2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳ ಚಲಾವಣೆ: ಆರ್‌ಬಿಐನಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಘೋಷಣೆ

ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್‌ಬಿಐ) 2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳ ಕುರಿತು ಇತ್ತೀಚಿನ ನವೀಕರಣವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಮೇ 19, 2023 ರಂದು 2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಆರ್‌ಬಿಐ ತಿಳಿಸಿದ್ದು, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಳೆದಿದೆ. ಆದರೆ, ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ 5,956 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ 2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳು ಇನ್ನೂ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಆರ್‌ಬಿಐ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ರಕಾರ, ಮೇ 19, 2023 ರಂದು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ 2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವು 3.56 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಈಗ 5,956 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ 2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ 98.33% ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.

2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ:

2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಚಲಾವಣೆಯಾಗಿ (Legal Tender) ಉಳಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಆರ್‌ಬಿಐ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ತಮ್ಮ ಬಳಿಯಿರುವ 2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳನ್ನು ಠೇವಣಿ ಇಡಲು ಅಥವಾ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರ್‌ಬಿಐ ಈಗಲೂ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ನೋಟುಗಳ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಠೇವಣಿ ಸೌಲಭ್ಯ:

• ಆರ್‌ಬಿಐ ವಿತರಣಾ ಕಚೇರಿಗಳು: ಮೇ 19, 2023 ರಿಂದ 2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳ ವಿನಿಮಯ ಸೌಲಭ್ಯವು ಆರ್‌ಬಿಐನ 19 ವಿತರಣಾ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ಕಚೇರಿಗಳು ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಬೆಂಗಳೂರು, ಬೇಲಾಪುರ, ಭೋಪಾಲ್, ಭುವನೇಶ್ವರ, ಚಂಡೀಗಢ, ಚೆನ್ನೈ, ಗುವಾಹಟಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಜೈಪುರ, ಜಮ್ಮು, ಕಾನ್ಪುರ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ಲಕ್ನೋ, ಮುಂಬೈ, ನಾಗ್ಪುರ, ನವದೆಹಲಿ, ಪಾಟ್ನಾ, ಮತ್ತು ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿವೆ.
• ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ: ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಿಂದ 2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐ ವಿತರಣಾ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು, ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಬಹುದು.
• ವಿನಿಮಯ ಮಿತಿ: ಒಮ್ಮೆಗೆ 20,000 ರೂ. ಮೌಲ್ಯದವರೆಗೆ 2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಹಿನ್ನೆಲೆ:

2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳನ್ನು 2016 ರಲ್ಲಿ 500 ರೂ. ಮತ್ತು 1000 ರೂ. ನೋಟುಗಳ ರದ್ದತಿಯ ನಂತರ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಈ ನೋಟುಗಳು ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇತರ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ನೋಟುಗಳು ಚಲಾವಣೆಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು 2018-19 ರಿಂದ ಮುದ್ರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. "ಕ್ಲೀನ್ ನೋಟ್ ಪಾಲಿಸಿ"ಯಡಿ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತ:

ಈ ಘೋಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಆರ್‌ಬಿಐ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಕುಸಿತದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಗಮನಹರಿಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಡಾಲರ್ ವಿರುದ್ಧ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ 88.33 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಲಹೆ:

2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಆರ್‌ಬಿಐ ವಿತರಣಾ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ವಿನಿಮಯ ಅಥವಾ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ನೋಟುಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಬಹುದು ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ತಡಮಾಡದೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ.