 "ವಂತಾರಾ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳ ತನಿಖೆಗೆ SIT ರಚಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ")
ನವದೆಹಲಿ: ಗುಜರಾತ್ನ ಜಾಮ್ನಗರದ ವಂತಾರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಕೇಂದ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪಿತ ಅಕ್ರಮ ವನ್ಯಜೀವಿ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಆನೆಗಳ ಅಕ್ರಮ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಇತರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೋಮವಾರ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ (SIT) ರಚನೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.ಈ ತಂಡವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಸ್ಟಿನ್ ಚಲಮೇಶ್ವರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಪಂಕಜ್ ಮಿಥಾಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನ ಬಿ. ವರಾಲೆ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಎರಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ (PIL) ಕುರಿತು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳು ವಂತಾರಾ ವಿರುದ್ಧ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಿಧಿಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೂ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂತಹ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ವಜಾಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮಿತ್ತಲ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಠ ಗಮನಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೃಢೀಕೃತ ಸತ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆಯ ಮೂಲಕ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ನ್ಯಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.
SIT ತಂಡದಲ್ಲಿ ಜಸ್ಟಿನ್ ಚಲಮೇಶ್ವರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಚೌಹಾನ್, ಮಾಜಿ ಮುಂಬೈ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ ಹೇಮಂತ್ ನಾಗ್ರಾಲೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಐಆರ್ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅನೀಶ್ ಗುಪ್ತಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದಂತೆ, SIT ತಂಡವು ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆನೆಗಳ ಸ್ವಾಧೀನ; 1972ರ ವನ್ಯಜೀವಿ (ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆಯ ಪಾಲನೆ; ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಾದ CITES (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮಾವೇಶ) ಕಡ್ಡಾಯತೆಗಳು; ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ; ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ರಚನೆಯ ಆರೋಪ; ನೀರು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ಗಳ ದುರುಪಯೋಗ; ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮಿತ್ತಲ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಠವು ಈ ತನಿಖೆಯು ಕೇವಲ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಸತ್ಯಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ವಿಧಿಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ವಂತಾರಾ ಸೌಲಭ್ಯದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. SIT ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರ ಒಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದ್ದು, PILಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಿದೆ.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ಸಾವಿರಾರು ನಿವಾಸಿಗಳು ವಂತಾರಾ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ವಂತಾರಾ, ಉದ್ಯಮಿ ಮುಕೇಶ್ ಅಂಬಾನಿ ಅವರ ಪುತ್ರ ಅನಂತ್ ಅಂಬಾನಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಹಾಗೂ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಪ್ರಾಣಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು 36 ವರ್ಷದ ಆನೆ ಮಹಾದೇವಿ (ಮಾಧುರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಯನ್ನು ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರ್ವಿರ್ ಪ್ರದೇಶದ ನಂದನಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು.
ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದಂತೆ ಮಾಧುರಿಯನ್ನು ವಂತಾರಾಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅರ್ಜಿದಾರರಾದ ವಕೀಲ ಸಿ.ಆರ್. ಜಯ ಸುಕಿನ್, ವಂತಾರಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಅಕ್ರಮಗಳ ತನಿಖೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸುವಂತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧಿತ ಆನೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮರಳಿಸುವಂತೆ, ವನ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಉನ್ನತ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿದ್ದರು.
ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ, ಆನೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ವಂತಾರಾಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು 1972ರ ವನ್ಯಜೀವಿ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಅವಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು 21.10.2022 ರಂದು ವಂತಾರಾಕ್ಕೆ 38H ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎನ್ಜಿಒವೊಂದು ರಾಜ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿಯ (AWBI) ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೌರ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ನೆವದಲ್ಲಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ವಂತಾರಾಕ್ಕೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು, ನಿಜವಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಿಂತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮದ್ರಾಸ್ ಕ್ರೊಕೊಡೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಜರ್ಮನಿಯ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ಥ್ರೆಟೆಂಡ್ ಪ್ಯಾರಟ್ಸ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಫೌನಾ ಝೂ, ಸಕ್ಕರ್ಬಾಗ್ ಝೂ, ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಇಲಾಖೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ವಂತಾರಾಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಂತಾರಾದಿಂದ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾಧುರಿಯ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರದಡಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಂತಾರಾದ ಪಾತ್ರವು ಕೇವಲ ಆರೈಕೆ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ವಸತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. "ವಂತಾರಾವು ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
)