)
dogs nose facts: ನಾಯಿಗಳು ವಾಸನೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಅನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಮಾತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಅವುಗಳು ಎಷ್ಟೋ ದೂರದ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಈ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕವೇ ಬೇದಿಸುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೂ ವಿಶೇಷವಾದ ಸಂಗತಿ ಏನೆಂದರೆ, ಅವುಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಮೂಸಿ ನೋಡಿದ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಅಂಶವನ್ನು ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಕೂಡ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದೆಲ್ಲಾ ಸತ್ಯ.. ಆದರೆ ನೀವೆಂದಾದರೂ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯ ಶಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಜಟಿಲತೆಯನ್ನು ನಿಮಗೆ ನಾವು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತೇವೆ.
ಹೌದು ನಾಯಿಗಳು ಈ ರೀತಿ ವಾಸನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿ ಹೊಂದಲು ಒಂದು ಕಾರಣ ಇದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಸಾಮ್ಯಾನ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆ ಒಂದೇ ಮೂಗು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಅವು ಎರಡು ನಾಸಿಕಗಳಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಬರೀ ಉಹಾಪೋಹವಲ್ಲ ಸ್ವತಃ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೇ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ವಾನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಂಗವನ್ನು ವೊಮೆರೋನಾಸಲ್ ಅಂಗ ಅಥವಾ ಜಾಕೋಬ್ಸನ್ ಅಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಗಿನಂತೆ ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನಾಯಿಗಳ ದೇಹದೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಗ.
ಈ ಎರಡನೇ ಮೂಗಿನ ಕಾರ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಗಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಅದು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಕಾಣದಂತಹ ಫೆರೋಮೋನ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಫೆರೋಮೋನ್ಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂದೇಶ ಸಾಗಿಸುವ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಭಾಷೆಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ನಾಯಿಗಳು ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ, ಅದು ಸ್ನೇಹಿತನಾ ಅಥವಾ ಅಪರಿಚಿತನಾ, ಅದರ ಲಿಂಗ, ಭಾವನೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ತಾಯಿ ನಾಯಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೇವಲ ವಾಸನೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ನಾಯಿಗಳು ಹೆಣ್ಣು ನಾಯಿಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಮಯವನ್ನು ಈ ಎರಡನೇ ಮೂಗಿನ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಾಯಿ ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಇದರ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾಯಿಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡನೇ ಮೂಗು ಅಸಾಧಾರಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಫ್ಲೆಹ್ಮೆನ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ನಾಯಿಗಳು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ತುಟಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ವಿಚಿತ್ರ ಮುಖಭಾವ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ಫ್ಲೆಹ್ಮೆನ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಎರಡನೇ ಮೂಗು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮೆದುಳಿಗೆ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಎರಡನೇ ಮೂಗಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾಯಿಗಳು ಮಾನವರಿಗಿಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ವಾಸನೆ ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ನಾವು ಗಮನಿಸದ ಸಣ್ಣ ಸುಳಿವನ್ನೂ ಅವುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲವು. ಹೀಗಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹುಡುಕುವುದು, ಅಪರಾಧದ ಸುಳಿವು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು, ಅಥವಾ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದು ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, “ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಮೂಗುಗಳಿವೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹೌದು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಲ್ಪನೆ ಅಲ್ಲ, ನಿಜವಾದ ವಿಜ್ಞಾನ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವಾಸನೆ ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.