)
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್ಬಿಐ) ಹೊಂದಿದೆ. ಆರ್ಬಿಐ ಹಾಳಾದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. 2016ರ ಡಿಮಾನಿಟೈಸೇಶನ್ ನಂತರ, ಹಳೆಯ ರೂ. 500 ಮತ್ತು ರೂ. 1,000 ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಆರ್ಬಿಐ ಹೊಸ ರೂ. 500 ಮತ್ತು ರೂ. 2,000 ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ರೂ. 200 ನೋಟುಗಳನ್ನೂ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
350 ರೂ ನೋಟು ಜಾರಿಯಾಗಿದೆಯೇ?
2023ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಬಿಐ ರೂ. 2,000 ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದಿತು, ಇದರಿಂದ ರೂ. 500 ನೋಟು ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೌಲ್ಯದ ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ರೂ. 350 ಮತ್ತು ರೂ. 5 ನೋಟುಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ವೈರಲ್ ಆಗಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಆರ್ಬಿಐ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಫೋಟೋಗಳು ಹೊಸದಲ್ಲ, ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೂ ಇವೇ ಫೋಟೋಗಳು ಹರಿದಾಡಿದ್ದವು. ಆರ್ಬಿಐ ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇವು ನಕಲಿ ಫೋಟೋ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳು ರೂ. 5, ರೂ. 10, ರೂ. 20, ರೂ. 50, ರೂ. 100, ರೂ. 200 ಮತ್ತು ರೂ. 500 ಮೌಲ್ಯದವುಗಳಾಗಿವೆ. ರೂ. 5 ನೋಟು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಇದರ ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಆರ್ಬಿಐ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ, ಆರ್ಬಿಐ ರೂ. 2 ಮತ್ತು ರೂ. 5 ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಈಗಲೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ನೋಟುಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿವೆ.
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳು (ರೂ. 2, ರೂ. 5, ರೂ. 10, ರೂ. 20, ರೂ. 50, ರೂ. 100, ರೂ. 200, ರೂ. 500 ಮತ್ತು ರೂ. 2,000) ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಬಿಐ ಕಾಯ್ದೆ 1934ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 26(2)ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಗ್ಯಾರಂಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ಹೇಳಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ರೂ. 350 ಮತ್ತು ರೂ. 5 ನೋಟುಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ನಕಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆರ್ಬಿಐ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಮೌಲ್ಯದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಜನರು ಇಂತಹ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಂಬದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರಬೇಕು.