)
vande bharat train : ಇಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಜನ್ಗಟ್ಟಲೇ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳು ಓಡುತ್ತಿವೆ. ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲು ಭಾರತೀಯ ರೈಲು ವೈವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. ಈಗ ರೈಲ್ವೆಗಳು ವಂದೇ ಭಾರತ್ನ ಸ್ಲೀಪರ್ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ಒಂದೇ ಭಾರತ್ಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ಪಾವತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ. ಹಾಗಾದರೆ ಇದರ ಅರ್ಥ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಇಲಾಖೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲವೇ? ಹಾಗಾದರೆ ಈ ರೈಲಿನ ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕರು ಯಾರು ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಏಕೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ?
ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಓಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲು, ಅದರ ಹಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಂದ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ರೈಲಿಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ರೈಲುಗಳ ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕರು ಯಾರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು, ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಿದರೆ, ಈ ಹಣ ಯಾರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ.
ವಂದೇ ಭಾರತ್ನ ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕರು ಯಾರು?
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲಿನ ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕರು ಯಾರು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡೋಣ. ಇದಕ್ಕೆ ಸರಳ ಮತ್ತು ನೇರ ಉತ್ತರವೆಂದರೆ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯೇ ಇದರ ನಿಜವಾದ ಒಡೆಯ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳ ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕರು. ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾದಂತಹ ಅಭಿಯಾನದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ರೈಲುಗಳ ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 500 ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಜನ್ಗಟ್ಟಲೆ ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣ ದರವನ್ನು ಏಕೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ?
ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು, ವಂದೇ ಭಾರತ್ನ ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕರು ರೈಲ್ವೆ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯಾಣ ದರವಾಗಿ ಏಕೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೆಂದರೆ ಈ ರೈಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರೈಲ್ವೆಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಈ ಹಣವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಣವನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯಲು, ರೈಲ್ವೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮ (IRFC) ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸಹ ರಚಿಸಿದೆ. ಈ ಕಂಪನಿಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಹಣದ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಸಹ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. IRFC ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಈ ಹಣವನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಸ್ವತಃ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ರೈಲ್ವೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಾಭವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರೈಲ್ವೆ ವಂದೇ ಭಾರತ್ ರೈಲಿಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯಾಣ ದರವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಣವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಹಳಿಗಳರೈಲ್ವೆಯು IRFC ಯ ಈ ಹಣವನ್ನು ವಂದೇ ಭಾರತ್ ಮತ್ತು ಇತರ ರೈಲುಗಳ ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲುನ್ನು ಹಾಲು ಮಕತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ. IRFC ಈ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ರೈಲ್ವೆಗೆ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ರೈಲ್ವೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹಣವನ್ನು ಬಾಡಿಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ರೈಲ್ವೆಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವೆಚ್ಚಗಳ ಹೊರೆಯನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ರೈಲುಗಳಿಂದ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಾಡಿಗೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು IRFC ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ರೈಲ್ವೆಗಳು ಬಾಡಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತವೆ.
ಎಷ್ಟು ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ?
ಐಆರ್ಎಫ್ಸಿಗೆ ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಅಸಲನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 2023-24ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಕಿ ಅಂಶ 30,154 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ 17 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಸಲು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, 13 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ, ರೈಲ್ವೆ 2.95 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಹಣವನ್ನು ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಅಸಲು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಣವನ್ನು ವಂದೇ ಭಾರತ್ಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 13 ಸಾವಿರ ರೈಲ್ವೆ ಎಂಜಿನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೋಚ್ಗಳಿಗೂ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ.