ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 100 ರೂ. ನೋಟು ಹೇಗಿತ್ತು ಗೊತ್ತಾ..? ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸ ನೋಡಿ ಬೆರಗಾಗುತ್ತೀರಾ..!

Old 100 Rupee Note: ನಾವು ಇಂದು ಪ್ರತಿದಿನ 100 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 100 ರೂ. ನೋಟು ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ಅದು ಕೇವಲ ಕರೆನ್ಸಿಯ ತುಂಡು ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಅಂಶ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಬ್ಬ ನಾಣ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಹಕರು ಹಳೆಯ 100 ರೂ. ನೋಟಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಹಿಂದಿನ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1960 ರ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರಿದ ಆ 100 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಗಿತ್ತು. ಅದರ ಮೇಲೆ ಒಡಿಶಾದ ಹಿರಾಕುಡ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಚಿತ್ರ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಕೇವಲ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಅಲ್ಲ, ಅದು ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಾಕುಡ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆ ಆಗಿತ್ತು.

ಸಂಗ್ರಾಹಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳು ಇಂದಿನ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದವು. ಅದರ ಉದ್ದ 6 ಇಂಚು ಮತ್ತು ಅಗಲ 4 ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಅಂದರೆ ಅದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಾಗ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಬಣ್ಣಗಳು, ಅಚ್ಚು ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷರಗಳು ಕೂಡ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ನೋಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ “ರೂಪಾಯಿ” ಎಂಬ ಪದ ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ “ಏಕತೆಯಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ” ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಭಾರತದ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಒಂದೇ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಚಿತ್ರ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿರಾಕುಡ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಚಿತ್ರವು ಭಾರತದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಭಾರತ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸರ್ಕಾರ ಜನರಿಗೆ ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸಿತು. ಈ ನೋಟುಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸಿದವು.

1960 ರ ಈ 100 ರೂ. ನೋಟು ಇಂದಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ನಿಧಿ. ಇಂತಹ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಕರೆನ್ಸಿ ಎಂದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ — ಅದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ. ಇಂತಹ ನೋಟುಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಹೇಗೆ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. 1949 ರಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭದೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 1 ರೂ. ನೋಟಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಹಿರಾಕುಡ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಈ 100 ರೂ. ನೋಟಿನವರೆಗೆ — ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸ ಅಡಗಿದೆ.

ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಳಸುವ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳು ಬಣ್ಣ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಧುನಿಕವಾದರೂ, ಆ ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಆ ಕಾಲದ ಕಥೆಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಹೆಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲರ ಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಂತಹ ಹಳೆಯ ನೋಟು ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಕಾಪಾಡಿ ಇಡಿ. ಅದು ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಕಾಗದವಲ್ಲ — ಅದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಆರ್ಥಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಯ ನೆನಪು. ಈ ನೋಟು ನಮ್ಮ ದೇಶ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಧಿಯಾಗಿದೆ.