)
ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ವಿಭಿನ್ನ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದರ ಅರಿವು ಬಹುತೇಕ ಮಂದಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಶುಲ್ಕಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲೋನ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಫೀಸ್ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತದೆ. ಈ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕಗಳ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶತಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಂದರೆ ಆರ್ ಬಿಐ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಕನ್ಸುಮರ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಮೇಲಿನ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಶುಲ್ಕಗಳು, ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಳಂಬ ಪಾವತಿಗಳಂತಹ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು RBIಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದೆ.
ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟ RBI :
ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಯಾವ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳು, ಕಾರು ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಲಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿವೆ. ಈ ವಲಯವು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಶುಲ್ಕಗಳು ಆರ್ಬಿಐ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಯೋಜನೆ :
ಬಡ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ವರ್ಗದವರ ಮೇಲೆ ಈ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ತರಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ತಮ್ಮ ಶುಲ್ಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೇಳಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಳಿಕೆಯ ಸ್ಥಿತಿ :
ಇಂಡಿಯಾ ರೇಟಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಿಸರ್ಚ್ನ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ (ಏಪ್ರಿಲ್-ಜೂನ್) ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಶುಲ್ಕ ಆದಾಯವು 12% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಈ ಆದಾಯವು 51,060 ಕೋಟಿ ತಲುಪಿದೆ, ಇದು ಹಿಂದಿನ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 6% ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರರ್ಥ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಆದಾಯದ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಗವು ಶುಲ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಿದೆ.
ಯಾವ ಶುಲ್ಕಗಳು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು? :
ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಘ (ಐಬಿಎ) ಸಹ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ. 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಲ್ಲರೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಶುಲ್ಕಗಳು ಆರ್ಬಿಐ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಶುಲ್ಕಗಳು, ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಶುಲ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ದಂಡಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ಆರ್ಬಿಐ ಕ್ರಮವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ,ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಲಾಭವಾಗುವುದು.