି/ସମ୍ପତ୍ତିର ଏକ ବୈଧ ଲିଜ୍ ଚୁକ୍ତିନାମା ଥିବା ଉଚିତ, ଯାହା କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଭାର/ଆଇନଗତ ବିବାଦରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ। ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ସହଭାଗୀତା ବିଭାଗର ସହାୟତାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ହୋମଷ୍ଟେ ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ।
ଏଥିପାଇଁ ଦୁଇଟି କମିଟି ରହିବ, ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ରାଜ୍ୟ ହୋମଷ୍ଟେ କମିଟି ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଜିଲ୍ଲା ହୋମଷ୍ଟେ କମିଟି। ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକର ଯାଞ୍ଚ, ଅଡିଟ୍, ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଏବଂ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ସୁପାରିଶ କରିବାରେ ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ କମିଟି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ।
ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ଲକ ଉନ୍ନୟନ ଅଧିକାରୀ ଏହି କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ହେବେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗ୍ୟ ହୋମଷ୍ଟେ ଆବେଦନକାରୀ ସ୍ଥିର ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶର ୫୦ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ। ସର୍ବାଧିକ ୪ଟି କୋଠରୀ ପାଇଁ ଏହି ଯୋଜନା ଉପଲବ୍ଧ ହେବ। ପ୍ରତି କୋଠରୀ ପିଛା ଅଢ଼େଇ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ, ପ୍ରତି ହୋମଷ୍ଟେ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ମୋଟ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ରହିବ।
ଏହି ଯୋଜନା ପାଇଁ ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରୁ ୨୦୨୯-୩୦ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି, ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି, ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ମହିଳା ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁବିଧା ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ। ଯଦି ଏହି ବର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଅଧୀନରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଯୋଗ୍ୟ ଆବେଦନକାରୀ ଉପଲବ୍ଧ ନହୁଏ, ତେବେ ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଅବ୍ୟବହୃତ ସଂରକ୍ଷିତ ଆସନଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ ବର୍ଗର ଆବେଦନକାରୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯିବ।