500 Rupee Notes: ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆ ಇರುವ ನೋಟು ನಕಲಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹಲವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
Reserve Bank of India: ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆ ಇರುವ ನೋಟು ನಕಲಿಯೇ? ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಚಿಹ್ನೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆ ಇರುವ ನೋಟು ಪಡೆದಾಗ, ಆ ನೋಟು ನಕಲಿಯೋ ಅಥವಾ ನಿಜವೋ ಎಂದು ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ? ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆ (*) ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ನೋಟು ನಕಲಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹಲವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಆರ್ಬಿಐ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ನೋಟಿನ ಸೀರಿಯಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದು 'ಬದಲಿ ನೋಟು'. ಅಂದರೆ ಮುದ್ರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೋಟಿನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಅದರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನೋಟನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಸ ನೋಟಿನ ಸೀರಿಯಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಬದಲಿ ನೋಟು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಇದು ನಕಲಿ ಅಲ್ಲ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ:
ಅಂತಹ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸ್ಟಾರ್ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ನೋಟುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ನೀವು ಇತರ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆಯೇ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಅವು ನಕಲಿಯಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ.
ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆ ಹೊಂದಿರುವ ನೋಟುಗಳು ಯಾವಾಗಿನಿಂದ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿವೆ?
ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಆರ್ಬಿಐ 2006 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. 100 ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನೋಟುಗಳ ಬಂಡಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ನೋಟು ದೋಷಪೂರಿತವಾದಾಗ, ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆಯ ನೋಟನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಮಾತ್ರ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉಳಿದೆಲ್ಲವೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋಟುಗಳಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ನೋಟುಗಳು ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ 1,000 ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 100 ನೋಟುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸ್ಟಾರ್ನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಇದರರ್ಥ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಟು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅಂತಹ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Do you have a ₹500 note with a star symbol (*)❓
Are you worried it's fake❓
Fret no more‼️#PIBFactCheck
✔️The message deeming such notes as fake is false!
✔️Star marked(*)₹500 banknotes have been in circulation since December 2016
?https://t.co/hNXwYyhPna pic.twitter.com/MMcIo9PkHa
— PIB Fact Check (@PIBFactCheck) October 6, 2024
ಈ ನೋಟು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆಯೇ?
ಈ ನೋಟು ತುಂಬಾ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೀವು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಅದು ತಪ್ಪು. ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆಯ ನೋಟಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋಟಿನ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟಿನ ಮೌಲ್ಯ ಎಷ್ಟಿದೆಯೋ, ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆ ಹೊಂದಿರುವ ನೋಟು ಕೂಡ ಅದೇ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಇದು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಇರುವ ನೋಟನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ನಕಲಿ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ನೋಟು ಅಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಬದಲಿ ನೋಟು. ಅಂತಹ ನೋಟುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೀವು ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಬಹುದು.
ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಹಿತಿ ಬ್ಯೂರೋ (PIB) ಕೂಡ ಈ ನೋಟು ನಕಲಿಯಲ್ಲ, ಅದು ನಿಜವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸುದ್ದಿಗಳು ಸಹ ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಸ್ಟಾರ್ ಚಿಹ್ನೆಯಿರುವ ಈ ನೋಟು ಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
)